มะเร็งปากมดลูกเป็นโรคมะเร็งที่พบได้บ่อยที่สุด และพบว่าสตรีไทยเป็นโรคมะเร็ง ปากมดลูกมากเป็นอันดับหนึ่ง การรักษาผู้ป่วยมะเร็งปากมดลูกด้วยการฉายรังสี นับเป็นวิธี การรักษาที่ได้ผลดีที่สุดในปัจจุบันถ้าโรคอยู่ในระยะที่รักษาได้ แต่มีผลทำให้เกิดอาการ แทรกซ้อนต่อระบบต่างๆ ของร่างกายมากมาย การดูแลตนเองที่ถูกต้องจะช่วยลดความรุนแรง ของภาวะแทรกซ้อนจากรังสีรักษาได้ การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยกึ่งทดลองแบบกลุ่มเดียว วัดก่อนและหลังการทดลอง มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาประสิทธิผลของโปรแกรมสุขศึกษา ในการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการดูแลตนเองของผู้ป่วยมะเร็งปากมดลูกที่ได้รับรังสีรักษา โดยการประยุกต์ทฤษฎีความสามารถตนเองมาเป็นแนวทางในการปรับเปลี่ยนพฤติกรรม กลุ่มตัวอย่างเป็นผู้ป่วยมะเร็งปากมดลูกระยะที่ 2 และ 3 จำนวน 40 คน ที่ได้รับการ รักษาด้วยการฉายรังสีอย่างเดียว ที่สาขาวิชารังสีวิทยา ภาควิชารังสีวิทยา คณะแพทยศาสตร์ ศิริราชพยาบาล ระหว่างเดือนพฤศจิกายน 2541 ถึงเดือนมีนาคม 2542 และระหว่างการรักษา พักที่บ้านพักผู้ป่วยมะเร็งสมาคมต่อต้านโรคมะเร็งแห่งประเทศไทย เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บ รวบรวมข้อมูลเป็นแบบสัมภาษณ์ มีการเก็บรวบรวมข้อมูลก่อนเข้าร่วมโปรแกรมสุขศึกษา และ ภายหลังโปรแกรมสุขศึกษา ระยะเวลาห่างกันประมาณ 6 สัปดาห์ ผลการวิจัยพบว่า กลุ่มทดลองมีการเปลี่ยนแปลงด้านความรู้ ความคาดหวังในความสามารถ ตนเอง ความคาดหวังในผลของการดูแลตนเองขณะรับรังสีรักษาและการปฏิบัติตัวในการดูแลตนเอง ขณะรับรังสีรักษา ดีขึ้นกว่าก่อนการทดลองอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติและยังพบว่าความคาดหวังใน ผลของการดูแลตนเองขณะรับรังสีรักษามีความสัมพันธ์กับการปฏิบัติตัวในการดูแลตนเองขณะรับ รังสีรักษาอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ จากผลการศึกษาแสดงให้เห็นว่าโปรแกรมสุขศึกษาที่จัดขึ้น สามารถนำไปประยุกต์ใช้กับผู้ป่วยมะเร็งปากมดลูกที่ได้รับรังสีรักษา ณ สถานพยาบาลอื่นๆ ตลอด จนผู้ป่วยโรคเรื้อรังอื่นๆ ต่อไปได้