การวิจัยเชิงปฏิบัติการนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนารูปแบบการใช้กระบวนการ AIC ใน การพัฒนาการเรียนรู้ของคณะกรรมการชุมชนด้านการจัดการสิ่งแวดล้อมเมือง โดยมีวิธีการ ดำเนินการ 3 ขั้นตอน คือ 1) ขั้นเตรียมการประชุมปฏิบัติการ 2) ขั้นจัดประชุมปฏิบัติการ 3) ขั้นประเมินผลการประชุมปฏิบัติการ กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัยครั้งนี้ ได้แก่ กรรมการ ชุมชน และอาสาสมัครสาธารณสุขมูลฐาน จำนวน 28 คน จากชุมชนหลังวัดสามัคคี และชุมชน เบญจรงค์สามัคคี แบบแผนการวิจัยใช้การทดลองแบบกลุ่มเดียววัดผลสองครั้ง (One Group pre-test and post-test Design) สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และ t-test ผลการวิจัยพบว่า รูปแบบการใช้กระบวนการ AIC ด้านการจัดการสิ่งแวดล้อมเมือง ประกอบด้วย 3 ขั้นตอนของกระบวนการเรียนรู้ ขั้นตอนที่หนึ่งคือ การสร้างความรู้และจิตสำนึก ร่วมกัน (Appreciation) ประกอบด้วย ชุดฝึกอบรม 3 ชุด คือ (1) สร้างความเข้าใจและ สร้างข้อตกลงร่วมกัน (2) ทบทวนสภาพความเป็นจริง และ (3) การคิดถึงภาพที่พึงปรารถนา ขั้นตอนที่สองคือ การสร้างแนวทางพัฒนาชุมชนร่วมกัน (Influence) ประกอบด้วย ชุดฝึกอบรม 2 ชุด คือ (1) ทางเลือกในการแก้ไขปัญหาสิ่งแวดล้อมของชุมชน และ (2) การกำหนดแนวทาง ในการจัดการสิ่งแวดล้อมของชุมชน ส่วนขั้นตอนสุดท้ายคือ การกำหนดแนวทางการปฏิบัติและการ ควบคุมกำกับ (Control) ประกอบด้วย ชุดฝึกอบรม 2 ชุดคือ (1) การกำหนดแผนปฏิบัติการ และ (2) การสรุปบทเรียนและสร้างพันธะสัญญา รูปแบบดังกล่าวนี้เมื่อนำไปใช้ปฏิบัติด้วยการ ประชุมปฏิบัติการแล้ว พบว่า เป็นรูปแบบที่สามารถนำไปใช้ได้จริงในการวางแผนการจัดการ สิ่งแวดล้อมเมือง โดยพบว่า ผู้เข้าร่วมประชุมมีความรู้และเจตคติเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ ทางสถิติที่ระดับ 0.05