มะตูม Aegle Marmelos Correa (L.) เป็นหนึ่งในพืชสมุนไพรที่มีความสำคัญ มากที่สุดในระบบยาพื้นบ้าน ผลดิบใช้แพร่หลายในการรักษาโรคท้องเสียและโรคบิด จากการ ศึกษาองค์ประกอบทางเคมีของผลมะตูมไทย สารเคมีที่แยกได้ คือ imperatorin (C(,16)H(,14)O(,4)), (...)-sitrosterol(C(,29)H(,50)O) และ stigmasterol (C(,29)H(,48)O) การวิเคราะห์ด้วยก๊าซโครมาโตกราฟี-แมสเปกโตสโครปี ของสารหอมระเหยของน้ำมะตูม พบว่ามีสาร hexadecanoic acid เป็นสารองค์ประกอบ หลัก imperation เป็นสารที่สำคัญในส่วนประกอบนั้นมีรายงานว่าสามารถยับยั้งสารก่อ กลายพันธุ์ สารก่อมะเร็ง และยังเป็นตัวยับยั้งสารเคมีที่เหนี่ยวนำทำให้เกิดโรคมะเร็ง เทคนิคก๊าซลิควิดโครมาโตกราฟีได้ถูกนำมาประยุกต์ใช้ในการวิเคราะห์หาปริมาณของสาร imperatorin ในผลมะตูม ซึ่งปริมาณของสาร imperatorin เปลี่ยนแปลงจาก 0.02-0.27 % ตามชนิดของผลและสถานที่เพาะปลูก การเปลี่ยนแปลงปริมาณของสาร imperatorin จะสัมพันธ์กับระยะการเจริญเติบโต รูปร่าง และขนาดของผลมะตูม ผลขนาดเล็กจะมีปริมาณสูงกว่าผลขนาดใหญ่ ปริมาณของสาร imperatorin จะเพิ่มขึ้น ในระยะผลแก่และผลแก่เต็มที่ ภายหลังจากผลแก่เต็มที่ปริมาณของสาร imperatorin จะลดลง จากการศึกษาพบว่า ผลสุกมีปริมาณของสาร imperatorin น้อยที่สุดโดยไม่ขึ้น กับรูปร่าง และขนาดของผลมะตูม ซึ่งสรุปได้ว่าผลของสิ่งแวดล้อมมีอิทธิพลต่อการเปลี่ยน แปลงปริมาณของสาร imperatorin ของผลมะตูมน้อยกว่าระยะการเจริญเติบโตและ การเปลี่ยนแปลงทางพันธุกรรม สาร imperatorin ควรจะทำการทดสอบฤทธิ์ทาง เภสัชวิทยาต่อไป