เรื่องราวเกี่ยวกับ "เพลงทหารเรือ" พระนิพนธ์ ของพลเรือเอกพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงชุมพรเขตอุดมศักดิ์ ซึ่งชาวไทยทั้งมวลยกย่องถวายพระสมัญญาว่า "พระบิดาแห่ง ทหารเรือ" นั้น ความจริงแล้วเรื่องของดนตรีในพระประวัติ และพระกรณียกิจของพระราชวงศ์พระองค์นี้ พิจารณาโดยพื้น ๆ อาจจะเห็นว่าไม่ใช่เรื่องยิ่งใหญ่ หากจะเปรียบเทียบกับ พระกรณียกิจในราชการทหารเรือที่ได้ทางรับราชการมาตลอด ระยะเวลาถึงสองแผ่นดิน ในสมัยรัชกาลที่ 5 และรัชกาลที่ 6 แต่เมื่อพิจารณาในเชิงมานุษยวิทยาการดนตรีแล้ว ปรากฏว่า ผลงานเพลงที่ทรงพระนิพนธ์ไว้ มีอิทธิพลและความผูกพันเกี่ยว เนื่องกับวัฒนธรรมทหารเรือและของประเทศชาติอย่างชัดเจน ทำให้เกิดการยึดมั่นในจิตใจของปวงชน และมีผลสืบเนื่องต่อ การประพันธ์เพลงทหารเรือในประเทศไทยในระยะต่อมาด้วย วิทยานิพนธ์ฉบับนี้ได้รวบรวมพระประวัติในด้าน ต่าง ๆ เช่น พระราชประวัติส่วนพระองค์ ซึ่งปรากฏว่าทรงมี สายพระโลหิตที่สืบเนื่องมาจากตระกูลแห่งนักดนตรีโดยทรง เจริญพระชนมายุมาในสภาพแวดล้อมของดนตรีและละครไทย มีประวัติการทำงานในราชการทหารเรือ การที่ทรงเป็นแพทย์ ผู้ได้รับความนิยมแห่งยุค เรื่องความเชื่อและศรัทธาใน พระองค์ เรื่องการอยู่ยงคงกระพัน และที่สุดได้มุ่งเน้น วิเคราะห์ในเรื่องความเป็นมาของบทเพลงพระนิพนธ์ ทั้งเนื้อร้องและทำนอง จำนวน 7 เพลง แม้เวลาจะผ่านไป เกือบหนึ่งร้อยปีแล้วยังคงมีเพลงถึง 3 เพลงที่ยืนหยัดอยู่ ในความนิยมของคนไทย ดำรงไว้ซึ่งอิทธิพลต่อความรู้สึกของ คนไทยโดยเฉพาะทหารเรือ ทั้งยังมีอิทธิพลชัดเจนต่อการ ประพันธ์เพลงทหารเรืออีกจำนวนมากในสมัยต่อมาจนทุกวันนี้ เพลงที่จัดว่ามีชื่อเสียงมากที่สุด มีอิทธิพลต่อ จิตใจของทหารเรืออย่างแน่นแฟ้นไม่เสื่อมคลาย และมีอิทธิพล ต่อการประพันธ์เพลงของนักแต่งเพลงในสมัยต่อมาคือเพลง ชื่อ "ดอกประดู่" นอกจากจะทรงทำให้ดอกไม้ชนิดนี้กลายเป็น สัญลักษณ์อันโดดเด่นของทหารเรือแล้ว ความหมายในบทเพลง ยังแสดงความเด็ดเดี่ยว รับผิดชอบในหน้าที่ด้วยความั่นคง จงรักภักดีต่อประเทศชาติ เป็นทั้งคำขวัญประจำใจให้ทหาร เรือยึดถือมาตลอดระยะเวลาอันยาวนาน พระปรีชาสามารถ ในการนิพนธ์เพลงนี้ ยิ่งเด่นชัดขึ้นเมื่อได้ศึกษาพบว่า ทรงนำทำนองเพลงเก่าแก่ของชาวสก็อตโบราณซึ่งเป็นเพลง อารมณ์รักสะเทือนใจ มาปรับเปลี่ยนด้วยสำนวนบทร้อง พระนิพนธ์ภาษาไทย แล้วกลายรูปมาเป็นเพลงในแนวปลุกใจ ทหารได้ดีเยี่ยม ใช้ต่อมาจนเกือบจะครบหนึ่งร้อยปีก็ยัง ไม่เสื่อมความนิยม พลเรือเอกพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงชุมพรเขต อุดมศักดิ์ มีพระปรีชาสามารถพร้อมทั้งการนิพนธ์บทร้อง สร้างทำนองเพลง และประยุกต์เพลงได้เป็นอย่างดี ในยุค ที่คนไทยยังไม่รู้จักเพลงสากลแบบตะวันตก เพลงพระนิพนธ์ ชื่อเพลงดาบของชาติเป็นเพลงแนวสากลที่มีท่วงทำนองไพเราะ เสมอด้วยเพลงที่นักดนตรีชาวตะวันตกแต่งชึ้น นอกจากนี้ ยังพบว่า ทรงสามารถนำเพลงทำนองไทยเดิม ชื่อเพลง "คุณลุง คุณป้า" มาปรับเปลี่ยนให้ร้องเป็นเพลงเนื้อเต็ม ตามบทร้องพระนิพนธ์ ชื่อเพลง "เดินหน้า" ให้กลายรูปเป็น เพลงไทยสากลสำหรับขับร้องสอนใจทหารหาญได้เป็นอย่างดี ก่อนที่จะถึงสมัยเพลงไทยสากลแท้ ๆ ซึ่งเกิดตามมาในสมัย รัชกาลที่ 7 นับว่าทรงเป็นผู้นำเสนอในเรื่องเพลงขับร้อง ปลุกใจทหารก่อนใครทั้งหมดในประเทศไทย และทรงมีส่วน ร่วมสร้างเพลงไทยสากลในยุคบุกเบิกด้วย ผู้วิจัยได้เสนอแนะให้มีการวิเคราะห์วิจัยเพิ่ม เติมเพื่อเปรียบเทียบผลงานการนิพนธ์เพลงสากลของเสด็จ ในกรมพระองค์นี้ กับงานของสมเด็จเจ้าฟ้าฯ กรมพระ นครสวรรค์วรพินิต ซึ่งมีกำเนิดในสมัยใกล้เคียงกัน