การวิจัยครั้งนี้ มีความมุ่งหมายเพื่อศึกษาและเปรียบเทียบระดับปฏิบัติการดำเนินงานวิชาการในโรงเรียนประถมศึกษา สังกัดสำนักงานการประถมศึกษาจังหวัดมหาสารคาม กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัย คือ ผู้บริหารโรงเรียนและครูวิชาการในโรงเรียนประถมศึกษา ซึ่งจำแนกตามสถานภาพตำแหน่งและขนาดโรงเรียน จำนวน 290 คน ได้มาโดยการสุ่มแบบแบ่งชั้น (Stratified RandomSampling) เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยคือแบบสอบถามที่ผู้วิจัยสร้างขึ้น จำนวน 70 ข้อ มีค่าอำนาจจำแนกระหว่าง .24-.76 ค่าความเชื่อมั่นทั้งฉบับเท่ากับ .9671 แบบสอบถามประกอบด้วย 7 ด้านคือ ด้านหลักสูตรและการนำหลักสูตรไปใช้ด้านการเรียนการสอน ด้านวัสดุประกอบหลักสูตรและสื่อการเรียนการสอน ด้านการวัดผลและประเมินผล ด้านห้องสมุด ด้านการนิเทศภายใน และด้านการประชุมอบรมทางวิชาการ สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล คือ ความถี่ ค่าเฉลี่ย ค่าส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการทดสอบสมมติฐาน ใช้การวิเคราะห์ความแปรปรวนทางเดียว และ t-test(Independent Samples) ผลการวิจัยพบว่า 1. ข้าราชการครูโดยส่วนรวม และจำแนกตามสถานภาพตำแหน่งและขนาดโรงเรียน มีการดำเนินงานวิชาการในโรงเรียนประถมศึกษา โดยรวมและเป็นรายด้าน 4-6 ด้าน อยู่ในระดับมากและ 1-3 ด้านที่เหลืออยู่ในระดับปานกลาง คือ ด้านวัสดุประกอบหลักสูตร และสื่อการเรียนการสอนด้านห้องสมุด และด้านการประชุมอบรมทางวิชาการ 2. ข้าราชการครูในโรงเรียนขนาดต่างกัน มีการปฏิบัติงานวิชาการโดยรวมและเป็นรายด้าน5 ด้านคือ ด้านการเรียนการสอน ด้านประชุมอบรมทางวิชาการ ด้านวัสดุประกอบหลักสูตรและสื่อการเรียนการสอน ด้านการวัดผลและประเมินผล และด้านห้องสมุดแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 โดยข้าราชการครูในโรงเรียนขนาดใหญ่มีการปฏิบัติมากกว่าข้าราชการครู ในโรงเรียนขนาดกลางและขนาดเล็ก 3. ผู้บริหารโรงเรียน มีการปฏิบัติงานวิชาการโดยรวมและเป็นรายด้าน 5 ด้าน คือ ด้านการเรียนการสอน ด้านการประชุมอบรมทางวิชาการ ด้านวัสดุประกอบหลักสูตร และสื่อการเรียนการสอน ด้านการวัดผลและประเมินผล และด้านห้องสมุดมากกว่าครูวิชาการ อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 4. สำหรับปัญหาการดำเนินงานวิชาการในโรงเรียนประถมศึกษา พบว่า ครูขาดความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับหลักสูตร ครูไม่เตรียมการสอน ขาดงบประมาณในการจัดซื้อสื่อการเรียนการสอน และเครื่องมือวัดผล ขาดหนังสือและสถานที่ในการจัดห้องสมุด ครูขาดการยอมรับซึ่งกันและกันและขาดบุคลากรที่มีความเชี่ยวชาญเฉพาะด้าน