การศึกษามีจุดมุ่งหมายเพื่อศึกษาสภาพและปัญหาการดำเนินงานศูนย์วิชาการกลุ่มโรงเรียนประถมศึกษาสังกัดสำนักงานการประถมศึกษาจังหวัดมหาสารคาม กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ ประธานกลุ่ม หัวหน้าสำนักงานครูวิชาการห้องสมุดสื่อ และครูวิชาการสำนักงานห้องสมุดหนังสือของศูนย์วิชาการกลุ่มโรงเรียนประถมศึกษาสังกัดสำนักงานการประถมศึกษาจังหวัดมหาสารคาม จำนวนกลุ่มละ 65 คน รวมจำนวน 260 คน ซึ่งได้มาโดยการสุ่มแบบตามระดับชั้นอย่างเป็นสัดส่วน (Proportional Stratified Random Sampling) เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูลคือ แบบสอบถามสภาพและปัญหาการดำเนินงานศูนย์วิชาการกลุ่มโรงเรียน ซึ่งผู้วิจัยสร้างขึ้น สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ค่าร้อยละและค่าคะแนนเฉลี่ย ผลการศึกษา 1. เกี่ยวกับสภาพที่เป็นจริงของศูนย์วิชาการกลุ่มโรงเรียน 1.1 ด้านบุคลากร กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่ไม่เคยทำงานในห้องสมุดหรือศูนย์วิชาการทำการสอนด้วย มีภาระงานอื่นนอกจากศูนย์วิชาการ 1.2 ด้านสถานที่ ศูนย์วิชาการกลุ่มโรงเรียนส่วนใหญ่เป็นห้องเอกเทศ โดยเฉพาะมีพื้นที่ระหว่าง 100-149 ตารางเมตร มีความสามารถในการให้บริการนักเรียนได้ต่ำกว่า 149 คน 1.3 ด้านบริการ ศูนย์วิชาการกลุ่มโรงเรียนส่วนใหญ่มีการจัดหมวดหมู่หนังสือ และทำบัตรรายการ ไม่มีการทำบัตรรายการโสตทัศนวัสดุ มีการเปิดบริการแก่บุคคลภายนอกอื่นๆ มีนักเรียนเข้ามาใช้บริการต่อวันโดยเฉลี่ยต่ำกว่า 50 คน ครูเข้ามาใช้บริการต่อวันโดยเฉลี่ยต่ำกว่า10 คน 1.4 วัสดุเพื่อการศึกษาที่มีบริการ ศูนย์วิชาการกลุ่มโรงเรียนส่วนใหญ่ได้ทำสไลด์หนังสืออ่านทั่วไป และหนังสืออ้างอิง วารสารทางวิชาการ เครื่องมือที่ศูนย์วิชาการส่วนใหญ่มีได้แก่ เครื่องตัดกระดาษ 2. เกี่ยวกับปัญหาการดำเนินงานศูนย์วิชาการกลุ่มโรงเรียน 2.1 ด้านผู้บริหาร ศูนย์วิชาการกลุ่มโรงเรียนมีปัญหาทุกเรื่องในระดับปานกลางเรื่องที่เป็นปัญหามากที่สุดคือ ผู้บริหารขาดการประสานงานกับครูวิชาการสำนักงาน 2.2 ด้านบุคลากร ศูนย์วิชาการกลุ่มโรงเรียนมีปัญหาทุกเรื่องในระดับปานกลางเรื่องที่เป็นปัญหามากที่สุดคือ ครูวิชาการสำนักงานต้องสอนด้วย 2.3 ด้านครุภัณฑ์ ศูนย์วิชาการกลุ่มโรงเรียนมีปัญหาทุกเรื่องในระดับปานกลางเรื่องที่เป็นปัญหามากที่สุดคือ ขาดตู้สำหรับจัดนิทรรศการ 2.4 ด้านสถานที่ ศูนย์วิชาการกลุ่มโรงเรียนมีปัญหาทุกเรื่องในระดับปานกลางเรื่องที่เป็นปัญหามากที่สุดคือ อากาศร้อนอบอ้าว 2.5 ด้านหนังสือและสิ่งตีพิมพ์ ศูนย์วิชาการกลุ่มโรงเรียนมีปัญหาทุกเรื่องในระดับมากเรื่องที่เป็นปัญหามากที่สุดคือ ปริมาณหนังสือพิมพ์ไม่สมดุลย์กับผู้ใช้ 2.6 ด้านการบริการ ศูนย์วิชาการกลุ่มโรงเรียนมีปัญหาทุกเรื่องในระดับปานกลางเรื่องที่เป็นปัญหามากที่สุดคือ ผู้ใช้มีเวลาเข้าใช้ศูนย์วิชาการน้อย 2.7 ด้านโสตทัศนวัสดุ ศูนย์วิชาการกลุ่มโรงเรียนมีปัญหาทุกเรื่องในระดับปานกลางเรื่องที่เป็นปัญหามากที่สุดคือ ขาดโสตทัศนวัสดุประกอบการสอน 2.8 ด้านการเงิน ศูนย์วิชาการกลุ่มโรงเรียนมีปัญหาทุกเรื่องในระดับมากเรื่องที่เป็นปัญหามากที่สุดคือ ขาดงบประมาณในการปฏิบัติงานเป็นค่าเดินทาง 2.9 ด้านผู้ใช้ ศูนย์วิชาการกลุ่มโรงเรียนมีปัญหาทุกเรื่องในระดับปานกลางเรื่องที่เป็นปัญหามากที่สุดคือ ผู้ใช้ไม่ใช้ศูนย์วิชาการเพื่อการค้นคว้า การดำเนินงานศูนย์วิชาการกลุ่มโรงเรียนประสบปัญหาโดยส่วนรวมอยู่ในระดับปานกลางด้านที่มีปัญหามากที่สุดคือ ด้านการเงิน รองลงมาคือ ด้านเกี่ยวกับหนังสือและสิ่งตีพิมพ์ ด้านครุภัณฑ์ ด้านบุคลากร ด้านโสตทัศนวัสดุ ด้านสถานที่ ด้านผู้บริหาร ด้านการบริการและด้านผู้ใช้ ตามลำดับ