งานวิจัย มีจุดมุ่งหมายเพื่อการวิเคราะห์วรรณคดีเรื่อง ร่ายยาวมหาเวสสันดรชาดกฉบับของกรมศึกษาธิการ โดยมุ่งศึกษาลักษณะคำประพันธ์ ธรรมเนียมในการประพันธ์ และศิลปะการประพันธ์ ทั้งนี้โดยใช้วิธีการศึกษาและวิจัยเอกสารแล้วนำเสนอผลด้วยวิธีพรรณนาวิเคราะห์ ผลการวิจัยพบว่า ในด้านลักษณะคำประพันธ์ ประเภทร่ายยาวตลอดเรื่อง วิธีการแต่งใช้วิธีตั้งคาถาบาลีนำก่อนทุกกัณฑ์ ดังที่เรียกว่า การเดินจุณณียบท แล้วดำเนินความโดยใช้ร่ายยาวแทกคาถาบาลีเป็นตอนๆ ไป ในด้านธรรมเนียมนิยมในการประพันธ์ ใช้แบบของวรรณคดีไทย โดยมีการกำหนดสารัตถะของเรื่องให้เห็นถึงการบำเพ็ญบารมีขั้นสูงสุด เพื่อหวังประโยชน์คือ พระโพธิญาณ การเปิดเรื่องใช้วิธีแสดงให้เห็นความอัศจรรย์จากฝนโบกขรพรรษ เป็นจุดเริ่มให้พระพุทธองค์แสดงชาดกเรื่องมหาเวสสันดร การดำเนินเรื่องใช้วิธีเล่าเหตุการณ์ตามลำดับ และสรุปปิดเรื่องด้วย แสดงถึงผลของการบำเพ็ญทานบารมี ทำให้พระองค์ไปจุติในสวรรค์ชั้นดุสิต ในการดำเนินความในเนื้อเรื่องมีกระบวนความพรรณนาตามแบบแผนวรรณคดีไทย กระบวนความพรรณนาที่ดีเด่น เป็นกระบวนความธรรมชาติและพรรณนาให้เกิดความสะเทือนอารมณ์ นอกจากนั้นมีการแต่งตามธรรมเนียมนิยมวรรณคดีชาดกคือมีการกล่าวอ้างว่าเป็นเรื่องของพระพุทธเจ้า การแสดงคุณธรรมบารมีบางประการ ของพระโพธิสัตว์คือการบำเพ็ญทานบารมี และมีการอธิบายการกลับชาติของตัวละคร ซึ่งมีอยู่ในตอนท้ายเรื่อง ในด้านศิลปะการประพันธ์ วรรณคดีมีลักษณะสมบูรณ์ด้วยศิลปะการประพันธ์ตามแบบของวรรณคดีไทย ทั้งในด้านศิลปะการเลือกเฟ้นถ้อยคำ ศิลปะการเรียบเรียงถ้อยคำ และศิลปะการใช้โวหาร ที่แสดงให้ผู้อ่านเห็นความสมจริง ในบุคลิกภาพของตัวละคร รวมทั้งมีกลบทอยู่ในบางเกณฑ์ด้วย นอกจากคุณค่าในด้านต่างๆ ดังกล่าวมาแล้ว วรรณคดีเรื่องนี้ยังได้สอดแทรกธรรมะอันมีคุณค่าสำหรับชีวิต ตามลักษณะของวรรณคดีที่เกี่ยวกับพุทธศาสนาเป็นอย่างดีอีกด้วย