การวิจัยครั้งนี้เพื่อศึกษาและเปรียบเทียบพฤติกรรมทางวาจา และการใช้ประเภทคำถามตามแนว สสวท. ระหว่างครูในโรงเรียนที่มีความพร้อมทางการสอนวิทยาศาสตร์ระดับสูงกับโรงเรียนที่มีความพร้อมทางการสอนวิทยาศาสตร์ระดับต่ำ และครูที่มีประสบการณ์การสอน 4 ปี หรือน้อยกว่ากับครูที่มีประสบการณ์มากกว่า 4 ปี และระหว่างครูเพศชายกับครูเพศหญิงของครูวิทยาศาสตร์ที่สอนวิชาวิทยาศาสตร์ในระดับมัธยมศึกษาตอนต้น เขตการศึกษา 11 ปีการศึกษา 2527 กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการศึกษาค้นคว้าครั้งนี้ได้แก่ ครูวิทยาศาสตร์ที่สอนวิชาวิทยาศาสตร์ในระดับมัธยมศึกษาตอนต้น จำนวน 30 คน ซึ่งเลือกสุ่มมาโดยวิธีการสุ่มแบบแบ่งชั้น (StratifiedRandom Sampling) โดยแบ่งครูออกเป็น 3 กลุ่ม กลุ่มแรกเป็นครูในโรงเรียนที่มีความพร้อมทางการสอนวิทยาศาสตร์ระดับสูง 15 คน โรงเรียนที่มีความพร้อมระดับต่ำ 15 คน กลุ่มที่สอง ครูที่มีประสบการณ์การสอน 4 ปี หรือน้อยกว่า 8 คน ครูที่มีประสบการณ์สอน 4 ปี 22 คน และกลุ่มที่สามครูชาย 13 คน ครูหญิง 17 คน สำหรับเนื้อหาที่ใช้ในการศึกษาพฤติกรรมทางวาจาและการใช้ประเภทคำถามของครูเป็นเนื้อหาวิชาวิทยาศาสตร์ ในโรงเรียนมัธยมศึกษาตอนต้น มีจำนวน 3 คาบติดต่อกัน เครื่องมือที่ใช้ในการศึกษามี เครื่องมือวิเคราะห์พฤติกรรมทางวาจาตามระบบของแฟลนเดอร์สซึ่งผู้วิจัยแทรกประเภทคำถามตามแนว สสวท. เข้าแทนฉบับเดิมและตัดพฤติกรรมนักเรียนพูดและเงียบออก ผู้วิจัยนำเทปไปบันทึกเสียงการสอนหลังจากนั้นนำเทปมาถอดความ เพื่อนำมาวิเคราะห์และใช้เปอร์เซนต์ (The Mann-Whitney U-test และ Z-test) เพื่อวิเคราะห์ข้อมูล ผลการวิจัยพบว่า 1. ครูวิทยาศาสตร์ที่สอนวิชาวิทยาศาสตร์ ในระดับมัธยมศึกษาตอนต้น ใช้พฤติกรรมทางวาจาที่มีอิทธิพลโดยอ้อมมากกว่าที่มีอิทธิพลโดยตรงและใช้การจูงใจมากกว่าการควบคุม 2. ครูวิทยาศาสตร์ที่สอนวิชาวิทยาศาสตร์ ในระดับมัธยมศึกษาตอนต้น ใช้ประเภทคำถามตามแนว สสวท. เรียงตามลำดับความมากน้อยดังนี้ คำถามเพื่อการอธิบาย คำถามเพื่อการสังเกต คำถามเพื่อการตั้งสมมติฐาน คำถามเพื่อการนำไปใช้และคำถามเพื่อการออกแบบการทดลองและควบคุมตัวแปร 3. ครูวิทยาศาสตร์ที่สอนวิชาวิทยาศาสตร์ ในระดับมัธยมศึกษาตอนต้น เมื่อจำแนกตามระดับความพร้อมทางการสอนวิทยาศาสตร์ของโรงเรียน ประสบการณ์การสอนและเพศ การใช้พฤติกรรมทางวาจา และการใช้ประเภทคำถามตามแนว สสวท. แตกต่างกันอย่างไม่มีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 สำหรับข้อเสนอแนะในการวิจัยต่อไปคือ 1. ควรนำวิธีการวิจัยทำนองเดียวกันนี้ศึกษากลุ่มตัวอย่างอื่นๆ โดยใช้จำนวนกลุ่มตัวอย่างให้มากขึ้น เพื่อจะได้ทราบว่าครูโดยทั่วไปมีพฤติกรรมทางวาจาและการใช้ประเภทของคำถามเป็นอย่างไร 2. ควรวิจัยหาสัดส่วนระหว่างคำถามแต่ละประเภทในแต่ละบทเรียนว่า เนื้อหาในบทเรียนหนึ่งๆ ควรใช้คำถามประเภทใด มากน้อยเท่าใด 3. ควรมีการวิจัยดูความสัมพันธ์ต่อเนื่องของคำถาม และพฤติกรรมทางวาจาที่ครูใช้เพื่อดูรูปแบบพฤติกรรมทางวาจา รูปแบบการใช้คำถามเริ่มต้นด้วยประเภทใด และต่อเนื่องกันไปอย่างไร เมื่อใช้พฤติกรรมทางวาจา หรือคำถามชนิดนี้แล้วทำให้การเรียนการสอนบรรลุเป้าหมายที่ตั้งไว้หรือไม่ 4. ควรศึกษาผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของนักเรียน จากการเรียนวิทยาศาสตร์ที่ครูใช้พฤติกรรมทางวาจาแตกต่างกัน หรือใช้ประเภทคำถามตามแนว สสวท. แตกต่างกัน