การศึกษามีจุดมุ่งหมายเพื่อศึกษาการลำผีฟ้าในเขตอำเภอบรบือ จังหวัดมหาสารคามโดยศึกษาจากหัวหน้าหมอลำผีฟ้าจำนวน 5 คน บริวารผีฟ้าจำนวนทั้งหมด 97 คน และชาวบ้านที่มีภูมิลำเนาเดียวกันกับหัวหน้าหมอลำผีฟ้า จำนวน 30 คน โดยศึกษาประวัติความเป็นมาองค์ประกอบและพิธีกรรมการลำผีฟ้า ความสัมพันธ์ระหว่างการลำผีฟ้ากับโครงสร้างของสังคมทางด้านคติความเชื่อพื้นบ้าน และบทบาทของหมอลำผีฟ้าที่มีต่อสังคมหมู่บ้านในเขตอำเภอบรบือ การศึกษาครั้งนี้ ผู้วิจัยใช้การศึกษา 2 วิธีคือ วิธีวิจัยเอกสารโดยการค้นคว้าเอกสารงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง และวิธีวิจัยภาคสนามโดยการสัมภาษณ์ และสังเกต แล้วรายงานการวิจัยในเชิงพรรณนาวิเคราะห์และมีตารางประกอบ ผลการศึกษา การประกอบพิธีกรรมการลำผีฟ้ามีปรากฎทั่วไปในสังคมเขตอำเภอบรบือ ในการประกอบพิธีกรรมนั้นมีองค์ประกอบต่างๆ คือ เครื่องคายรักษา บุคลากรประกอบพิธี การแต่งกายดนตรี กลอนลำ และการฟ้อนรำ พิธีรักษามี 3 ขั้นตอนคือ ขั้นจัดเตรียม ได้แก่ การจัดเตรียมสถานที่เครื่องคายรักษา คนป่วย ฯลฯ ขั้นประกอบพิธีกรรมเป็นขั้นการลำรักษา ได้แก่ การลำอัญเชิญผีฟ้าลำส่องหาสาเหตุ และลำเรียกขวัญ และขั้นหลังพิธีกรรมเป็นการอบรมสั่งสอนคนป่วยให้ปฏิบัติตามธรรมเนียมของผีฟ้าและจัดนำสิ่งของเครื่องเซ่นให้กับผีตามที่ต้องการ ในเดือน 6 มีพิธีเลี้ยงข่วงผีฟ้า เพื่อเป็นการชุมนุมของกลุ่มผู้นับถือผีฟ้า เพื่อเฉลิมฉลองและตอบแทนบุญคุณต่อผีฟ้าที่ให้ความคุ้มครองรักษาแก่ตน การลำผีฟ้ามีความสัมพันธ์กับโครงสร้างของสังคมทางด้านคติความเชื่อพื้นบ้าน นั่นคือเชื่อว่าผีสามารถทำให้เจ็บป่วยและรักษาการเจ็บป่วยได้ ความเชื่อด้านพุทธศาสนาชาวบ้านคือเชื่อว่า บาป บุญ นรก สวรรค์ มีผลต่อการรักษาการเจ็บป่วย ความเชื่อเกี่ยวกับเครื่องรางของขลัง นั่นคือเชื่อว่าวัตถุมีอิทธิฤทธิ์ปาฏิหาริย์สามารถขับไล่ผีได้ และความเชื่อเกี่ยวกับปรากฎการณ์ทางธรรมชาติว่าสามารถนำมาทำนายการเจ็บป่วยของคนไข้ได้ ความเชื่อเหล่านี้หมอลำผีฟ้าได้นำมาเกื้อหนุนในพิธีกรรมการรักษาของตน หมอลำผีฟ้ามีบทบาทต่อสังคมหมู่บ้าน ทั้งบทบาทโดยตรง คือ การรักษาการเจ็บป่วยด้วยโรคที่เกิดจากการกระทำของผี และบทบาทโดยอ้อมคือ บทบาททางด้านการสร้างเอกภาพในสังคมได้แก่ การสร้างความสามัคคีปรองดองโดยการว่ากล่าวตักเตือน ไกล่เกลี่ย การทะเลาะวิวาทการแย่งชิงมรดก การขัดแย้ง เป็นต้น บทบาททางด้านการควบคุมพฤติกรรมสังคมให้เป็นไปตามบรรทัดฐาน ได้แก่ การนำคติเกี่ยวกับผีมากำหนดและควบคุมพฤติกรรมชาวบ้านมิให้ประพฤตินอกฮีตคลองของหมู่บ้าน เช่น ผีปู่ตา ผีฟ้า ผีไร่ผีนา ผีบ้านผีเรือน สามารถทำให้เจ็บป่วยได้ บทบาททางด้านการคลี่คลายปัญหาในสังคม ได้แก่ การขจัดปัญหาและลดภาวะความตึงเครียดในสังคม เช่นปัญหาการเจ็บป่วย ปัญหาทางด้านเศรษฐกิจ และปลุกปลอบให้กำลังใจต่อชาวบ้านและบทบาทที่มีต่อผู้นับถือผีฟ้า ได้แก่ บทบาทที่มีต่อการดำเนินชีวิตครอบครัวของผู้นับถือผีฟ้า เช่น ห้ามกินอาหารมังสัง 10 อย่าง ห้ามกินอาหารที่บ้านงานศพ ห้ามลอดใต้ถุนห้องน้ำ และมีกิจประเพณีในครัวเรือนต้องบอกกล่าวต่อผีฟ้า เช่น การแต่งงาน ทำบุญขึ้นบ้านใหม่ เป็นต้น