การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาภูมิหลัง ศึกษาขวัญ และเปรียบเทียบขวัญของอาจารย์ในสถานศึกษาสังกัดกองวิทยาลัย อาชีวศึกษากลุ่มภาคใต้ใน 8 องค์ประกอบ ได้แก่ ความพึงพอใจ ในสถานภาพการทำงาน ความพึงพอใจในความมั่นคงปลอดภัย ความพึงพอใจในตัวผู้บังคับบัญชา ความพึงพอใจในเพื่อนร่วมงาน ความพึงพอใจในโอกาสก้าวหน้า ความพึงพอใจในโอกาสที่ได้ ประกอบกิจกรรมที่มีคุณค่าและความเชื่อมั่นในความสำเร็จ และความพึงพอใจในศักดิ์ศรีของอาชีพและสถานะทางสังคม โดยจำแนกตามเพศ วุฒิทางการศึกษา อายุราชการ ระดับเงินเดือน ประเภทวิชาที่สอน และสถานศึกษาที่สังกัด วิธีการวิจัย ใช้วิธีสำรวจโดยใช้แบบสอบถาม ซึ่งแบ่งเป็น 2 ตอน ตอนที่ 1 สอบถามเกี่ยวกับภูมิหลังและ ตอนที่ 2 สอบถาม เกี่ยวกับขวัญในการปฎิบัติงานทั้ง 8 องค์ประกอบโดย กลุ่มตัวอย่างคือ อาจารย์ในสถานศึกษาสังกัด กองวิทยาลัย อาชีวศึกษากลุ่มภาคใต้ 6 สถานศึกษา ปีการศึกษา 2534 จำนวน 300 คน นำข้อมูลมาวิเคราะห์หาค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ความเบี่ยง เบนมาตรฐาน และเปรียบเทียบความแตกต่าง ของคะแนนเฉลี่ย โดยใช้สถิติทดสอบ t-test และ f-test ทดสอบความแตกต่าง ของคะแนนเฉลี่ยรายคู่โดยใช้วิธี Scheffes test ทั้งนี้โดยใช้ โปรแกรมสำเร็จรูป SPSS/PC + ผลการวิจัย ด้านภูมิหลังของอาจารย์ในสถานศึกษาสังกัดกอง วิทยาลัยอาชีวศึกษากลุ่มภาคใต้ พบว่า ส่วนใหญ่คือ ร้อยละ 72.7 เป็นอาจารย์หญิงร้อยละ 66.3 รับราชการมาเป็นเวลามากกว่า 6-15 ปี ร้อยละ 29 มีเงินเดือนมากกว่า 7,800 บาทต่อเดือน สอนประเภทวิชาคหกรรมมีร้อยละ 30.7 ใกล้เคียงกับที่สอนประเภท วิชาบริหารธุรกิจ ซึ่งมีร้อยละ 30 สำหรับขวัญในการปฎิบัติงานโดย ภาพรวมอยู่ในระดับปานกลาง องค์ประกอบความพึงพอใจในศักดิ์ศรี ของอาชีพและสถานะทางสังคมขวัญอยู่ในระดับสูง ส่วนองค์ประกอบ อื่น ๆ อยู่ในระดับปานกลางสำหรับการเปรียบเทียบขวัญพบว่า โดยภาพรวมขวัญในการปฎิบัติงานของอาจารย์ชายและอาจารย์หญิง ไม่แตกต่างกันแต่ในองค์ประกอบความพึงพอใจในโอกาสก้าวหน้าขวัญของ อาจารย์หญิงสูงกว่าชายเล็กน้อย อาจารย์ที่มีวุฒิทางการศึกษาต่างกัน มีขวัญในการปฎิบัติงานไม่แตกต่างกัน อาจารย์ที่มีอายุราชการต่างกัน มีขวัญในการปฎิบัติงานแตกต่างกัน คือ อาจารย์ที่มีอายุราชการมากกว่า 25 ปีขึ้นไป มีขวัญในการปฎิบัติงานสูงกว่าอาจารย์ที่มีอายุราชการมากกว่า 6-15 ปี อาจารย์ที่มีระดับเงินเดือนต่างกันขวัญในการปฎิบัติงานในภาพ รวมไม่แตกต่างกันแต่ในองค์ประกอบความพึงพอใจในศักดิ์ศรีของอาชีพ และสถานะทางสังคม อาจารย์ที่มีระดับเงินเดือน 6,601-7,800 บาท ต่อเดือน มีขวัญในการปฎิบัติงานสูงกว่าอาจารย์ที่มีเงินเดือน 5,601-6,600 บาทต่อเดือน อาจารย์ที่สอนประเภทวิชาคหกรรม มีขวัญในการปฎิบัติงานสูงกว่าอาจารย์ที่สอนประเภทวิชาพื้นฐาน อาจารย์ในแต่ละในสถานศึกษาสังกัดกองวิทยาลัยอาชีวศึกษากลุ่ม ภาคใต้มีขวัญในการปฎิบัติงานแตกต่างกัน คือ อาจารย์วิทยาลัย อาชีวศึกษาภูเก็ต วิทยาลัยศิลปหัตถกรรมนครศรีธรรมราช วิทยาลัยอาชีวศึกษานครศรีธรรมราชและวิทยาลัยอาชีวศึกษาปัตตานี มีขวัญในการปฎิบัติงานสูงกว่าอาจารย์วิทยาลัยอาชีวศึกษาสุราษฎร์ธานี และวิทยาลัยอาชีวศึกษาสงขลา ข้อเสนอแนะในการวิจัย สถานศึกษาควรพิจารณาหาทางส่งเสริมขวัญของอาจารย์ให้สูงขึ้น เนื่องจากผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของผู้เรียนมีความสัมพันธ์กับขวัญในการ ปฎิบัติงานของอาจารย์ผู้สอนอาชีวศึกษากลุ่มภาคใต้ควรร่วมมือกันประชุม ศึกษาปัญหาและหาทางเสริมสร้างขวัญของอาจารย์แต่ละสถาบันศึกษาให้ ทัดเทียมกันเพื่อการทำงานของกลุ่มจะได้มีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น กองวิทยาลัยอาชีวศึกษาควรเสริมสร้างขวัญของอาจารย์ในองค์ประกอบความ พึงพอใจในเงินเดือนและสวัสดิการกรมอาชีวศึกษาควรเสริมสร้างขวัญของ อาจารย์ในองค์ประกอบความพึงพอใจในโอกาสก้าวหน้า ส่วนการทำวิจัยควรทำการศึกษาขวัญของอาจารย์ในสถานศึกษาเป็นระยะ และควรศึกษาเปรียบเทียบขวัญของอาจารย์ในสถานศึกษาสังกัดกองวิทยาลัย อาชีวศึกษากลุ่มภาคใต้กับกลุ่มอื่น และเปรียบเทียบขวัญของอาจารย์ใน สถานศึกษาสังกัดกองต่างๆ ด้วย