วัตถุประสงค์ของการวิจัยเชิงปฏิบัติการครั้งนี้ คือ 1) เพื่อพัฒนากิจกรรมการเรียนการสอนที่ใช้แฟ้มสะสมงานวิชาภาษาไทย 2) เพื่อพัฒนาผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนวิชาภาษาไทย ของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 ให้นักเรียนร้อยละ 80 มีผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนวิชาภาษาไทยตั้งแต่ร้อยละ 70 ขึ้นไป 3) เพื่อศึกษาผลการใช้แฟ้มสะสมงานประกอบการจัดกิจกรรมการเรียนการสอนวิชา ภาษาไทยระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 ประชากรที่ใช้ในการวิจัย เป็นนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 ภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2544 โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยขอนแก่น (มอดินแดง) จำนวน 49 คน เป็น ชาย 25 คน หญิง 24 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย แบ่งออกเป็น 3 ประเภท คือ 1) เครื่องมือที่ใช้ในการทดลองปฏิบัติ ได้แก่แผนการสอนภาษาไทย ที่เน้นการใช้ แฟ้มสะสมงานประกอบการจัดกิจกรรมการเรียนการสอน จำนวน 15 แผนการสอน 2) เครื่องมือที่ใช้ในการสะท้อนผลการปฏิบัติ ได้แก่ แบบบันทึกผลการสังเกตการจัด กิจกรรมการเรียนการสอน แบบบันทึกผลการใช้แผนการสอน แบบฝึกทักษะประจำบทเรียน แฟ้มสะสมงาน และ 3) เครื่องมือที่ใช้ในการประเมินประสิทธิภาพของรูปแบบได้แก่ แบบทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์ ทางการเรียนวิชาภาษาไทย การวิจัยครั้งนี้มีวงจรการปฏิบัติการวิจัย 3 วงจร คือ วงจรปฏิบัติที่ 1 ประกอบด้วย แผนการสอนที่ 1-5 วงจรปฏิบัติที่ 2 ประกอบด้วยแผนการสอนที่ 6-10 วงจรปฏิบัติที่ 3 ประกอบไปด้วยแผนการสอนที่ 11-15 โดยใช้รูปแผนการสอนที่สร้างขึ้น ในการเก็บข้อมูล ผู้วิจัยได้ทำการบันทึก การสังเกต การบันทึกเหตุการณ์ มาวิเคราะห์เพื่อปรับปรุงแผนการสอน ให้มีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น ผลการวิจัย 1. การวิจัยในครั้งนี้ได้พัฒนากิจกรรมการสอนภาษาไทยโดยใช้แฟ้มสะสมงาน ประกอบ ด้วย 4 ขั้นตอนที่สำคัญ คือ ขั้นนำ เตรียมความพร้อมในการเรียนการสอน ครูแจ้งจุดประสงค์ การเรียนรู้ และทบทวนความรู้เดิม ขั้นเสนอบทเรียนต่อทั้งชั้น ขั้นสรุป นักเรียนร่วมกัน สรุปความรู้ หลักการต่างๆ ที่เรียนในแต่ละชั่วโมง และขั้นประเมินผล เป็นการนำสิ่งที่ เรียนรู้ไปใช้ในการแก้ปัญหาในสถานการณ์ใหม่โดยการทำแบบฝึกทักษะและการจัดทำแฟ้ม สะสมงาน 2. ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน นักเรียนที่ได้รับการสอนตามรูปแบบการสอนภาษาไทย โดย ใช้แฟ้มสะสมงาน ที่พัฒนาโดยใช้กระบวนการของการวิจัยเชิงปฏิบัติการมีจำนวนนักเรียนร้อยละ 87.75 ที่มีผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนภาษาไทยร้อยละ 70 ขึ้นไป ซึ่งเป็นไปตามเกณฑ์ที่กำหนดไว้ ที่ให้นักเรียนร้อยละ 80 มีผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนร้อยละ 70 ขึ้นไป ผลการใช้แฟ้มสะสมงานประกอบกิจกรรมการเรียนการสอนวิชาภาษาไทย นักเรียน ที่ได้รับการสอนตามกิจกรรมการสอนภาษาไทย โดยใช้แฟ้มสะสมงาน เกิดคุณลักษณะที่พึงประสงค์ ได้แก่ ทักษะการทำงานเป็นกลุ่ม การช่วยเหลือกันและความรับผิดชอบต่อตนเอง และทักษะทาง ภาษาไทย