การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อพัฒนาและประเมินผลเครื่องหว่านข้าวพร้อมไถกลบ แบบติดรถไถเดินตาม ซึ่งแบ่งการศึกษาออกเป็น การศึกษาปัจจัยเพื่อการออกแบบ การออกแบบ และสร้างเครื่องต้นแบบ การทดสอบเบื้องต้น และการทดสอบและประเมินผลในภาคสนาม โดย การศึกษาปัจจัยเพื่อการออกแบบมีค่าชี้ผลการศึกษา คือ อัตราการปลูก ความแม่นยำของ อัตราการปลูก และปริมาณเมล็ดแตกหัก สำหรับการปรับอัตราการปลูกที่ต้องการในช่วง 15 ถึง 25 กิโลกรัมต่อไร่ ส่วนการทดสอบเบื้องต้นและการทดสอบและประเมินผลภาคสนาม มีค่าชี้ ผลการศึกษา คือ ความสามารถในการทำงาน ความหนาแน่นของต้นข้าวที่งอก และความสม่ำเสมอ ของการกระจายต้นข้าวที่งอก ซึ่งมีสาระสำคัญของผลการศึกษาดังนี้ 1) การศึกษาปัจจัยเพื่อการออกแบบ พบว่า ปัจจัยที่เหมาะสมสำหรับใช้ในการออกแบบ และสร้างเครื่อง ได้แก่ มุมของแผ่นปาดเมล็ดเท่ากับ 60 องศาจากแนวระดับ ระยะห่างระหว่าง สันปาดเมล็ดกับลูกหยอดอยู่ในช่วง 2.5 ถึง 6.0 มิลลิเมตร รูหยอดเมล็ดมีขนาดเส้น ผ่าศูนย์กลาง 22.2 มิลลิเมตร สำหรับความเร็วของลูกหยอดมีช่วงที่เหมาะสมแตกต่างกัน ในแต่ละจำนวนรูรอบลูกหยอด ซึ่งเครื่องต้นแบบนี้ออกแบบให้มีจำนวนรูรอบลูกหยอด 4 รู จึงใช้ความเร็วของลูกหยอดในช่วง 0.14 ถึง 0.18 เมตรต่อวินาที 2) เครื่องต้นแบบที่สร้างขึนมีคุณลักษณะที่สำคัญ คือ ตัวเครื่องหว่านพร้อมไถกลบ ติดตั้งอยู่บนโครงไถจาน 2 ผาน สามารถทำการหว่านเมล็ดไปพร้อม ๆ กับการไถกลบเมล็ด ครอบคลุมหน้ากว้างการทำงานประมาณ 0.5 เมตร สามารถปรับอัตราการปลูกที่ต้องการได้ โดยการปรับระยะห่างระหว่างสันปาดเมล็ดกับลูกหยอด และมีส่วนประกอบที่สำคัญ คือ อุปกรณ์ กำหนดจำนวนเมล็ดแบบลูกหยอดทรงกระบอกขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง 50.8 มิลลิเมตร เจาะรู รอบลูกหยอดจำนวน 4 รู ถังบรรจุเมล็ดมีความจุเมล็ดข้าวเปลือก 15 กิโลกรัม ระบบล้อ ขับเคลื่อนแบบล้อเดี่ยวมีสปริงกดล้อ และท่อนำเมล็ดจำนวน 2 ท่อ 3) การทดสอบเบื้องต้น พบว่า ระดับความสูงของปลายท่อนำเมล็ด 45 เซนติเมตร จากพื้นมีความสม่ำเสมอของการกระจายต้นข้าวที่งอกค่อนข้างดีกว่าระดับความสูงอื่น ๆ ดังนั้นจึงเลือกใช้เป็นตำแหน่งที่ติดตั้งท่อนำเมล็ดของเครื่องหว่านข้าวพร้อมไถกลบ 4) การทดสอบและประเมินผลภาคสนาม โดยใช้เครื่องหว่านข้าวพร้อมไถกลบแบบติด รถไถเดินตามเปรียบเทียบกับการหว่านข้าวโดยคน พบว่า เครื่องหว่านข้าวพร้อมไถกลบ มีความสามารถในการทำงานโดยเฉลี่ย 0.85 ไร่ต่อชั่วโมง ส่วนความหนาแน่นของต้นข้าวที่งอก และความสม่ำเสมอของการกระจายต้นข้าวที่งอก การปลูกข้าวทั้งสองวิธีมีค่าไม่ต่างกัน มากนัก นอกจากนี้แล้วเกษตรกรเจ้าของแปลงส่วนใหญ่ค่อนข้างพอใจการปฏิบัติงาน และผลการ เจริญเติบโตของต้นข้าวจากการปลูกโดยเครื่องหว่านพร้อมไถกลบแบบติดรถไถเดินตาม เมื่อ เทียบกับการปลูกด้วยวิธีปฏิบัติเดิมของเกษตรกร