การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) พัฒนารูปแบบการสอนอ่านภาษาอังกฤษ เพื่อความเข้าใจโดยใช้ยุทธศาสตร์เมตาคอกนิชัน สำหรับนักศึกษาระดับปริญญาตรี สถาบัน ราชภัฏบุรีรัมย์ (2) ศึกษาผลของการใช้รูปแบบการสอนที่พัฒนาขึ้นที่มีต่อผลสัมฤทธิ์ ทางการเรียนด้านการใช้ยุทธศาสตร์เมตาคอกนิชัน และด้านความเข้าใจในการอ่านภาษาอังกฤษ ของนักศึกษา การดำเนินการวิจัยแบ่งเป็น 3 ระยะ คือ ระยะที่ 1 การศึกษาบริบท ศึกษา กรอบแนวคิด และสังเคราะห์รูปแบบการสอน โดยผ่านการตรวจสอบคุณภาพจากผู้ทรงคุณวุฒิ 5 ท่าน ระยะที่ 2 การพัฒนาประสิทธิภาพของรูปแบบการสอนโดยการวิจัยปฏิบัติการ และ ระยะที่ 3 การขยายผลรูปแบบการสอน โดยนำไปใช้กับรายวิชาภาษาอังกฤษเพื่อการสื่อสาร และทักษะการเรียนสำหรับนักศึกษาระดับปริญญาตรี 2 ห้อง และประเมินรูปแบบการสอนโดย เปรียบเทียบกับเกณฑ์มาตรฐานที่กำหนดขึ้นโดยสถาบันราชภัฏบุรีรัมย์ ประชากรที่ศึกษาเป็นคณาจารย์และนักศึกษาระดับปริญญาตรี สถาบันราชภัฏบุรีรัมย์ อำเภอเมือง จังหวัดบุรีรัมย์ กลุ่มตัวอย่างได้แก่ (1) กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการศึกษา บริบท เป็นคณาจารย์และนักศึกษาระดับปริญญาตรีโปรแกรมวิชาภาษาอังกฤษ ชั้นปีที่ 2 ภาคปลาย ปีการศึกษา 2543 จำนวน 10 คน และ 120 คน ตามลำดับ (2) กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ ในการวิจัยปฏิบัติการเป็นนักศึกษาระดับปริญญาตรี โปรแกรมวิชาภาษาอังกฤษธุรกิจ ชั้นปี ที่ 2 ที่เรียนรายวิชาภาษาอังกฤษเพื่อการสื่อสารและทักษะการเรียน ภาคปลาย ปีการศึกษา 2544 สถาบันราชภัฏบุรีรัมย์ จำนวน 30 คน และ (3) กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการขยายผลและ ประเมินรูปแบบการสอนเป็นนักศึกษาโปรแกรมวิชาภาษาอังกฤษ ชั้นปีที่ 2 ที่เรียนรายวิชา ภาษาอังกฤษเพื่อการสื่อสารและทักษะการเรียนในภาคปลาย ปีการศึกษา 2544 จำนวน 30 คน และโปรแกรมวิชาการบริหารธุรกิจ ชั้นปีที่ 2 ที่เรียนรายวิชาภาอังกฤษเพื่อการสื่อสาร และทักษะการเรียน จำนวน 30 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยประกอบด้วย (1) เครื่องมือที่ใช้ในการศึกษาบริบท ได้แก่ แบบสำรวจสภาพปัจจุบัน ปัญหาและความต้องการการจัดการเรียนการสอนอ่านภาษาอังกฤษ เพื่อความเข้าใจโดยใช้ยุทธศาสตร์เมตาคอกนิชัน (2) เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยปฏิบัติการ ได้แก่ แผนการสอน แบบสังเกตพฤติกรรมผู้สอน แบบสังเกตพฤติกรรมของผู้เรียน แบบบันทึก การจัดการเรียนการสอน และแบบสัมภาษณ์ผู้เรียนชนิดกึ่งโครงสร้าง แบบบันทึกการเรียน แบบฝึกหัด แบบทดสอบย่อย แบบวัดผลสัมฤทธิ์ด้านการใช้ยุทธศาสตร์เมตาคอกนิชัน และแบบ วัดผลสัมฤทธิ์ด้านความเข้าใจในการอ่านภาษาอังกฤษ และ (3) เครื่องมือที่ใช้ในการขยายผล และประเมินผล ได้แก่ แผนการสอน แบบวัดผลสัมฤทธิ์ด้านการใช้ยุทธศาสตร์เมตาคอกนิชัน และผลสัมฤทธิ์ด้านความเข้าใจภาษาอังกฤษ การวิเคราะห์ข้อมูลโดยหาค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานและการทดสอบ t ทั้งนี้การประเมินประสิทธิภาพของรูปแบบการสอน ใช้การเปรียบเทียบคะแนนเฉลี่ยผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนด้านความตระหนักในยุทธศาสตร์ เมตาคอกนิชันและด้านความเข้าใจในการอ่านภาษาอังกฤษกับเกณฑ์ที่กำหนดขึ้น ผลการวิจัยพบว่า รูปแบบการสอนอ่านภาษาอังกฤษเพื่อความเข้าใจโดยใช้ยุทธศาสตร์ เมตาคอกนิชันที่ผู้วิจัยพัฒนาขึ้นประกอบด้วยองค์ประกอบ 5 องค์ประกอบ คือ หลักการ จุดหมาย สาระ และกระบวนการกิจกรรมการเรียนการสอน และการวัดและประเมินผล ซึ่งมี ขั้นตอนของรูปแบบการสอนอ่านภาษาอังกฤษเพื่อความเข้าใจโดยใช้ยุทธศาสตร์เมตาคอกนิชัน เรียกว่า ~iPRIME~i Model ประกอบด้วย 5 ขั้นตอน คือ ขั้นการวางแผนการสอน (P) ขั้น การอ่านเพื่อสร้างสรรค์ความหมาย (R) ขั้นระบุข้อมูลสำคัญ (I) ขั้นกำกับตรวจสอบความ เข้าใจ (M) และขั้นการประเมินผลการอ่าน (E) ส่วนผลการประเมินรูปแบบการสอนนี้ พบว่า ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของนักศึกษาด้านการใช้ยุทธศาสตร์เมตาคอกนิชันและด้านความเข้าใจ ในการอ่านภาษาอังกฤษสูงกว่าเกณฑ์มาตรฐานที่ตั้งไว้ คือ 1) มีคะแนนเฉลี่ยด้านการใช้ ยุทธศาสตร์เมตาคอกนิชันและด้านความเข้าใจในการอ่านภาษาอังกฤษระหว่างสอนและหลังสอน อย่างน้อย ร้อยละ 60 ของคะแนนเต็ม 2) มีคะแนนเฉลี่ยด้านการใช้ยุทธศาสตร์เมตาคอกนิชัน และด้านความเข้าใจในการอ่านภาษาอังกฤษหลังสอนสูงกว่าก่อนสอนอย่างน้อย ร้อยละ 15 ของคะแนนเต็ม และ 3) มีคะแนนเฉลี่ยด้านการใช้ยุทธศาสตร์เมตาคอกนิชันและด้านความ เข้าใจในการอ่านภาษาอังกฤษหลังสอนสูงกว่าก่อนสอนอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05