การวิจัยนี้เพื่อศึกษาศักยภาพของฟางข้าวและแกลบในการทำปุ๋ยหมักแบบอาศัย ออกซิเจนตามธรรมชาติ ที่อุณหภูมิ 35 องศาเซลเซียส เป็นระยะเวลา 120 วัน โดยใช้น้ำ แช่ปอเป็นแหล่งความชื้นของฟางข้าวและแกลบให้อยู่ในช่วงร้อยละ 60-70 และ 50-60 ตามลำดับ การทดลองส่วนที่ 1 ใช้มูลไก่ปรับอัตราส่วนคาร์บอนต่อไนโตรเจนเริ่มต้น เท่ากับ 25:1, 30:1, 35:1 ส่วนที่ 2 ใช้เชื้อจุลินทรีย์ 3 แหล่งต่างกัน เชื้อ EM เชื้อ พ.ด.1 เชื้อน้ำหนักมูลวัวร่วมกับผลการทดลองส่วนที่ 1 ที่ให้อัตราการลดลงของ อัตราส่วนคาร์บอนต่อไนโตรเจนมากที่สุด ผลการวิจัยพบว่า การใช้ฟางข้าวเป็นวัตถุดิบใช้เวลาในการหมักที่ทำให้อัตราส่วน คาร์บอนต่อไนโตรเจนต่ำกว่า 20:1 เท่ากับ 5, 8, 12 วัน ตามลำดับ โดยปุ๋ยหมักที่ได้ มีปริมาณธาตุอาหารคือ ไนโตรเจน ฟอสฟอรัส และโปแตสเซียม ตามมาตรฐานที่กรมพัฒนาที่ดิน กำหนด และเมื่อใช้จุลินทรีย์ร่วมกับฟางข้าวที่ให้อัตราการลดลงของอัตราส่วนคาร์บอน ต่อไนโตรเจนลดลงมากที่สุดคือ 30:1 ใช้เวลาเท่ากับ 6, 8, 5 วัน ตามลำดับ จากการใช้แกลบเป็นวัตถุดิบ พบว่า การเติมเชื้อจุลินทรีย์ทำให้ค่าอัตราส่วน คาร์บอนต่อไนโตรเจนลดลงได้ดีกว่ากว่าการไม่เติมเชื้อจุลินทรีย์ ทั้งนี้ไม่ลดลงต่ำกว่า 20:1 ตลอดระยะเวลาการทดลอง