การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษา 1) ลักษณะพื้นฐานทางเศรษฐกิจและสังคม บางประการของปศุสัตว์อำเภอในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ 2) สภาพการปฏิบัติงาน และปัญหาในการดำเนินงานส่งเสริมการปศุสัตว์ตามระบบใหม่ของปศุสัตว์อำเภอ 3) ความคิดเห็นต่อระดับความสำคัญของกิจกรรมการดำเนินงานในการส่งเสริมการปศุ สัตว์ตามระบบใหม่ของปศุสัตว์อำเภอ และ 4) เปรียบเทียบความคิดเห็นต่อระดับความ สำคัญของกิจกรรมการดำเนินงานและระดับของปัญหาในการดำเนินงานส่งเสริมการ ปศุสัตว์ตามระบบใหม่ จำแนกตามอายุ ระดับการศึกษา ระยะเวลาในการดำรงตำแหน่ง ภูมิลำเนาเดิม และจำนวนพื้นที่ตำบลในความรับผิดชอบของปศุสัตว์อำเภอ ทำการศึกษา โดยส่งแบบสอบถามถึงปศุสัตว์อำเภอที่ปฏิบัติงานในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ 19 จังหวัด ผ่านหัวหน้าฝ่ายส่งเสริมการปศุสัตว์ประจำสำนักงานปศุสัตว์จังหวัด เป็นผู้แจกจ่าย และ รวบรวมแบบสอบถาม กลุ่มตัวอย่างที่ใช้มีจำนวน 178 คน ซึ่งกลุ่มตัวอย่างได้มาจากการสุ่ม คัดเลือกจากประชากรศึกษาแบบหลายขั้นตอน ทำการวิเคราะห์ข้อมูลด้วยเครื่องคอมพิวเตอร์ โปรแกรมสำเร็จรูป SPSS โดยใช้สถิติร้อยละ ค่าเฉลี่ยเลขคณิต ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ทำการ เปรียบเทียบค่าเฉลี่ยกลุ่มตัวอย่าง โดยใช้ค่า t-test และค่า F-test ผลการวิจัยพบว่า ปศุสัตว์อำเภอในภาคตะวันออกเฉียงเหนือมีอายุราชการเฉลี่ย 22.8 ปี มีอายุเฉลี่ย 45.0 ปี ส่วนมากร้อยละ 89.3 ดำรงตำแหน่งในระดับ 7 โดยมีระยะเวลาในการดำรง ตำแหน่งเฉลี่ย 14.2 ปี ปศุสัตว์อำเภอจบการศึกษาระดับปริญญาตรีขึ้นไปร้อยละ 65.2 ร้อยละ 96.1 มีสถานภาพสมรส เงินเดือนเฉลี่ย 18,081.90 บาท จำนวนตำบลในความรับผิดชอบเฉลี่ย 9.1 ตำบล จำนวนหมู่บ้านในความรับผิดชอบเฉลี่ย 102.5 หมู่บ้าน สำหรับเวลาในการปฏิบัติ งานในรอบ 1 เดือน โดยเฉลี่ยพบว่า ปศุสัตว์อำเภอปฏิบัติงานที่สำนักงาน 6.4 วัน ปฏิบัติงาน ในพื้นที่ 12.4 วัน ประชุมและฝึกอบรม 2.7 วัน และปฏิบัติงานอื่น ๆ ตามที่อำเภอมอบหมาย 0.7 วัน ปศุสัตว์อำเภอมีการปฏิบัติงานส่งเสริมการปศุสัตว์ตามระบบใหม่ทุกกิจกรรมมีความ คิดเห็นต่อระดับความสำคัญของกิจกรรมการดำเนินงานในการส่งเสริมการปศุสัตว์ตามระบบ ใหม่ 10 ลำดับแรก ได้แก่ (1) การกำหนดความก้าวหน้าในตำแหน่งเจ้าหน้าที่อย่างยุติธรรม (2) การเพิ่มขวัญและกำลังใจแก่อาสาสมัครด้านปศุสัตว์ในรูปค่ารักษาพยาบาล (3) การจัด ให้มีอาสาสมัครปศุสัตว์ระดับหมู่บ้าน (4) การจัดให้มีอาสาสมัครปศุสัตว์ระดับตำบล (5) การ เสนอทางเลือกอาชีพปศุสัตว์แก่เกษตรกร (6) การจัดทำทะเบียนผู้เลี้ยงสัตว์เป็นรายครัวเรือน (7) การถ่ายทอดความรู้รูปแบบการเยี่ยมรายฟาร์ม (8) การกำหนดระยะนิเทศงานออกเป็น 3 ช่วง คือ ระยะเริ่ม ระหว่าง และสิ้นสุดโครงการ (9) การจัดทำแผนฝึกอบรมร่วมกับจังหวัด (10) การกำหนดงบประมาณต่อหน่วยแต่ละงาน/โครงการ ปัญหาในการดำเนินงานส่งเสริมการปศุสัตว์ตามระบบใหม่ของปศุสัตว์อำเภอ พบว่ามีระดับ ปัญหาในระดับมาก 10 ประการแรก เรียงลำดับ ดังนี้ (1) ขาดงบประมาณสนับสนุน (2) ความยุ่ง ยากของแบบฟอร์มการเก็บข้อมูลที่ให้อาสาสมัครเป็นผู้ตรวจ (3) ความไม่เหมาะสมของผลตอบ แทนในการปฏิบัติงานของอาสาสมัครด้านปศุสัตว์ระดับตำบล (4) ความไม่เหมาะสมของผลตอบ แทนในการปฏิบัติงานของอาสาสมัครด้านปศุสัตว์ระดับหมู่บ้าน (5) อาสาสมัครด้านปศุสัตว์ขาด แรงจูงใจในการปฏิบัติงาน (6) การจัดทำแผนประจำปี แผน 5 ปี พบว่าแผนที่เสนอกับแผนที่อนุมัติ ไม่สอดคล้องกัน (7) การสนับสนุนด้านสวัสดิการแก่อาสาสมัครด้านปศุสัตว์ (8) ขาดอุปกรณ์สื่อ สารกับอาสาสมัครด้านปศุสัตว์ (9) ขาดวัสดุอุปกรณ์ในการจัดฝึกอบรมเกษตรกร และ (10) การ สนับสนุนด้านวัสดุอุปกรณ์ในการปฏิบัติงาน แก่อาสาสมัครด้านปศุสัตว์ การเปรียบเทียบความคิดเห็นของปศุสัตว์อำเภอที่มีระดับการให้ความสำคัญ ในการดำเนิน งานส่งเสริมการปศุสัตว์ตามระบบใหม่ พบว่า ปศุสัตว์อำเภอที่มีอายุระหว่าง 41-60 ปี ให้ความ สำคัญเรื่องการจัดตั้งศูนย์พัฒนาปศุสัตว์ประจำตำบล และการกำหนดเจ้าหน้าที่ 1 คน ควบคุม ศูนย์อย่างน้อย 4 ศูนย์ มากกว่ากลุ่มที่มีอายุน้อยกว่า 40 ปี ปศุสัตว์อำเภอที่มีการศึกษาต่ำกว่า ระดับปริญญาตรี ให้ความสำคัญในการจัดตั้งคณะกรรมการส่งเสริมและพัฒนาการปศุสัตว์ ระดับกรม และระดับเขตมากกว่ากลุ่มที่มีการศึกษาในระดับปริญญาตรีขึ้นไป ในขณะที่ปศุสัตว์ อำเภอที่มีการศึกษาในระดับปริญญาตรีขึ้นไปให้ความสำคัญการถ่ายทอดความรู้แก่เกษตรกร รูปแบบการเยี่ยมรายฟาร์มมากกว่ากลุ่มที่มีการศึกษาต่ำกว่าระดับปริญญาตรี ปศุสัตว์อำเภอที่ มีระยะเวลาในการดำรงตำแหน่ง 21 ปีขึ้นไป ให้ความสำคัญของการจัดพาหนะในการปฏิบัติงาน แก่อาสาสมัครด้านปศุสัตว์มากกว่ากลุ่มที่มีระยะเวลาในการดำรงตำแหน่งน้อยกว่า 10 ปี การเปรียบเทียบระดับปัญหาในการดำเนินงานส่งเสริมการปศุสัตว์ตามระบบใหม่ พบว่า ปศุสัตว์อำเภอที่มีอายุ 51 ปีขึ้นไป มีปัญหามากกว่ากลุ่มที่มีอายุน้อยกว่า 50 ปี ในเรื่องการ จัดทำแผนปฏิบัติงานเป็นรายบุคคล และการจัดทำทะเบียนผู้เลี้ยงสัตว์เป็นรายครัวเรือน ในขณะที่กลุ่มที่มีอายุ 41-50 ปี มีปัญหาเรื่องการนิเทศงานศูนย์พัฒนาปศุสัตว์ประจำตำบล และการนิเทศงานรายหมู่บ้าน มากกว่ากลุ่มที่มีอายุ 51 ปีขึ้นไป ปศุสัตว์อำเภอที่มีการศึกษา ระดับปริญญาตรีขึ้นไป มีปัญหามากกว่าปศุสัตว์อำเภอที่มีการศึกษาต่ำกว่าระดับปริญญาตรี ในเรื่อง การควบคุมดูแลศูนย์พัฒนาปศุสัตว์ประจำตำบล คุณภาพของสื่อที่ใช้ในการเผยแพร่ การสนับสนุนการทำงานและการประสานงานกับอาสาสมัครด้านปศุสัตว์ และการสนับสนุน วัสดุอุปกรณ์ในรูปกองทุน ปศุสัตว์อำเภอที่มีระยะเวลาในการดำรงตำแหน่ง 11-20 ปี มีปัญหา มากกว่ากลุ่มที่มีระยะเวลาในการดำรงตำแหน่งไม่เกิน 10 ปี ในเรื่อง ขาดงบประมาณในการ จัดตั้งกลุ่มผู้เลี้ยงสัตว์ นอกจากนั้นยังพบว่าปศุสัตว์อำเภอที่มีภูมิลำเนาเดิมในภาคอื่น ๆ มีปัญหามากกว่าปศุสัตว์อำเภอที่มีภูมิลำเนาเดิมในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ในเรื่อง การสร้างและสรรหาวิทยากรระดับอำเภอ และปศุสัตว์อำเภอที่มีจำนวนตำบลในความ รับผิดชอบ 11-24 ตำบล มีปัญหามากกว่า กลุ่มที่มีจำนวนตำบลในความรับผิดชอบน้อย กว่า 10 ตำบล ในเรื่องการจัดทำทะเบียนผู้เลี้ยงสัตว์เป็นรายครัวเรือน และการควบคุมดูแล ศูนย์พัฒนาปศุสัตว์ประจำตำบล ข้อเสนอแนะจากการวิจัย (1) ควรให้ความสำคัญในการกำหนดความก้าวหน้าในตำแหน่ง ของเจ้าหน้าที่อย่างยุติธรรม (2) ควรมีการนิเทศงานอย่างต่อเนื่องทุกระดับตั้งแต่ระดับเขต จังหวัดและอำเภอ (3) การกำหนดอัตรากำลังเจ้าหน้าที่ระดับพื้นที่ ควรคำนึงถึงจำนวนหมู่บ้าน และตำบลในความรับผิดชอบ และ (4) ควรให้การสนับสนุนและสร้างขวัญกำลังใจอาสาสมัคร ด้านปศุสัตว์ให้มากขึ้น