การศึกษาครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงทดลอง เพื่อศึกษาผลของโปรแกรมการเตรียมครอบครัว เพื่อรับน้องที่เกิดใหม่ต่อการเกิดพฤติกรรมไม่พึงประสงค์ของพี่วัยก่อนเรียนตามการรับรู้ ของมารดา กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการศึกษาครั้งนี้คือ มารดาที่กำลังตั้งครรภ์บุตรคนที่ 2 อายุครรภ์ 32-34 สัปดาห์ และมีบุตรคนแรกอายุ 3 - 5 ปี มารับบริการที่แผนกฝากครรภ์ โรงพยาบาล ศูนย์สระบุรี จ.สระบุรี จำนวน 40 คน สุ่มเข้าเป็นกลุ่มตัวอย่างโดยวิธีการจับฉลากเป็นกลุ่ม ทดลอง 20 คน กลุ่มควบคุม 20 คน โดยกลุ่มทดลองเป็นกลุ่มที่ได้รับโปรแกรมการเตรียม ครอบครัวเพื่อรับน้องที่เกิดใหม่ กลุ่มควบคุมเป็นกลุ่มที่ได้รับคำแนะนำเกี่ยวกับการปฏิบัติ ตนในไตรมาสที่ 1, 2 และ 3 ของการตั้งครรภ์ตามรูปแบบของโรงพยาบาลศูนย์สระบุรี เครื่องมือ ที่ใช้ในการวิจัยเป็นแบบสอบถามเกี่ยวกับพฤติกรรมไม่พึงประสงค์ของบุตรคนแรก วัยก่อนเรียน ที่มีน้องเกิดใหม่ ซึ่งดัดแปลงมาจาก คนึงนิตย์ ประจงกิจ (2534) ตรวจสอบความตรงของเนื้อหา โดยผู้เชี่ยวชาญจำนวน 7 ท่าน และทดสอบค่าความเที่ยงของแบบสอบถามโดยใช้สัมประสิทธิ์ อัลฟ่า ครอนบาค (Cronbachs alpha coefficient) ได้ค่าความเที่ยงของแบบสอบถามเท่ากับ 0.91 การเก็บรวบรวมข้อมูลในกลุ่มทดลองผู้วิจัยเก็บข้อมูลก่อนดำเนินการทดลองคือเมื่อ มารดาอายุครรภ์ 32-34 สัปดาห์ จากนั้นให้เข้าร่วมโปรแกรมการเตรียมครอบครัวเพื่อรับน้อง ที่เกิดใหม่จำนวน 3 ครั้งแต่ละครั้งห่างกัน 1 สัปดาห์ และเก็บข้อมูลหลังดำเนินการทดลอง เมื่อมารดาหลังคลอด 4 สัปดาห์ สำหรับกลุ่มควบคุมเก็บข้อมูลครั้งที่ 1 เมื่อมารดามีอายุครรภ์ 32 - 34 สัปดาห์ และเก็บครั้งที่ 2 เมื่อมารดาหลังคลอด 4 สัปดาห์ วิเคราะห์ข้อมูลด้วย โปรแกรมสำเร็จรูป SPSS โดยการแจกแจงความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตราฐาน และการทดสอบค่าที ผลการวิจัยพบว่า 1. ค่าเฉลี่ยคะแนนพฤติกรรมไม่พึงประสงค์ตามการรับรู้ของมารดาของกลุ่มที่ได้รับโปรแกรม การเตรียมครอบครัวเพื่อรับน้องที่เกิดใหม่และกลุ่มที่ไม่ได้รับโปรแกรมการเตรียมครอบครัว เพื่อรับน้องที่เกิดใหม่ ก่อนการทดลองไม่แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 2. ค่าเฉลี่ยคะแนนพฤติกรรมไม่พึงประสงค์ตามการรับรู้ของมารดาของกลุ่มที่ไม่ได้รับ โปรแกรมการเตรียมครอบครัวเพื่อรับน้องที่เกิดใหม่ภายหลังการทดลองมากกว่าก่อนการทดลอง อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 3. ค่าเฉลี่ยคะแนนพฤติกรรมไม่พึงประสงค์ตามการรับรู้ของมารดาของกลุ่มที่ได้รับ โปรแกรมการเตรียมครอบครัวเพื่อรับน้องที่เกิดใหม่ภายหลังการทดลองน้อยกว่ากลุ่มที่ไม่ ได้รับโปรแกรมการเตรียมครอบครัวเพื่อรับน้องที่เกิดใหม่ อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 จากการวิจัยแสดงให้เห็นว่าโปรแกรมการเตรียมครอบครัวเพื่อรับน้องที่เกิดใหม่มีส่วน ช่วยลดพฤติกรรมไม่พึงประสงค์ของพี่วัยก่อนเรียนที่มีน้องเกิดใหม่ได้ ดังนั้นบุคลากรด้าน สาธารณสุขควรให้ความสนใจและนำโปรแกรมการเตรียมครอบครัวเพื่อรับน้องใหม่ไปเป็น กลวิธีในการให้คำแนะนำมารดาหรือครอบครัวที่กำลังจะมีบุตรคนที่สองเกิดขึ้นในครอบครัว