จากการเปรียบเทียบความสามารถในการให้ผลผลิต และเสถียรภาพ ของถั่วลิสงพันธุ์มัลติไลน์ จำนวน 2 พันธุ์ กับพันธุ์องค์ประกอบ ซึ่งเกิดจากการคัดเลือกในคู่ผสม เดียวกัน (sister lines) นำมาปนกันในสัดส่วนที่ เท่า ๆ กัน (1:1:1:1) โดยพันธุ์องค์ประกอบของพันธุ์ มัลติไลน์ที่ 1 จำนวน 4 สายพันธุ์ ได้จากการคัดเลือก ภายในคู่ผสมระหว่างพันธุ์ Lonyun 6101 กับพันธุ์ Argentine 8-3 ในชั่วที่ 8 (F8) และพันธุ์องค์ประกอบ ของพันธุ์มัลติไลน์ที่ 2 จำนวน 4 สายพันธุ์ ได้จากคู่ผสม ระหว่างพันธุ์ ไทนาน 9 กับพันธุ์ Chico ในชั่วที่ 7 (F7) ใช้พันธุ์ขอนแก่น 60-1 และพันธุ์ไทนาน 9 เป็นพันธุ์ มาตรฐาน โดยทำการศึกษาใน 3 สถานที่ รวมทั้งหมด 8 สภาพแวดล้อม วิเคราะห์ความแปรปรวนในแต่ละสภาพ แวดล้อม แล้วทำการวิเคราะห์ความแปรปรวนรวม (combined analysis) ในทุกสภาพแวดล้อม เพื่อศึกษาปฏิสัมพันธ์ ระหว่างพันธุกรรมกับสภาพแวดล้อม เสถียรภาพของพันธุ์ รวมทั้งได้ทำการเปรียบเทียบระหว่างถั่วลิสงพันธุ์ มัลติไลน์กับพันธุ์องค์ประกอบในลักษณะของผลผลิตฝัก ผลผลิตเมล็ด น้ำหนัก 100 เมล็ด เปอร์เซ็นต์กะเทาะ ระดับความรุนแรงของการเป็นโรคราสนิมและโรคใบจุด อายุวันเก็บเกี่ยว และลักษณะทางเกษตรกรรม ใช้วิธี การของ Eberhart และ Russell (1966) ในการหา ดัชนีที่ใช้แสดงเสถียรภาพของพันธุ์ ผลการศึกษาพบว่า ถั่วลิสงพันธุ์มัลติไลน์ทั้งสองพันธุ์ ให้ลักษณะต่าง ๆ ที่ทำการศึกษาเกือบทุกลักษณะไม่แตกต่างกันกับพันธุ์ องค์ประกอบและพันธุ์มาตรฐาน ยกเว้นในลักษณะน้ำหนัก 100 เมล็ด ที่พันธุ์มัลติไลน์และพันธุ์องค์ประกอบแสดง ความแตกต่างกับพันธุ์มาตรฐานในเกือบทุกสภาพแวดล้อม และพันธุ์มัลติไลน์ทั้งสองพันธุ์มีความสามารถในการให้ ผลผลิตฝัก ผลผลิตเมล็ดน้ำหนัก 100 เมล็ด และเปอร์เซ็นต์ กะเทาะต่ำกว่าพันธุ์องค์ประกอบที่ให้ค่าเฉลี่ยสูงสุด ในสภาพแวดล้อมส่วนใหญ่ ยกเว้นในบางสภาพแวดล้อมที่ พันธุ์มัลติไลน์ที่ 2 มีความสามารถในการให้ผลผลิตฝัก และ ผลผลิตเมล็ดสูงกว่าพันธุ์องค์ประกอบที่ให้ค่าเฉลี่ย ผลผลิตสูง นอกจากนั้นลักษณะผลผลิตฝัก ผลผลิตเมล็ด น้ำหนัก 100 เมล็ด และเปอร์เซ็นต์กะเทาะที่ได้รับจริง ของถั่วลิสงพันธุ์มัลติไลน์ทั้งสองพันธุ์ไม่ได้เป็นไปตาม ที่คาดหวังไว้ เนื่องจากมีการแข่งขันกันระหว่างพันธุ์ องค์ประกอบ จากการวิเคราะห์ความแปรปรวนในแต่ละสภาพ แวดล้อม พบว่าสายพันธุ์ถั่วลิสงที่ใช้ในการทดลองทั้งหมด แสดงความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ในลักษณะ ส่วนใหญ่ที่ทำการศึกษา ได้แก่ ลักษณะผลผลิตฝัก ผลผลิต เมล็ด เปอร์เซ็นต์กะเทาะ ระดับความรุนแรงของการ เป็นโรคราสนิมและอายุวันเก็บเกี่ยว ยกเว้นในลักษณะ น้ำหนัก 100 เมล็ด ที่แสดงความแตกต่างกันทางสถิติ อย่างมีนัยสำคัญยิ่งในเกือบทุกสภาพแวดล้อม และจาก การวิเคราะห์ความแปรปรวนรวม พบว่าถั่วลิสงพันธุ์ มัลติไลน์และพันธุ์องค์ประกอบ แสดงความแตกต่างกัน ทางสถิติอย่างมีนัยสำคัญ ในลักษณะ อายุวันเก็บเกี่ยว น้ำหนัก 100 เมล็ด และเปอร์เซ็นต์กะเทาะ นอกจากนั้น ยังพบว่าความแปรปรวนที่เนื่องจากสภาพแวดล้อมมีค่าสูง กว่าความแปรปรวนอันเนื่องมาจากพันธุกรรม และความ แปรปรวนจากแหล่งอื่น ๆ ในเกือบทุกลักษณะ ยกเว้น ในลักษณะทางเกษตรกรรม และเปอร์เซ็นต์กะเทาะที่ความ แปรปรวนเนื่องมาจากปฏิสัมพันธ์ระหว่างพันธุกรรม กับสภาพ แวดล้อม GxE interaction) มีค่าสูงกว่าความแปรปรวน จากแหล่งอื่น ๆ และปฏิสัมพันธ์ระหว่างพันธุกรรมกับสภาพ แวดล้อม จะมีอิทธิพลต่อการแสดงออกของถั่วลิสงพันธุ์ มัลติไลน์และพันธุ์องค์ประกอบเฉพาะในลักษณะน้ำหนัก 100 เมล็ด และจากการศึกษาดัชนีที่ใช้แสดงเสถียรภาพ ของพันธุ์ในลักษณะน้ำหนัก 100 เมล็ด พบว่าพันธุ์ขอนแก่น 60-1 ซึ่งเป็นพันธุ์มาตรฐาน มีเสถียรภาพดีที่สุด และเมื่อ เปรียบเทียบเสถียรภาพของถั่วลิสงพันธุ์มัลติไลน์กับ พันธุ์องค์ประกอบ พบว่า สายพันธุ์ลำดับที่ 1 ซึ่งเป็น พันธุ์องค์ประกอบของพันธุ์มัลติไลน์ที่ 1 ให้เสถียรภาพ สูงสุด เนื่องจากมีค่าเฉลี่ยไม่แตกต่างจากกลุ่มพันธุ์ที่ ให้ค่าเฉลี่ยสูงสุด มีค่าสัมประสิทธิ์รีเกรสชันไม่แตกต่าง ไปจาก 1.00 และ มีค่าเบี่ยงเบนโดยเฉลี่ยของความ แปรปรวนต่ำที่สุด