การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษา 1) ความ คิดเห็นของเกษตรตำบลที่มีต่อการดำเนินงานของโครงการ ปรับปรุงระบบแผนการพัฒนาเกษตรกร 2) ความคิดเห็นของเกษตร ตำบลที่มีต่อบทบาทตนเองในการดำเนินงานโครงการฯ และ 3) ความคาดหวังและปัญหาอุปสรรคของเกษตรตำบลในการดำเนินงาน โครงการฯ กลุ่มตัวอย่างในการวิจัยเป็นเกษตรตำบลที่ปฏิบัติงาน ในเขตจังหวัดภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนบน ในปี พ.ศ.2534 จำนวน 185 ราย ซึ่งได้จากการสุ่มตัวอย่างแบบง่าย และใช้ แบบสอบถามเป็นเครื่องมือในการเก็บรวบรวมข้อมูล การ วิเคราะห์ข้อมูลใช้สถิติค่าร้อยละไคสแควร์ ผลการวิจัยมีดังนี้ เกษตรตำบลส่วนใหญ่มีความคิดเห็นต่อการดำเนินโครงการฯ ได้แก่ 1)เห็นด้วยในสาระสำคัญของหลักการดำเนินการโครงการฯ ซึ่งได้แก่ หลักการดำเนินงานแบบล่างขึ้นบน การพัฒนา เกษตรกรให้มีจิตสำนึกในการแก้ไขปัญหาด้วยตนเอง การ วิเคราะห์พื้นที่และชุมชน และเตรียมทางเลือกให้เกษตรกร และการกระตุ้นชี้แนะให้กลุ่มวางแผนโดยเน้นการมีส่วนร่วม 2) ได้ปฏิบัติตามยุทธวิธีดำเนินิงานโครงการฯ คือ การ วิเคราะห์พื้นที่และชุมชน การใช้กระบวนการกลุ่ม และการ จัดทำแผนพัฒนาเกษตรกร 3) เห็นด้วยกับการจัดทำแนวทางการ พัฒนาการเกษตรระดับตำบล และเกษตรกรตำบลส่วนหนึ่งได้ให้ ความเห็นว่า ควรมีการปรับปรุงการดำเนินงานโครงการฯ ใน เรื่องวัสดุอุปกรณ์และงบประมาณดำเนินงาน ระยะเวลาการ ดำเนินงาน การอบรมเพิ่มเติมให้แก่เกษตรตำบล การประสานงาน กับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง และการปรับปรุงระบบข้อมูล เกษตรตำบลส่วนใหญ่มีความคิดเห็นว่า ตนเองได้ปฏิบัติ ตามบทบาทหน้าที่ในการดำเนินงานโครงการฯ ในการกระตุ้นชี้ แนะให้เกษตรกรเกิดจิตสำนึกในการแก้ไขปัญหา การสนับสนุน ให้เกษตรกรรวมตัวกัน เป็นผู้นำเสนอทางเลือกแก่เกษตรกร และเป็นผู้ให้ความช่วยเหลือในการติดต่อกับหน่วยงาน ที่เกี่ยวข้อง และมีความเห็นในการปรับปรุงบทบาทของตนเอง ในเรื่อง เน้นบทบาทให้ผู้กระตุ้นชี้แนะ ควรปฏิบัติตาม บทบาทอย่างจริงจัง เพิ่มการประสานงานและประชาสัมพันธ์ กับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เกษตรตำบลส่วนใหญ่คาดหวังว่า การดำเนินงานตามแนวทาง โครงการปรับปรุงระบบแผนและพัฒนาเกษตรกรจะมีประโยชน์ใน การกระตุ้นให้เกิดกลุ่มเรียนรู้และกลุ่มกิจกรรมและมีประโยชน์ ในการสนับสนุนการแก้ไขปัญหาของเกษตรกรได้มาก และการ ดำเนินงานของโครงการฯ จะประสบผลสำเร็จ รวมทั้งแนวทาง การพัฒนาการเกษตรระดับตำบลจะเป็นที่ยอมรับของสภาตำบล ส่วนปัญหาอุปสรรคในการดำเนินงาน แม้ว่าเกษตรตำบลส่วนใหญ่ ไม่ได้ประสบปัญหาอุปสรรค แต่มีเกษตรตำบลบางส่วนประสบ ปัญหาในเรื่องความรู้ความเข้าใจ ในหลักการดำเนินการ วิธี การวิเคราะห์พื้นที่และชุมชน การเขียนรายงาน การสนับสนุน ด้านวัสดุอุปกรณ์และงบประมาณ รวมทั้งการสนับสนุนและ ร่วมมือจากหน่วยงานอื่น ๆ จากผลการวิจัยมีข้อเสนอแนะในการปรับปรุงการ ดำเนินงานโครงการฯ สำหรับสำนักงานโครงการปรับปรุงระบบ แผนงานและพัฒนาเกษตรกร คือ ควรสนับสนุนด้านวัสดุ อุปกรณ์ และงบประมาณ ควรอบรมเกษตรตำบลให้มีความรู้ความสามารถ ปฏิบัติงานได้ดี ในด้านเกษตรตำบลควรเน้นบทบาทในการ ทำหน้าที่เป็นผู้คอยช่วยเหลือ ให้คำปรึกษาา และสนับสนุน การดำเนินกิจกรรมของเกษตรกรอย่างจริงจัง