การศึกษาประสิทธิภาพทางชีววิทยาของน้ำมันหอมระเหยจาก พืช 7 ชนิด ได้แก่ กะเพราขาว (Ocimum sanctum L. white variety) กะเพราแดง (Ocimum sanctum L. red variety) กะเพราผี (Hyptis sauvelens Poit.) แมงลัก (Ocimum americanum L.) โหระพา (Ocimum basilicum L.) และตะไคร้หอม (Cymbopogon nardus Rendle) ต่อยุงลาย (Aedes aegypti L.) ในสภาพห้องปฏิบัติการ สกัดน้ำมันหอมระเหยจากตัวอย่างพืชสด ซึ่งปลอดสารฆ่าแมลง ผลการสกัดน้ำมันหอมระเหยจากพืชทั้ง 7 ชนิด พบว่าพืชที่ให้น้ำมันหอมระเหยจากมากไปหาน้อยได้แก่ โหระพา ตะไคร้หอม แมงลัก สะระแหน่ กะเพราแดง กะเพราขาว และกะเพราผี โดยได้น้ำหนักน้ำมันหอมระเหย 2.703, 2.099, 1.639, 1.191, 0.860, 0.352 และ 0.097 กรัม ต่อตัวอย่าง พืชสด 1,000 กรัม ตามลำดับ ผลการทดสอบประสิทธิภาพในการฆ่าลูกน้ำยุงลายระยะที่ 2 และ 4 จากการคำนวณค่า LC(,50) และ LC(,95) ตามวิธี probit analysis พบว่าโหระพามีประสิทธิภาพดีที่สุด รองลงมาได้แก่ กะเพรา และสะระแหน่ ตามลำดับ การทดสอบประสิทธิภาพในการ knock down ยุงลายตัวเต็มวัย จากการคำนวณค่า KC(,50) และ KC(,95) พบว่ากะเพรามีประสิทธิภาพดีที่สุด รองลงมาได้แก่ แมงลัก และตะไคร้หอม ตามลำดับ ส่วนประสิทธิภาพในการเป็น สารป้องกันยุงลาย จากการทดสอบด้วย olfactometer แล้วคำนวณ หาค่า EC(,50) และ EC(,95) พบว่าแมงลักและตะไคร้หอมให้ผล ดีที่สุดตามลำดับ และจากการศึกษาการใช้เป็นสารทาป้องกัน ยุงกัดของน้ำมันหอมระเหย แมงลัก และตะไคร้หอม โดยใช้ความ เข้มข้น 1% ทาบนผิวหนังบริเวณแขน พบว่าน้ำมันหอมระเหยทั้ง สองชนิด ให้ผลในการป้องกันยุงลายกัดต่างจากชุดเปรียบเทียบ อย่างมีนัยสำคัญยิ่งทางสถิติ และค่าเฉลี่ยของจำนวนยุงที่ ลงกัดบนผิวหนังที่ทาด้วยน้ำมันหอมระเหยแมงลัก และตะไคร้หอม ไม่มีความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ เมื่อวิเคราะห์ ด้วย F-test และ DMRT ที่ระดับความเชื่อมั่นร้อยละ 95 และจากการสังเกตอาคารระคายเคืองต่อผิวหนังพบว่าไม่มีความ ผิดปกติบนผิวหนังที่ทาด้วยสารทั้งสองชนิด