ปัญหาสำคัญอย่างหนึ่งของการพัฒนาสหกรณ์ คือ การวางแผนงานของสหกรณ์ไม่เป็นไป ในทิศทางที่สมาชิกต้องการ และการมีส่วนร่วมของสมาชิกในกิจกรรมธุรกิจกับสหกรณ์มีน้อย ทำให้เป็นอุปสรรคต่อการพัฒนาสหกรณ์ ในการศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษา ถึงความคาดหวังของสมาชิกที่มีต่อบทบาทของสหกรณ์ 2) ศึกษาถึงการมีส่วนร่วมของสมาชิก ในกิจกรรมธุรกิจของสหกรณ์ 3) ศึกษาถึงปัจจัยบางประการที่มีผลกับการมีส่วนร่วมของ สมาชิกในกิจกรรมธุรกิจของสหกรณ์ 4) เพื่อเสนอแนะแนวทางการพัฒนาการดำเนินงานของ สหกรณ์ การศึกษาในครั้งนี้ประชากรที่ใช้ในการวิจัยคือสมาชิกสหกรณ์นิคมคลองน้ำเขียว จำกัด จำนวน 173 คน สมาชิกสหกรณ์นิคมเขาพรมสุวรรณ์ จำกัด จำนวน 112 คน สมาชิก สหกรณ์นิคมคลองทราย คลองคันโท จำกัด จำนวน 50 คน รวมทั้งสิ้น 335 คน เก็บข้อมูล โดยการออกแบบสัมภาษณ์ แล้วนำผลมาวิเคราะห์โดยใช้เครื่องคอมพิวเตอร์ โปรแกรม SPSS นำผลที่ได้มาแปลผลทางสถิติ โดยใช้ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย Chi-Square และค่า Contingency Coefficient ปัจจัยที่มีผลกับการมีส่วนร่วมในกิจกรรมธุรกิจของสมาชิกสหกรณ์นิคมคลองน้ำเขียว จำกัด คือ รายได้สุทธิของครอบครัวสมาชิกสหกรณ์ และความคาดหวังของเกษตรกรในการ เข้าเป็นสมาชิกสหกรณ์ ส่วนสหกรณ์นิคมเขาพรมสุวรรณ์ จำกัด และสหกรณ์นิคมคลองทราย คลองคันโท จำกัด ปัจจัยที่มีผลกับการมีส่วนร่วมในกิจกรรมธุรกิจ คือ ระยะเวลาที่ สมาชิกสหกรณ์อาศัยในเขตพื้นที่สหกรณ์ โดยมีระดับนัยสำคัญ 0.05 และปัจจัยที่มีผลกับ การมีส่วนร่วมของสมาชิกสหกรณ์นิคมในโครงการฯ ในกิจกรรมธุรกิจของสหกรณ์นิคมในโครงการ พัฒนาพื้นที่ราบเชิงเขา จังหวัดสระแก้ว อันเนื่องมาจากพระราชดำริ คือ อายุ, ระยะเวลา ที่สมาชิกสหกรณ์นิคมในโครงการฯอาศัยในเขตพื้นที่สหกรณ์นิคมในโครงการฯ, การติดต่อ กับเจ้าหน้าที่/พนักงานสหกรณ์นิคมในโครงการฯ และความคาดหวังของเกษตรกรในการเข้า เป็นสมาชิกสหกรณ์นิคมในโครงการฯ ในการพัฒนาสหกรณ์นิคมในโครงการฯ ให้มีความก้าวหน้าควรต้องมีการร่วมมือกัน ระหว่างฝ่ายจัดการ และสมาชิกสหกรณ์นิคมในโครงการฯ โดยควรร่วมมือในการวางแผนงาน และแก้ไขปัญหาต่าง ๆ ให้มีความสอดคล้องร่วมกัน และควรคำนึงถึงการมีอุดมการณ์และ ความศรัทธาร่วมกันในการพัฒนาสหกรณ์อย่างจริงจัง เพราะสหกรณ์นิคมในโครงการฯ จะสามารถ พัฒนาไปได้ก็เกิดจากการที่ทุกฝ่ายต้องร่วมมือกันพัฒนาให้มีความก้าวหน้าต่อไปนั่นเอง