การศึกษาประสิทธิภาพของน้ำต้มเยื่อกระดาษสาและน้ำกากส่า เพื่อใช้เป็นปุ๋ยโพแทสเซียม สำหรับข้าว แบ่งออกเป็น 2 การทดลอง การทดลองที่ 1 เป็นการทดลองในห้องปฏิบัติการเพื่อ ศึกษาสมบัติบางประการและองค์ประกอบธาตุอาหารพืชของน้ำต้มเยื่อกระดาษสาและน้ำกากส่า และการปลดปล่อยโพแทสเซียมจากน้ำต้มเยื่อกระดาษสาและน้ำกากส่า ในชุดดินอุบลในสภาพ น้ำขัง สำหรับการทดลองที่ 2 เป็นการทดลองในกระถาง เพื่อศึกษาถึงการใช้น้ำต้มเยื่อกระดาษสา และน้ำกากส่า เป็นปุ๋ยให้ธาตุโพแทสเซียมสำหรับข้าวพันธุ์สุพรรณบุรี 1 ที่ปลูกบนชุดดินอุบล วางแผนการทดลองแบบ (3x3)+1 Factorial in Randomized Complete Block Design (4 ซ้ำ) มี 2 ปัจจัย ปัจจัยแรก คือ แหล่งโพแทสเซียม 3 ชนิด ได้แก่ ปุ๋ยโพแทสเซียมคลอไรด์ น้ำต้มเยื่อ กระดาษสาและน้ำกากส่า ปัจจัยที่ 2 คือ อัตราโพแทสเซียม 3 อัตรา ได้แก่ 25 50 และ 100 mg K(,2)Okg(-1)ดิน และตำรับการทดลองควบคุม (ไม่ใส่โพแทสเซียม) การทดลองในห้องปฏิบัติการ พบว่าน้ำต้มเยื่อกระดาษสา มีค่าการนำไฟฟ้าสูง มีปฏิกิริยา เป็นด่างในระดับรุนแรงมาก มีปริมาณธาตุอาหารโพแทสเซียมสูง 7,480 mgL(-1) มีธาตุอาหาร พืชอื่นๆ อยู่ในปริมาณที่ต่ำ น้ำกากส่า มีค่าการนำไฟฟ้าสูงมาก มีปฏิกิริยาเป็นกรดในระดับ รุนแรงมาก มีธาตุอาหารโพแทสเซียมสูง 16,345 mg L(-1) และมีปริมาณไนโตรเจน แคลเซียม และแมกนีเซียมอยู่สูง ชุดดินอุบลมีเนื้อดินเป็นดินทรายร่วน มีปฏิกิริยาเป็นกรด pH 4.8 มี ปริมาณโพแทสเซียมและปริมาณอินทรียวัตถุต่ำมาก การใส่น้ำทิ้งทั้ง 2 ชนิด ในชุดดินอุบล จะช่วยทำให้มีปริมาณโพแทสเซียมที่เป็นประโยชน์ในดินสูงขึ้น โดยน้ำต้มเยื่อกระดาษสามี แนวโน้มปลดปล่อยโพแทสเซียมออกมาได้ช้ากว่าน้ำกากส่าและปุ๋ยโพแทสเซียมคลอไรด์ การทดลองในกระถางพบว่า น้ำต้มเยื่อกระดาษสา และน้ำกากส่า มีประสิทธิภาพในการใช้ เป็นปุ๋ยโพแทสเซียมได้ใกล้เคียงกับปุ๋ยโพแทสเซียมคลอไรด์ สำหรับข้าวพันธุ์สุพรรณบุรี 1 ที่ปลูก ในชุดดินอุบล เนื่องจากสามารถเพิ่มการเจริญเติบโต ผลผลิต และการดูดกินธาตุอาหาร โพแทสเซียมของข้าวอย่างเด่นชัด โดยเฉพาะในผลผลิต พบว่า การใส่น้ำต้มเยื่อกระดาษสา และน้ำกากส่า ให้น้ำหนักผลผลิตเมล็ดที่ความชื้น 14% ใกล้เคียงกับปุ๋ยโพแทสเซียมคลอไรด์ และมากกว่าที่ไม่ใส่โพแทสเซียม การใส่น้ำทิ้งทั้ง 2 ชนิด ไม่มีผลต่อค่าการนำไฟฟ้า และ ปฏิกิริยาดิน คือ เปลี่ยนแปลงไปจากดินเดิมไม่มากนัก น้ำต้มเยื่อกระดาษสา และน้ำกากส่า สามารถนำไปใช้เป็นปุ๋ยโพแทสเซียม สำหรับข้าวที่ปลูกในชุดดินอุบลได้