การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์พื้นที่และความต้องการใช้ประโยชน์ พื้นที่บริเวณเขตบริการ อุทยานแห่งชาติเฉลิมรัตนโกสินทร์ จังหวัดกาญจนบุรี เพื่อ เปรียบเทียบลักษณะการใช้ประโยชน์พื้นที่และแบบสิ่งอำนวยความสะดวกปัจจุบันกับ ลักษณะที่เหมาะสมตามหลักการออกแบบอย่างยั่งยืน และเพื่อออกแบบผังบริเวณ และแบบแนวคิดของสิ่งอำนวยความสะดวก ในพื้นที่ศึกษา ผู้ศึกษาใช้หลักการด้าน ภูมิสถาปัตยกรรมในการวิเคราะห์พื้นที่ และใช้วิธีการวิเคราะห์ข้อมูลทางสังคมศาสตร์ ในการศึกษาความต้องการของผู้ใช้ประโยชน์ 2 กลุ่มคือ นักท่องเที่ยว และเจ้าหน้าที่ ผู้ปฏิบัติงานในพื้นที่ ผลการวิจัยสรุปได้ว่า ผังบริเวณและสิ่งอำนวยความสะดวกในเขตบริการอุทยาน แห่งชาติเฉลิมรัตนโกสินทร์มีความเหมาะสมตามหลักการออกแบบอย่างยั่งยืนในระดับต่ำ ปัจจัยที่ใช้ในการพิจารณาความเหมาะสมประกอบด้วย 1) การออกแบบพื้นที่ที่ให้ความสำคัญ กับการกำหนดเขตการใช้ที่ดินที่เหมาะสมกับศักยภาพและกิจกรรมการใช้ประโยชน์ โดย คำนึงถึงผลกระทบที่อาจเกิดกับทรัพยากรและระบบนิเวศ 2) การออกแบบอาคารที่ให้ความ สำคัญกับรูปแบบ ขนาด วัสดุ และสีที่กลมกลืนกับธรรมชาติ 3) การจัดการพลังงาน ที่มุ่งเน้น การใช้พลังงานอย่างประหยัด 4) การจัดการน้ำใช้สอยในพื้นที่ ที่ให้ความสำคัญกับการนำน้ำ ผิวดินมาใช้ และการรักษาคุณภาพน้ำ 5) การป้องกันของเสียจากกิจกรรมการใช้ประโยชน์ ที่ให้ความสำคัญกับการควบคุมปริมาณของเสีย การกำจัดขยะและสิ่งปฏิกูลอย่างมีประสิทธิภาพ 6) การบำรุงรักษาพื้นที่และสิ่งอำนวยความสะดวก เพื่อความยั่งยืนของฐานทรัพยากรและ คุณภาพชีวิตของผู้ใช้ประโยชน์ จากผลการวิเคราะห์และประเมินความเหมาะสมในแต่ละ ปัจจัยดังกล่าวข้างต้น ผู้วิจัยได้นำเสนอผังบริเวณ แบบแนวคิดสิ่งอำนวยความสะดวกประเภท ต่างๆ และแนวทางการบริหารจัดการพื้นที่ตามหลักการออกแบบอย่างยั่งยืนที่สามารถนำไปใช้ ในพื้นที่จริง