การปรับปรุงสมรรถภาพการผลิตและการสืบพันธุ์ของแม่โคลูกผสมบราห์มันจำนวน 73 ตัว ใน สภาพการเลี้ยงระดับหมู่บ้าน จังหวัดอุทัยธานี ช่วงปี พ.ศ. 2539-2540 โดยระบบการจัดการฝูง โคเนื้อ 3 ระบบ คือ ระบบที่ 1 แม่โคจำนวน 18 ตัว เลี้ยงแบบขังคอกตลอดเวลา เสริมอาหารข้น เฉลี่ยตัวละ 1-1.5 กิโลกรัมต่อวัน ให้อาหารหยาบ ได้แก่ หญ้าสดและผลพลอยได้จากการเพาะปลูก ได้แก่ ฟางข้าว เปลือกฝักถั่วเหลืองและถั่วเขียว โดยให้กินแบบไม่จำกัด ระบบที่ 2 แม่โค จำนวน 36 ตัว เลี้ยงแบบปล่อยแทะเล็มในทุ่งหญ้าธรรมชาติ เสริมอาหารหยาบในตอนเย็น ได้แก่ ต้นข้าวโพดหวานเก็บฝักสดหมัก และฟางข้าวราดยูเรียกากน้ำตาลในฤดูขาดแคลน ระบบที่ 3 แม่โค จำนวน 19 ตัว เลี้ยงแบบปล่อยแทะเล็มในทุ่งหญ้าธรรมชาติร่วมกับการปลูกพืชอาหารสัตว์ ซึ่ง แม่โคทั้ง 3 ระบบได้รับการดูแลสุขภาพและตรวจรักษาโรค ตลอดจนเสริมวิตามิน AD(,3)E และ แร่ธาตุตลอดการทดลอง จากการเปรียบเทียบสมรรถภาพการผลิต การสืบพันธุ์ สุขภาพ และผลตอบแทนทางเศรษฐกิจ จากการเก็บข้อมูลทั้งหมด 3 ครั้ง คือ เดือนพฤษภาคม 2539 เดือนตุลาคม 2539 และเดือนมิถุนายน 2540 ตามลำดับ พบว่า แม่โคมีน้ำหนักเฉลี่ยเพิ่มขึ้นต่างกัน (P<0.05) แต่ไม่แตกต่างกัน ระหว่างระบบการจัดการ (P>0.05) โดยค่า BG BUN SGOT และ PCV เฉลี่ยของแม่โคทั้ง 3 ระบบ อยู่ในเกณฑ์ปกติ อัตราการเจริญเติบโตต่อวัน (ADG) ของลูกโคก่อนหย่านมของระบบจัดการที่ 1 แตกต่างจากระบบที่ 2 และ 3 คือ เท่ากับ 0.55 0.38 และ 0.38 กิโลกรัมต่อวัน ตามลำดับ (P<0.05) จำนวนวันหลังคลอดถึงผสมติดของแม่โคระบบที่ 1 และ 2 ต่างจากระบบที่ 3 คือ เท่ากับ 72 90 และ 259 วัน ตามลำดับ (P<0.01) เมื่อวิเคราะห์ผลตอบแทนเศรษฐกิจ พบว่า ค่า BCR ของ ระบบการจัดการที่ 1 2 และ 3 มีค่าเท่ากับ 0.80 1.10 และ 1.54 ตามลำดับ