การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาลักษณะพื้นฐาน ของโรงงานเสื้อผ้าสำเร็จรูป ชนิดและรูปแบบวัสดุประกอบและ ตกแต่งเสื้อผ้าที่เลือกใช้ ปัจจัยการเลือกใช้วัสดุประกอบและ ตกแต่งเสื้อผ้า และเปรียบเทียบการใช้วัสดุประกอบและตกแต่ง เสื้อผ้าของโรงงานเสื้อผ้าสำเร็จรูปที่มีลักษณะพื้นฐานต่างกัน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ แบบสอบถาม โดยเก็บรวบรวม ข้อมูลจากโรงงานเสื้อผ้าสำเร็จรูปสตรี ซึ่งเป็นสมาชิกสมาคม อุตสาหกรรมเครื่องนุ่งห่มไทย จำนวน 170 โรงงาน วิเคราะห์ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ความแปรปรวนทางเดียว และ Least significant difference ผลการวิจัยลักษณะพื้นฐานของโรงงาน พบว่าโรงงาน เสื้อผ้าสำเร็จรูปกลุ่มใหญ่ที่สุด มีปริมาณการผลิตมากกว่า 1,000 ตัวต่อวัน มีจักรเย็บผ้ามากกว่า 50 เครื่อง มีพนักงานมากกว่า 200 คน ดำเนินการมามากกว่า 10 ปี ผลิตเสื้อเดี่ยว และชุด ทำงานผลิตเสื้อผ้าที่มีคุณภาพและราคาอยู่ในระดับปานกลาง ส่งสินค้าจำหน่ายในตลาดต่างประเทศและเลือกใช้วัสดุประกอบ และตกแต่งเองและตามที่ลูกค้ากำหนด เกี่ยวกับชนิดและรูปแบบ วัสดุประกอบและตกแต่งที่เลือกใช้ พบว่าโรงงานเลือกใช้วัสดุ ประเภทผ้าและสิ่งทอ พลาสติก ไม้และเมล็ดพืชแห้ง และเปลือกหอย ในรูปแบบกระดุมมากที่สุด เลือกใช้โลหะในรูปซิปมากที่สุด เลือกใช้ เซรามิกในรูปลูกปัดมากที่สุด และเลือกใช้หนังสัตว์ในรูปแผ่นหนัง สำหรับเย็บปะมากที่สุด ส่วนปัจจัยการเลือกใช้วัสดุประกอบและ ตกแต่งเสื้อผ้า พบว่าโรงงานเลือกใช้วัสดุที่มีราคาปานกลาง มีรูปแบบเรียบง่าย มีความทนทานต่อการซัก สามารถติดด้วย เครื่องจักร มีสีเข้ม และเป็นวัสดุที่หาซื้อได้ง่ายในประเทศ มากที่สุด ผลการศึกษาเปรียบเทียบการเลือกใช้วัสดุประกอบและ ตกแต่งเสื้อผ้าของโรงงานที่มีขนาดต่างกัน พบว่า โรงงานเสื้อผ้า สำเร็จรูปที่มีขนาดต่างกัน เลือกใช้วัสดุราคาแพง วัสดุราคาถูก และวัสดุที่สามารถติดด้วยเครื่องจักรแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญ ทางสถิติที่ระดับ .01 และเลือกใช้วัสดุที่สามารถติดด้วยมือ แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 การเปรียบ เทียบการเลือกใช้วัสดุประกอบและตกแต่งเสื้อผ้าของโรงงาน ที่ผลิตเสื้อผ้ารูปแบบต่างกัน พบว่า โรงงานที่ผลิตเสื้อผ้า รูปแบบต่างกันมีการเลือกใช้วัสดุราคาปานกลาง วัสดุรูปแบบ น่ารัก กระจุ๋มกระจิ๋ม วัสดุที่ใช้ประโยชน์ได้ และวัสดุที่ทนทาน ต่อการซักแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 และใช้วัสดุสีอ่อนและวัสดุสั่งทำโดยเฉพาะแตกต่างกันอย่าง มีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 และการเปรียบเทียบการ เลือกใช้วัสดุประกอบและตกแต่งเสื้อผ้าของโรงงานที่ผลิต เสื้อผ้าระดับคุณภาพและราคาต่างกัน พบว่า โรงงานที่ผลิต เสื้อผ้าคุณภาพและราคาต่างกัน เลือกใช้วัสดุราคาถูก และ วัสดุรูปแบบเรียบง่าย แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ ระดับ .01 และเลือกใช้วัสดุที่ทนทานต่อกรดและด่าง และ วัสดุสีอ่อนแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05