วิทยานิพนธ์ (นศ.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2547

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์คือ1.เพื่อศึกษาว่ามีปัญหาสังคมอะไรบ้างที่ปรากฏในสื่อสาธารณะ 2.เพื่อศึกษาลักษณะการนําเสนอปัญหาสังคมโดย สื่อสาธารณะว่ามีความเหมาะสมหรือไม่และน่าจะก่อให้เกิดผลกระทบตามมาหรือไม่ 3.เพื่อศึกษาถึงเกณฑ์การนําเสนอปัญหาสังคมโดยสื่อสาธารณะเพื่อให้มีการนําเสนอปัญหาสังคมอย่างเหมาะสม โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ ดําเนินการเก็บข้อมูลด้วยการระดมสมอง และการสัมภาษณ์แบบเจาะลึก ผลการวิจัยพบว่า 1.ปัญหาสังคมที่มีความสําคัญ น่าสนใจ และมีคุณค่าต่อการศึกษา ที่ปรากฏในสื่อสาธารณชน 10 อันดับแรก โดยเรียงตามลําดับความสําคัญ จากมากไปน้อย ได้แก่ 1.การนําเสนอความผิดวินัยของพระสงฆ์บ่อยๆ 2.การนําเสนอข่าวด้วยความไม่รอบคอบ 3.การโฆษณาสินค้าที่ก่อให้เกิดการบริโภคนิยม 4.การนําเสนอภาพโป้เปลือย 5.การโฆษณาที่ก่อให้เกิดอารมณ์ทางเพศ 6.การนําเสนอเรื่องที่เป็นการหมิ่นประมาท ถูกดูหมิ่นจากคนรอบข้าง 7.การวิเคราะห์การแข่งขันฟุตบอล, ทํานายผลการแข่งขันล่วงหน้า, บอกราคาต่อรองที่สนับสนุนการเล่นการพนันฟุตบอล 8.การนําเสนอเรื่องสื่อวีซีดีลามกโดยบ่งชี้นําแหล่งขาย 9.การนําเสนอเรื่องคนรวย ฟุ้งเฟ้อ ทําให้คนจนดูแล้วเกิดการเหลื่อมล้ำทางสังคมระหว่างชนชั้น 10.การนําเสนอข่าวที่ทําให้ประชาชนเชื่อถือ งมงายกับการเล่นหวย 2. ลักษณะการนําเสนอปัญหาสังคมโดยสื่อสาธารณะ พบว่ามีปัญหาสังคม 8 เรื่องที่สื่อสาธารณะมีการนําเสนอที่ไม่เหมาะสม ได้แก่ 1.การนําเสนอข่าวด้วยความไม่รอบคอบ 2.การโฆษณาสินค้าที่ก่อให้เกิดการบริโภคนิยม 3.การนําเสนอภาพโป้เปลือย 4.การโฆษณาที่ก่อให้เกิดอารมณ์ทางเพศ 5.การนําเสนอเรื่องที่เป็นการหมิ่นประมาททําให้ถูกดูหมิ่นจากคนรอบข้าง 6.การวิเคราะห์การแข่งขันฟุตบอล, ทํานายผลการแข่งขันล่วงหน้า, บอกราคาต่อรองที่สนับสนุนการเล่นการพนันฟุตบอล 7.การนําเสนอเรื่องคนรวย ฟุ้งเฟ้อ ทําให้คนจนดูแล้วเกิดการเหลื่อมล้ำทางสังคมระหว่างชนชั้น 8.การนําเสนอข่าวที่ทําให้ประชาชนเชื่อถือ งมงายกับการเล่นหวย และพบว่าการนําเสนอเรื่องการนําเสนอความผิดวินัยของพระสงฆ์บ่อยๆ นั้น สื่อสาธารณะมีการนําเสนอที่มีความเหมาะสม และพบว่าสื่อสาธารณะไม่มีการนําเสนอเรื่องสื่อวีซีดีลามกโดยบ่งชี้นําแหล่งขาย และจากการนําเสนอปัญหาสังคมโดยสื่อสาธารณะจะก่อให้เกิดผลกระทบในเชิงลบตามมา ซึ่งสารที่สื่อสาธารณะนําเสนอไปจะมีผลต่อการรับรู้ที่เป็นการสร้างประสบการณ์แบบสะสมให้กับผู้รับสารและจะแสดงออกมาเมื่อมีสถานการณ์หรือปัจจัยที่เหมาะสม 3. สื่อสาธารณะควรมีเกณฑ์การนำเสนอปัญหาสังคม เพื่อมให้มีการนำเสนอปีญหาสังคมอย่างเหมาะสม ดังนี้ 3.1 การนำเสนอความผิดวินัยของพระสงฆ์บ่อยๆ ควรบอกข้อเท็จจริง โดยใช้ภาษาที่สุภาพ โดยไม่สอดแทรกอารมณ์ความรู้สึกและควรบอกแหล่งอ้างอิงเป็นหลักฐานประกอบแต่หากยังมีข้อมูลไม่มีหลักฐานยืนยันการกระทำผิดก็ยังไม่ควรนำเสนอ 3.2 การนำเสนอข่าวด้วยความไม่รอบคอบ ควรมีกระบวนการตรวจสอบความน่าเชื่อถือของแหล่งข่าวโดยการสัมภาษณ์จากหลายๆแหล่งข่าวและใช้เวลาพิจารณาข่าวก่อนนำเสนอเพื่อตรวจสอบความถูกต้อง 3.3 การโฆษณาสินค้าที่ก่อให้เกิดการบริโภคนิยม สื่อสาธารณะผลิตรายการเพื่อสร้างความตระหนักให้ผู้รับสารมีสติในการอุปโภคบริโภคสินค้าและชี้ให้เห็นโทษของการบริโภคนิยมหรือการสอนให้มีเหตุผลในการเลือกรับและปฏิเสธสิ่งต่างๆ 3.4 การนำเสนอภาพโป๊เปลือย ควรควบคุมเรื่องการแต่งกาย การแสดงออกของดารา นักแสดง ให้มีความสุภาพ เรียบร้อยเหมาะสมกับกาลเทศะและรูปแบบการเสนอรายการแต่ละประเภทอาจทำได้ด้วยวิธีการส่งเทปบันทึกรายการให้คณะอนุกรรมการตรวจก่อนออกอากาศทุกครั้ง 3.5 การโฆษณาที่ก่อให้เกิดอารมณ์ทางเพศ ผู้ผลิตงานโฆษณาควรตระหนักถึงการนำเอาเรื่องมาใช้กับงานโฆษณาว่าจะต้องไม่ก่อให้เกิดผลด้านลบทางความคิดของผู้รับสาร และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องควรเข้ามาช่วยกันควบคุม สอดส่องดูแลความเหมาะสมของงานโฆษณากันอย่างจริงจัง 3.6 การนำเสนอเรื่องที่เป็นการหมิ่นประมาท ทำให้ถูกดูหมิ่นจากคนรอบข้าง ควรคำนึงถึงว่าเรื่องที่นำเสนอจะมีประโยชน์ต่อสาธารณะชนหรือไม่ หากไม่เป็นประโยชน์ต่อสาธารณะ สื่อก็ไม่ควรนำเสนอเรื่องเหล่านี้ และต้องไม่ใช้ภาษาเหมือนตัดสินผู้ที่ตกเป็นข่าว ไม่ควรพิพากษาการกระทำของผู้ถูกกล่าวหาก่อนผลการพิจารณาคดีทางกฎหมายจะสิ้นสุดลง 3.7 การวิเคราะห์การแข่งขันฟุตบอล, ทำนายผลการแข่งขันล่วงหน้า, บอกราคาต่อรองที่สนับสนุนการเล่นการพนันฟุตบอล ในเรื่องการบอกราคาต่อรองของการแข่งขันฟุตบอล ถือได้ว่า การนำเสนอในเรื่องนี้ เป็นการสนับสนุนข้อมูลเพื่อนำเอาไปประกอบการเล่นการพนันฟุตบอลเท่านั้น ดังนั้น จึงไม่ควรนำเสนอราคาต่อรองของการแข่งขันฟุตบอล 3.8 การนำเสนอเรื่องสื่อ วีซีดีลามก โดยบ่งชี้นำแหล่งขาย จากการศึกษาพบว่า ไม่มีการนำเสนอเรื่องสื่อวีซีดีลามก โดยบ่งชี้นำแหล่งขายและแนงทางการนำเสนอที่ดีคือ ไม่ควรนำเสนอข่าวเรื่องวีซีดีลามก โดยใช้ภาพประกอบที่เป็นรูปผู้หญิงแก้ผ้า ภาพโป๊ เปลือย หรือแสดงกิจกรรมทางเพศ 3.9 การนำเสนอเรื่องคนรวย ฟุ้งเฟ้อ ทำให้คนจนดูแล้วเกิดการเหลื่อมล้ำทางสังคมระหว่างชนชั้น ควรจะนำเสนอแต่ข้อเท็จจริง โดยไม่สอดแทรกอารมณ์ ความรู้สึกต่อเหตุการณ์นั้นๆ รวมทั้งต้องเสนอแนวคิด บทความ เพื่อยกระดับรสนิยมของผู้รับสาร 3.10 การนำเสนอข่าวที่ทำให้ประชาชนเชื่อถือ งมงายกับการเล่นหวย สื่อสาธารณะไม่ควรนำเสนอข้อเท็จจริงที่จงใจชี้นำไปสู่การเล่นหวยได้และต้องนำเสนอผลเสียที่จะเกิดจากการเล่นหวยด้วย พร้อมทั้งการนำเสนอแนวคิดหรือบทความที่ช่วยยกระดับความรุ้ ความคิด รสนิยมของผู้รับสารให้สูงขึ้น