การศึกษาการเปลี่ยนแปลงทางกายภาพและเคมีบางประการ ของน้ำเสียจากเขตเทศบาลเมืองเพชรบุรีที่ผ่านระบบบำบัดแหลมผักเบี้ย อำเภอบ้านแหลม จังหวัดเพชรบุรี อันได้แก่ อุณหภูมิ ความเป็นกรด เป็นด่าง ปริมาณออกซิเจนละลายน้ำ การนำไฟฟ้า สี และความขุ่น ในแม่น้ำเพชรบุรี เขตเทศบาลเมืองเพชรบุรี และระบบบำบัดแหลม ผักเบี้ย โดยทำการเก็บตัวอย่างจำนวน 24 ตัวอย่าง ในระยะเวลา 12 เดือน ตั้งแต่เดือนเมษายน 2540 ถึงเดือนมีนาคม 2541 ผลการศึกษาพบว่า แม่น้ำเพชรบุรีมีค่าอุณหภูมิ, ความเป็น กรดเป็นด่าง, ออกซิเจนละลาย, การนำไฟฟ้า, สี และความขุ่น เฉลี่ยแต่ละฤดูกาลอยู่ระหว่าง 25.1-28.9 องศาเซลเซียส 7.8-7.7, 5.4-7.2 มิลลิกรัมต่อลิตร, 1205-29650.5 ไมโครโมห์ต่อเซนติเมตร, <5หน่วยและ 19.8-25.9 เจทียู ตามลำดับ ซึ่งคุณภาพน้ำดังกล่าว อยู่ในเกณฑ์มาตรฐาน แหล่งน้ำผิวดิน ส่วนคุณภาพในท่อระบายน้ำเสีย เขตเทศบาลเมืองเพชรบุรี พบว่า อุณหภูมิ, ความเป็นกรดเป็นด่าง, ออกซิเจนละลาย, การนำไฟฟ้า, สี และความขุ่น ในแต่ละฤดูกาล มีค่าอยู่ระหว่าง 28.2-30.4 องศาเซลเซียส, 6.6-7.1, 1.1-1.3 มิลลิกรัมต่อลิตร, 1128.4-2021.3 ไมโครโมห์ต่อ เซนติเมตร, 6-8.03 หน่วย และ 125-156.6 เจทียู ตามลำดับ ซึ่งคุณภาพน้ำในเขตเทศบาลโดยเฉพาะปริมาณออกซิเจน และสี มีค่าต่ำกว่าเกณฑ์มาตราฐานน้ำทิ้งจากอาคาร สำหรับคุณภาพน้ำ ที่ระบบบำบัดแหลมผักเบี้ยมีอุณหภูมิ, ความเป็นกรดเป็นด่าง, ออกซิเจนละลาย, การนำไฟฟ้า, สี และความขุ่น ในแต่ละฤดูกาล มีค่าอยู่ระหว่าง 25.7-30.3 องศาเซลเซียส, 8.7-8.4, 6.5-9.5 มิลลิกรัมต่อลิตร, 1116.1-1462.9.5 ไมโครโมห์ต่อ เซนติเมตร, <5-7 หน่วยและ 25.3-30.6 เจทียู ตามลำดับ โดย คุณภาพน้ำ ส่วนใหญ่พบว่าอยู่ในเกณฑ์มาตราฐานน้ำทิ้ง สำหรับการ ศึกษาการเปลี่ยนแปลงคุณภาพน้ำในพื้นที่ 3 บริเวณ ได้แก่ แม่น้ำ เพชรบุรี เขตเทศบาลเมืองเพชรบุรี และที่ระบบบำบัดแหลมผักเบี้ย พบว่าคุณภาพน้ำมีการปรับตัวที่ดีขึ้นเมื่อผ่านระบบบำบัดแสดงว่า ระบบ บำบัดน้ำเสีย โดยวิธีการทางธรรมชาติสามารถรองรับน้ำเสียจากชุมชน เมือง โดยเฉพาะเทศบาลเมืองเพชรบุรีได้และอาจนำไปเป็นแบบอย่าง ชุมชนเมืองอื่นๆ ที่มีลักษณะเดียวกัน