การจัดทำงบประมาณรายจ่ายเป็นส่วนหนึ่งของนโยบายการ คลังของรัฐบาลทางด้านรายจ่ายและเนื่องจากปัจจุบันประเทศ ไทยมีการเปลี่ยนแปลงทางด้านเศรษฐกิจและสังคม การจัดสรรงบ ประมาณรายจ่ายไปให้งานด้านต่าง ๆ จึงควรต้องวางแผนให้ เหมาะสมและสอดคล้องกับสภาพแวดล้อมที่เปลี่ยนแปลงไป วัตถุประสงค์ของการศึกษานี้ เพื่อศึกษาการเปลี่ยน แปลงงบประมาณรายจ่ายจำแนกตามลักษณะงานของรัฐบาลไทยที่ผ่าน มาในช่วงปี พ.ศ. 2524-2538 และวิเคราะห์ปัจจัยที่มีผลต่อ การกำหนดงบประมาณรายจ่ายรวมและงบประมาณรายจ่ายจำแนกตาม ลักษณะงาน ปัจจัยดังกล่าวได้แก่ ผลิตภัณฑ์มวลรวมในประเทศ การประมาณการรายรับและจำนวนประชากร โดยใช้สมการถดถอยเชิง ซ้อน ผลการศึกษาปรากฏว่างบประมาณรายจ่ายรวมของรัฐบาลมี แนวโน้มเพิ่มขึ้น ส่วนงบประมาณรายจ่ายจำแนกตามลักษณะงาน ในด้านการบริหารทั่วไป ด้านบริการชุมชนและสังคม และด้าน การเศรษฐกิจมีการเปลี่ยนแปลงไปในทิศทางเดียวกันและมีแนว โน้มเพิ่มขึ้น ตรงข้ามกับลักษณะงานด้านอื่น ๆ ที่มีการ เปลี่ยนแปลงไปในทิศทางตรงข้ามกับลักษณะงานทั้ง 3 ด้านดัง กล่าวและมีแนวโน้มลดลง นอกจากนี้ยังได้ข้อสังเกตว่าการที่ งบประมาณรายจ่ายในแต่ละด้านจะเพิ่มมากน้อยเพียงไร ขึ้น อยู่กับเหตุการณ์ทางเศรษฐกิจและสังคมจากทั้งในและนอกประ เทศและจากการวิเคราะห์เชิงปริมาณ ผลของสมการได้พิสูจน์ว่า การประมาณการรายรับส่งผลต่อการจัดสรรงบประมาณรายจ่ายมาก ที่สุด โดยมีผลเรียงจากมากไปหาน้อยดังนี้คือ ลักษณะงาน ด้านเศรษฐกิจ ด้านบริการชุมชนและสังคม ด้านการบริหารทั่ว ไปและงบประมาณรายจ่ายรวม ผลิตภัณฑ์มวลรวมในประเทศส่งผลต่อ งบประมาณรายจ่ายรวมเพียงเล็กน้อย ส่วนจำนวนประชากรส่งผล ต่อขนาดงบประมาณรายจ่ายด้านอื่น ๆ และส่งผลต่อขนาดงบประ มาณรายจ่ายด้านเศรษฐกิจในทิศทางตรงข้าม จึงให้ข้อเสนอแนะ ว่าในการจัดทำงบประมาณรายจ่ายรัฐบาล นอกเหนือจากการ พิจารณาจากตัวเลจการประมาณการรายรับแล้ว ผู้จัดทำควร พิจารณาถึงความเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจของประเทศและจำนวน ประชากรด้วย