การศึกษาลักษณะและศักยภาพทางการเกษตรของดินทรายจัดบางชนิด ในบริเวณภาคตะวันออกเฉียงเหนือของประเทศไทย ครอบคลุมการศึกษา ด้านสันฐานวิทยา สมบัติทางกายภาพเคมี และแร่วิทยา ของดินตัวอย่างที่เป็น ทรายจัด 6 บริเวณ ผลการศึกษาพบว่า ดินทรายจัดพบในสภาพภูมิประเทศที่เป็น ที่เกือบราบถึงคลื่นลอนลาด เป็นดินลึกมาก ดินมีพัฒนาการดี วัตถุต้นกำเนิด เป็นตะกอนล้างขอบเขาที่วางตัวอยู่บนวัสดุตกค้างเป็นหินทราย และตะกอนน้ำพา เก่าของวัสดุทรายละเอียด ดินมีการแจกกระจายของอนุภาคขนาดทรายในปริมาณ ที่สูง เนื้อดินส่วนใหญ่เป็นดินร่วนเหนียวปนทรายถึงทรายปนดินร่วน และดินบน เนื้อหยาบกว่าดินล่าง ความหนาแน่นรวมของดินมีพิสัยตั้งแต่ค่อนข้างต่ำถึงค่อนข้างสูง และมีค่าสัมประสิทธิ์การนำน้ำอยู่ในช่วงช้ามากถึงเร็ว ดินส่วนใหญ่เป็นกรดจัด ถึงกรดเล็กน้อย ยกเว้นดินในบริเวณอำเภอโกสุมพิสัย จังหวัดมหาสารคาม ซึ่งมีค่าปฏิกิริยาดินเป็นด่างปานกลาง ดินทรายจัดเหล่านี้มีปริมาณอินทรียวัตถุ และปริมาณไนโตรเจนรวมต่ำถึงต่ำมาก (5.83 - 0.02 g kg(-1)ตามลำดับ) ปริมาณฟอสฟอรัสที่เป็นประโยชน์สูงถึงต่ำมาก (43.12 - 0.02 mg kg(-1)) ปริมาณโพแทสเซี่ยมที่เป็นประโยชน์ต่ำถึง ต่ำมาก (50.00 - 6.10 mg kg(-1)) ด่างรวมที่สกัดได้ปานกลางถึงต่ำ กรดที่สกัดได้ค่อนข้างสูงถึงต่ำมาก (7.00 - 0.50 cmol kg(-1)) ค่าความจุในการแลกเปลี่ยนประจุบวก ค่อนข้างต่ำถึงต่ำมาก (5.68 - 0.31 cmol kg(-1)) ค่าร้อยละของ การอิ่มตัวด้วยประจุบวกที่เป็นด่างปานกลางถึงต่ำ (54.08 - 15.66%) ยกเว้นในดินบริเวรอำเภอโกสุมพิสัย จังหวัดมหาสารคาม ซึ่งมีค่าสูงถึงปานกลาง (90.25 - 67.98%) การนำไฟฟ้าของดินส่วนใหญ่มีค่าต่ำมาก (0.81 - 0.09 dSm(-1)) ยกเว้นในดินบริเวณอำเภอโกสุมพิสัย จังหวัดมหาสารคาม มีค่า การนำไฟฟ้าสูงกว่า 4 เดซิซีเมนส์ต่อเมตร ผลจากการศึกษาทางแร่วิทยาพบว่า ชนิดของแร่ในกลุ่มอนุภาคขนาดดินเหนียว และอนุภาคขนาดทรายแป้งที่พบมากคือ แร่ควอร์ตซ์เป็นแร่หลัก รองลงมาคือแร่เคโอลิไนต์ ดินทรายจัดเหล่านี้จำแนก ออกได้เป็นดินในอันดับอัลฟิโซลส์ จากการศึกษาสมบัติต่าง ๆ ของดินพบว่า ดินมีความเหมาะสมสำหรับ การทำทุ่งหญ้าเลี้ยงสัตว์ในเกือบทุกบริเวณ และมีความเหมาะสมปานกลาง สำหรับการปลูกไม้ผล โดยต้องทำการดูแลรักษาหรือมีการจัดการเพื่อการ ปรับปรุงดิน สำหรับดินทรายจัดในบริเวณอำเภอโกสุมพิสัย จังหวัดมหาสารคามนั้น ไม่เหมาะสมในการผลิตพืชทั่ว ๆ ไป เนื่องจากมีข้อจำกัดทางด้านความเค็ม แต่อาจใช้ผลิตข้าวได้เมื่อมีน้ำเพียงพอ