การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อเปรียบเทียบบทบาทของสตรีในการมี ส่วนร่วมอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม และปัจจัยที่มีผลต่อบทบาทในการมีส่วนร่วมอนุรักษ์ สิ่งแวดล้อม อันได้แก่อายุ รายได้ การเข้ารับการฝึกอบรม สถานภาพทางสังคม ระยะเวลาในการตั้งถิ่นฐาน การรับฟังข่าวสาร ตลอดจนการติดตามผล ของการฝึกอบรมหลักสูตร สตรีกับสิ่งแวดล้อมว่า ผู้ที่เข้ารับการฝึกอบรมสา มารถนำความรู้ไปปฏิบัติอย่างไร และชี้แนะถ่ายทอดความรู้ให้กับผู้อื่นได้มาก น้อยเพียงใด ระหว่างสตรีบ้านสวนพลูกับสตรีบ้านหูช้าง กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ใน การวิจัยคือ สตรีที่อาศัยอยู่ในบ้านสวนพลูและบ้านหูช้าง อำเภอบ้านไร่ จังหวัด อุทัยธานี จำนวนทั้งสิ้น 473 คน การวิเคราะห์ข้อมูลใช้ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย และ t-test จากการศึกษา พบว่า สตรีส่วนใหญ่ที่อาศัยอยู่ในหมู่บ้านทั้งสอง มีอายุ มากคือระหว่าง 40 - 60 ปี มีรายได้น้อยกว่า 30,000 บาทต่อปี ระยะ เวลาในการตั้งถิ่นฐานนานกว่า 15 ปี มีการรับฟังข่าวสารน้อย และมี สถานภาพทางสังคมสูงเป็นส่วนใหญ่ สตรีทั้งสองหมู่บ้านมีบทบาทในการมีส่วน ร่วมอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญที่ระดับ .05 สตรีบ้านสวน พลูมีบทบาทในการมีส่วนร่วมอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมในกิจกรรมการดูแลรักษาสุข ภาพอนามัยมากที่สุด (จำนวนครั้งที่เข้าร่วมมากที่สุดคือ 4-6 ครั้ง) ส่วนสตรี บ้านหูช้างมีบทบาทในการมีส่วนร่วมในกิจกรรมการปลูกต้นไม้มากที่สุด (จำนวน ครั้งที่เข้าร่วมมากที่สุดคือ 1-3 ครั้ง) ส่วนความรู้ความเข้าใจในการอนุ รักษ์สิ่งแวดล้อม พบว่า ภายหลังการฝึกอบรมสตรีทั้งสองหมู่บ้านมีความรู้ความ เข้าใจในการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมมากกว่าก่อนการฝึกอบรมและสตรีทั้งสองหมู่ บ้าน ได้มีการนำไปเผยแพร่ให้แก่ญาติพี่น้องมากที่สุด ได้นำไปใช้ในชีวิตประจำ วันในระดับปานกลาง โดยนำไปปฏิบัติเมื่อกลับถึงภูมิลำเนานำไปปฏิบัติเองและ แนะนำผู้อื่นและปฏิบัติเมื่อมีโอกาส ปัญหาอุปสรรคที่สำคัญในการเผยแพร่คือ การขาดงบประมาณ และเวลาไม่อำนวยเนื่องจากประชาชนต้องทำมาหากิน ส่วนปัจจัยที่มีผลต่อบทบาทในการมีส่วนร่วมอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมได้แก่ การเข้ารับ การฝึกอบรม สถานภาพทางสังคม ระยะเวลาในการตั้งถิ่นฐาน และการรับฟัง ข่าวสาร