วิทยานิพนธ์นี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษามาตรการทางกฎหมายในการส่งเสริมสวัสดิการและสวัสดิภาพผู้ด้อยโอกาสทางสังคม กรณีศึกษาผู้ประกอบอาชีพอิสระเก็บของเก่าขาย โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความเป็นมา สภาพและสาเหตุปัญหาของผู้ด้อยโอกาสกลุ่มผู้ประกอบอาชีพอิสระเก็บของเก่าขาย ศึกษาแนวคิด ทฤษฎีสวัสดิการสังคมและสวัสดิภาพสังคม และมาตรการทางกฎหมายในการส่งเสริมการจัดสวัสดิการและสวัสดิภาพของผู้ด้อยโอกาสกลุ่มอาชีพอิสระ รวมทั้งวิเคราะห์การจัดสวัสดิการและสวัสดิภาพสำหรับผู้ด้อยโอกาสตามกฎหมายของประเทศไทย กับกฎหมายของต่างประเทศ เพื่อค้นหามาตรการทางกฎหมายสวัสดิการสังคมและคุ้มครองสวัสดิภาพสำหรับผู้ด้อยโอกาสกลุ่มผู้ประกอบอาชีพอิสระเก็บของเก่าขาย ผลการศึกษา พบว่า สภาพและปัญหาของผู้ด้อยโอกาส ผู้ประกอบอาชีพอิสระเก็บของเก่าขายมีปัญหาทั้งในด้านการรักษาพยาบาลที่ไม่สามารถเข้าถึงเข้าระบบหลักประกันสุขภาพ และไม่ได้รับสวัสดิการสังคมตามระบบประกันสังคมที่ต้องมีการสมทบเงินเข้ากองทุน รวมทั้งไม่ได้รับการคุ้มครองสวัสดิภาพในด้านความปลอดภัยและสุขภาพอนามัย และหลักประกันรายได้ที่มั่นคง เพื่อแก้ไขปัญหาดังกล่าวจึงมีข้อเสนอแนะดังนี้ คือ ในด้านการักษาพยาบาล ควรมีการปรับแก้ไขพระราชบัญญัติหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ พ.ศ. 2545 โดยกำหนดให้มีการลงทะเบียนสำหรับผู้ด้อยโอกาสกลุ่มอาชีพอิสระเก็บของเก่าขาย เพื่อรับสิทธิตามโครงการหลักประกันสุขภาพได้แม้ไม่มีที่อยู่ที่แน่นอน กับทั้งให้ใช้สิทธิเข้ารับบริการสาธารณสุขในโรงพยาบาลของรัฐโดยไม่จำเป็นต้องระบุหน่วยบริการประจำ ในด้านการประกันสังคม ควรปรับปรุงแก้ไข พระราชบัญญัติประกันสังคมพ.ศ. 2533 โดยการกำหนดให้มีการขยายความคุ้มครองสำหรับกลุ่มผู้ด้อยโอกาสและกำหนดอัตราเงินสมทบที่เหมาะสม รวมทั้งควรส่งเสริมสวัสดิภาพในด้านความปลอดภัยและสุขภาพอนามัย ตามพระราชบัญญัติการสาธารณสุข พ.ศ. 2535 โดยการขยายเรื่อง บทลงโทษสำหรับผู้ทิ้งขยะมูลฝอยติดเชื้อและผู้ผลิตสินค้าที่มีสารพิษ การออกข้อบัญญัติท้องถิ่นกำหนดวิธีปฏิบัติในการเก็บรวบรวมขยะแบบแยกประเภท การเพิ่มอัตราค่าธรรมเนียมในการเก็บรวบรวมขยะที่ไม่ได้ทำการคัดแยก กำหนดให้องค์กรในระดับท้องถิ่นช่วยจัดหาเครื่องมือป้องกันภัยในการทำงานให้โดยไม่คิดค่าใช้จ่าย สำหรับในด้านหลักประกันรายได้ควรมีมาตรการในการจัดตั้งกองทุนศูนย์รับซื้อของเก่าโดยรัฐ มีการกำหนดราคากลางและกำหนดหลักเกณฑ์การจ้างงานในการคัดแยกขยะนอกจากนี้ควรออกกฎหมายเฉพาะ เป็นรูปของพระราชบัญญัติสวัสดิการและสวัสดิภาพของผู้ด้อยโอกาสทางสังคม และกำหนดให้มีการจัดตั้งกองทุนสงเคราะห์ผู้ประกอบอาชีพอิสระเก็บของเก่าจากขยะขาย การจัดสวัสดิการเงินกู้ยืมให้กับกลุ่มผู้เก็บของเก่าขายเพื่อเป็นทุนในการประกอบอาชีพรวมถึงการออกระเบียบโครงการช่วยเหลือผู้ด้อยโอกาสทางสังคมกลุ่มอาชีพอิสระเก็บของเก่าจากขยะขายเพื่อให้ได้ซื้อสินค้าราคาถูกอีกด้วย