วิทยานิพนธ์ (นศ.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2546

ศึกษาอุดมการณ์ที่ปรากฏในกลุ่มต่อต้านการแทรกแซงการนำเสนอข่าว ของสถานีโทรทัศน์ไอทีวี และการรวมกลุ่มเป็นสหภาพแรงงานไอทีวี ของกลุ่มต่อต้านการแทรกแซงการนำเสนอข่าวว่าเกิดขึ้นได้อย่างไร โดยศึกษาจากเอกสารและการสัมภาษณ์เพื่อบันทึกเหตุการณ์ การต่อต้านการแทรกแซงการนำเสนอข่าว ในแนวการวิจัยลักษณะกรณีศึกษา ผลการวิจัยพบว่า กลุ่มต่อต้านการแทรกแซงการนำเสนอข่าว เกิดจากการรวมกลุ่มของสมาชิก 2 ระยะด้วยกัน คือในช่วงการออกแถลงการณ์และในช่วงเปิดรับสมาชิกสหภาพแรงงานไอทีวี ดังนั้นจึงพบอุดมการณ์ 2 ชุดคือ อุดมการณ์วิชาชีพนักข่าวโทรทัศน์ ซึ่งสะท้อนมาจากการตระหนักถึงปัญหา เรื่องความไม่เป็นอิสระในการทำงานของฝ่ายข่าว จนนำไปสู่กิจกรรมต่างๆ เพื่อปกป้องสิทธิและเสรีภาพในการนำเสนอข่าวที่มีอยู่ ในสถานีโทรทัศน์ไอทีวีอย่างถึงที่สุด และอุดมการณ์อาชีพ ซึ่งสะท้อนจากการมองปัญหาภายในฝ่ายข่าว ว่าเป็นเรื่องของความรู้สึกไม่มั่นคงในเรื่องหน้าที่การงาน ทั้งนี้กลุ่มต่อต้านการแทรกแซงการนำเสนอข่าวดำเนินกิจกรรมหลักของกลุ่ม โดยสมาชิกที่ยึดถืออุดมการณ์วิชาชีพนักข่าวโทรทัศน์ เริ่มจากการออกแถลงการณ์ การจัดตั้งสหภาพแรงงานเพื่อใช้เป็นเวทีกลางหาข้อยุติความขัดแย้ง ระหว่างฝ่ายข่าวและฝ่ายบริหาร ด้วยการยื่นข้อเรียกร้องการทำงานอย่างเป็นอิสระของกองบรรณาธิการเป็นสำคัญ และผลสืบเนื่องจากการต่อต้านการแทรกแซง ทำให้กลุ่มต่อต้านการแทรกแซงการนำเสนอข่าวถูกเลิกจ้างในเวลาต่อมา เมื่อเข้าสู่กระบวนการยุติธรรม นอกเหนือจากคณะกรรมการแรงงานสัมพันธ์ (ครส.) จะพิจารณาคดีไปตามรูปคดีที่อิงกฎหมายแรงงานแล้ว ทางคณะกรรมการแรงงานสัมพันธ์ (ครส.) ยังได้วินิจฉัยว่าการคัดเลือกประเด็นข่าวเป็นดุลย์พินิจอิสระของนักข่าว แต่ฝ่ายบริหารบริษัทไอทีวี จำกัด (มหาชน) ได้ยื่นฟ้องคณะกรรมการแรงงานสัมพันธ์ และกลุ่มต่อต้านการแทรกแซงการนำเสนอข่าวทั้ง 21 คนต่อศาลแรงงานกลาง และอุทธรณ์ในชั้นศาลฎีกา แม้ว่าศาลแรงงานกลางได้วินิจฉัยว่าคำสั่งของนายจ้างในการสั่งให้ทำข่าวใดๆ ไม่ชอบด้วยกฎหมาย เนื่องจากรัฐธรรมนูญมาตรา 39 และมาตรา 41 ได้รับรองสิทธิและเสรีภาพในแสวงหาข้อมูลข่าวสาร และการรายงานข่าวไว้ การเคลื่อนไหวของกลุ่มต่อต้านการแทรกแซงการนำเสนอข่าว จึงเป็นการยกระดับจรรยาบรรณของวิชาชีพนักข่าวอีกด้วย ในกรณีนี้สหภาพแรงงานเป็นช่องทางปกป้องสิทธิเสรีภาพของสื่อมวลชน ที่เป็นรูปธรรมที่สุดจากการดำเนินกิจกรรม ของกลุ่มต่อต้านการแทรกแซงการนำเสนอข่าว เพราะปรากฏคำพิพากษาของศาลแรงงานกลาง ที่ใช้เป็นบรรทัดฐานของวิชาชีพสื่อมวลชนได้