การศึกษาในครั้งนี้มีจุดมุ่งหมายเพื่อศึกษาถึง ค่าบริการบำบัดน้ำเสียที่เหมาะสมของ เทศบาลเมืองพิษณุโลก ความเต็มใจที่จะจ่ายค่าบริการบำบัดน้ำเสีย ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อความ เต็มใจที่จะจ่ายค่าบริการบำบัดน้ำเสีย ตลอดจนหาแนวทางในการกำหนดอัตราค่าบริการบำบัดน้ำ เสียที่เหมาะสมสำหรับเทศบาลเมืองพิษณุโลก การดำเนินการวิจัย เป็นการวิจัยเชิงสำรวจ ได้มีการออกแบบการวิจัย โดยใช้แบบสอบถาม ที่ผ่านการทดสอบความเชื่อได้ โดยแบบสอบถามนี้ประกอบด้วยข้อคำถาม 5 ตอน ได้แก่ ตอนที่ 1 เป็นข้อมูลทั่วไปของกลุ่มตัวอย่าง ตอนที่ 2 เป็นข้อมูลเกี่ยวกับความรู้พื้นฐานเกี่ยวกับ มลพิษทางน้ำ และระบบบำบัดน้ำเสีย ตอนที่ 3 เป็นข้อมูลเกี่ยวกับเจตคติที่มีต่อปัญหาสิ่ง แวดล้อม ตอนที่ 4 เป็นข้อมูลเกี่ยวกับความเต็มใจที่จะจ่ายค่าบริการบำบัดน้ำเสีย ตอนที่ 5 เป็นข้อมูลเกี่ยวกับทางเลือกในการกำหนดอัตราค่าบริการบำบัดน้ำเสีย สำหรับกลุ่มตัวอย่าง ที่ทำการศึกษาในครั้งนี้ ได้แก่ ประชาชน สถานประกอบการ และ ข้าราชการสังกัดเทศบาลที่ เกี่ยวข้อง โดยผู้วิจัยได้แบ่งกลุ่มตัวอย่างที่ทำการศึกษาออกเป็น 4 กลุ่ม คือ ประชาชน ครัวเรือนทั่วไป จำนวน 120 ตัวอย่าง ประชาชนครัวเรือนที่อาศัยอยู่ในกลุ่มชุมชน ได้แก่ บ้านจัดสรร และคอนโดมิเนียม จำนวน 120 ตัวอย่าง สถานประกอบการ จำนวน 120 ตัวอย่าง และ ข้าราชการสังกัดเทศบาลที่เกี่ยวข้อง จำนวน 40 ตัวอย่าง กลุ่มตัวอย่างที่ศึกษาครั้งนี้มี จำนวน 400 ตัวอย่าง เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูลสำหรับการศึกษา คือ แบบสอบถาม การวิเคราะห์ผลใช้สถิติเชิงพรรณนา และเชิงอ้างอิง ได้แก่ ค่าความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย เลขคณิต การวิเคราะห์ความแปรปรวน การวิเคราะห์สมการจำแนกประเภท การวิเคราะห์การถดถอย โลจิสติก และการวิเคราะห์ความแปรปรวนทางเดียวแบบอันดับ ของ (Kruskal - Wallis) ณ นัยสำคัญ ทางสถิติที่ระดับ 0.05 ผลการวิจัยมีดังนี้ 1. อัตราค่าบริการบำบัดน้ำเสียของเทศบาลเมืองพิษณุโลก ตามหลักต้นทุนเฉลี่ยส่วน เพิ่ม บาท/ลบ.ม. โรงงาน สถานบริการ อัตราค่าบริการที่คิด อุตสาหกรรม ตลาด ครัวเรือน 1. คิดค่าใช้จ่ายทั้งหมดของโครงการ 9.55 7.70 5.91 4.13 2. คิดค่าใช้จ่ายเฉพาะระบบรวบรวม 5.79 4.66 3.98 2.50 ระบบบำบัดน้ำเสีย และดำเนินงาน 3. คิดค่าใช้จ่ายที่คิดเฉพาะค่าบริหาร 2.06 1.66 1.27 0.89 และดำเนินงาน 2. ตัวแปรที่มีผลต่อการจำแนกกลุ่มผู้ที่เต็มใจจะจ่ายค่าบริการบำบัดน้ำเสีย ได้แก่ ทำเลที่ตั้งของที่อยู่อาศัย การใช้ประโยชน์ของที่อยู่อาศัย (ที่อยู่อาศัย หรือ ที่อยู่ อาศัยและประกอบธุรกิจ) การมี หรือไม่มีระบบบำบัดน้ำเสีย ความรู้เกี่ยวกับมลพิษทางน้ำ และระบบบำบัดน้ำเสีย เจตคติที่มีต่อปัญหาน้ำเสีย ความร่วมมือในการแก้ไขปัญหาน้ำเสีย และ การรับรู้ข้อมูลข่าวสารเกี่ยวกับระบบบำบัดน้ำเสีย 3. ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อความเต็มใจที่จะจ่ายค่าบริการบำบัดน้ำเสียของประชาชน ได้แก่ ความรู้เกี่ยวกับมลพิษทางน้ำ และระบบบำบัดน้ำเสีย ความร่วมมือในการแก้ไขปัญหาน้ำเสีย และเจตคติที่มีปัญหาน้ำเสีย 4. ทางเลือกในการกำหนดค่าบริการบำบัดน้ำเสีย ควรคิดให้ครอบคลุมค่าก่อสร้าง ดำเนิน การ และบำรุงรักษา แนวทางในการคิดค่าบริการบำบัดน้ำเสียในส่วนของครัวเรือน - การคำนวณปริมาณน้ำเสีย ควรคิดตามสัดส่วนตามปริมาณการใช้น้ำประปา - แนวทางในการจัดเก็บค่าบริการบำบัดน้ำเสีย ควรจัดเก็บค่าบริการตามหลักอัตราคงที่ (ปริมาณน้ำเสีย x อัตราต่อหน่วย) - ลักษณะการจัดเก็บค่าบริการบำบัดน้ำเสีย ควรเก็บพร้อมค่าน้ำประปาทุกเดือน แนวทางในการคิดค่าบริการบำบัดน้ำเสียในส่วนของสถานประกอบการ - การคำนวณปริมาณน้ำเสีย ควรออกข้อบัญญัติ เฉพาะแต่ละประเภทกิจการ - แนวทางในการจัดเก็บค่าบริการบำบัดน้ำเสีย ควรจัดเก็บค่าบริการตามหลักอัตราคงที่ (ปริมาณน้ำเสีย x อัตราต่อหน่วย) - ลักษณะการจัดเก็บค่าบริการบำบัดน้ำเสีย ควรออกข้อบัญญัติ และมีการแยกเก็บโดยเฉพาะ