การศึกษาอุปสงค์ต่อสินเชื่อเพื่อการศึกษาและบทบาทของธนาคารพาณิชย์ เป็นการศึกษาที่ มีความคาบเกี่ยวระหว่างการเป็นแหล่งเงินทุนเพื่อการศึกษา การจัดหาและการจัดการทางการ ศึกษาที่มีการดำเนินทั้งโดยภาครัฐและภาคเอกชน การศึกษาก่อเกิดประโยชน์ที่ตกแก่บุคคลใน แง่ของการประกอบอาชีพและมีผลภายนอกเชิงบวกที่ตกแก่สังคม การศึกษาจึงนับเป็น ปัจจัยสำคัญ ต่อการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ ส่งผลต่อการพัฒนาระบบเศรษฐกิจแบบยั่งยืนและมั่นคง ในประเทศไทย ภาครัฐเป็นผู้มีบทบาทหลักด้านการกำหนดนโยบายและการเป็นผู้ผลิตในการศึกษาทุกระดับ โดยเฉพาะ ในระดับอุดมศึกษารัฐได้ทุ่มเทงบประมาณและทรัพยากรเพื่ออุดหนุนจนก่อให้เกิดการบิดเบือนด้าน ราคา ค่าหน่วยกิตในมหาวิทยาลัยของรัฐจึงมีราคาถูก เพราะได้รับการชดเชยด้วยเงินอุดหนุนของ รัฐ นับเป็นภาระที่ตกแก่สังคม พร้อมทั้งปรากฏข้อเท็จจริงว่า ผู้ที่ได้รับบริการที่มีราคา ถูกนี้โดยส่วนใหญ่เป็นนักศึกษาที่มาจากครอบครัวที่มีฐานะทางเศรษฐกิจดีอยู่แล้ว การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ 3 ประการ คือ 1) เพื่อศึกษาถึงความต้องการสินเชื่อ เพื่อการศึกษาของธนาคารพาณิชย์ 2) เพื่อศึกษาถึงบทบาทของธนาคารพาณิชย์ในการจัดสรรสินเชื่อ เพื่อการศึกษาให้เป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ 3) เพื่อปรับปรุงเงื่อนไขบริการสินเชื่อเพื่อ การศึกษาของธนาคารพาณิชย์ วิธีการศึกษาเป็นการศึกษาเชิงคุณภาพแนวทางการพรรณนา ผลการศึกษาชี้ให้เห็นว่าธนาคารพาณิชย์สามารถขยายตลาดบริการสินเชื่อเพื่อการศึกษา ได้หากได้รับการสนับสนุนจากภาครัฐบางส่วน ผลการศึกษาพบว่า ผู้ปกครองมีความต้องการกู้เงิน เพื่อการศึกษาของบุตรหลานจำนวนร้อยละ 68.39 นักเรียนมีความต้องการสินเชื่อเพื่อการศึกษา ร้อยละ 74.04 ส่วนผู้ที่ไม่ต้องการกู้นั้นให้เหตุผลเพราะไม่สามารถปฏิบัติตามเงื่อนไขของ ธนาคารได้ ผู้ปกครองต้องการให้บุตรหลานได้รับการศึกษาระดับอุดมศึกษาในมหาวิทยาลัยของรัฐ ร้อยละ 70.11 มหาวิทยาลัยเอกชนร้อยละ 1.72 กลุ่มนักเรียนต้องการเรียนต่อระดับปริญญาตรี ร้อยละ 88.40 การตัดสินใจเลือกเรียนของนักเรียนและผู้ปกครอง ได้ให้ความสำคัญต่อการเลือก เรียนในสาขาวิชาที่ตนเองถนัดและเป็นสาขาที่ตลาดแรงงานต้องการ ในส่วนของอัตราดอกเบี้ยนั้น ผู้ปกครองมีความเห็นว่า ดอกเบี้ยสินเชื่อเพื่อการศึกษาของธนาคารพาณิชย์สูงและควรลดลง กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่ร้อยละ 30.63 ได้เสนอแนะอัตราดอกเบี้ยที่เหมาะสมในระดับร้อยละ 5.00 ต่อปี นอกจากนี้ยังได้เสนอแนะว่าธนาคารพาณิชย์ควรขยายระยะเวลาปลอดดอกเบี้ยให้ยาวขึ้น จากผลการศึกษาจึงมีข้อเสนอแนะแก่สถาบันธนาคารพาณิชย์ในด้านต่าง ๆ คือ 1) พิจารณาลดอัตรา ดอกเบี้ยให้ต่ำลง 2) ขยายระยะเวลาการปลอดหนี้ให้มากกว่า 2 ปี 3) ปรับปรุงการประชาสัมพันธ์ 4) ปรับปรุงเงื่อนไขการค้ำประกันให้ผ่อนคลายมากขึ้น ข้อเสนอแนะต่อภาครัฐ รัฐบาลควรส่งเสริม ให้ธนาคารพาณิชย์มีบทบาทในการให้บริการสินเชื่อเพื่อการศึกษามากขึ้น เพื่อให้การจัดการ ทรัพยากรเพื่อการศึกษามีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น ซึ่งรัฐอาจกระทำได้ในรูปแบบดังนี้ 1) ใช้ มาตราการด้านการให้เงินอุดหนุนแก่ธนาคารพาณิชย์เพื่อชดเชยภาระต้นทุน ทำให้ธนาคารพาณิชย์ สามารถปรับลดอัตราดอกเบี้ยลงได้ 2) การใช้มาตราการด้านภาษี ด้วยการกำหนดส่วนลดในการชำระ ภาษีการค้าของธนาคารพาณิชย์ 3) การใช้มาตราการด้านภาษีเพื่อก่อแรงจูงใจแก่นักศึกษาด้วย การกำหนดส่วนลดหย่อนในการชำระภาษีรายได้ส่วนบุคคลภายหลังจบการศึกษา บทบาทของรัฐในการให้ สินเชื่อแก่นักศึกษาโดยตรงควรจำกัดอยู่ในกลุ่มนักศึกษาที่มาจากครอบครัวที่ยากจนเท่านั้น (รายได้ของครอบครัวต่ำกว่า 240,000 บาทต่อปี) ส่วนนักศึกษาที่มาจากครอบครัวที่มีรายได้ ปานกลางและต้องการกู้ยืมเงินเพื่อการศึกษา ควรจัดให้เป็นบทบาทของธนาคารพาณิชย์ การศึกษา นี้คาดว่าจะเป็นประโยชน์ต่อบุคคลทั่วไปที่ทำให้เข้าใจถึงการจัดสรรทรัพยากรทางการศึกษา อย่างมีประสิทธิภาพ และอาจสามารถนำไปประยุกต์ใช้กับการศึกษาอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้องต่อไป