การวิเคราะห์ทางเศรษฐศาสตร์เกี่ยวกับการออกหุ้นสามัญ หุ้นกู้ หุ้นกู้ควบวอร์แรนท์ และหุ้นกู้แปลงสภาพ มีวัตถุประสงค์ 3 ประการ คือ (1) เพื่อศึกษาถึงหลักเกณฑ์ที่มีผลต่อ การตัดสินใจเลือกจัดหาเงินทุนในแต่ละวิธี (2) เพื่อคำนวณราคาหุ้นกู้ วอร์แรนท์และหุ้นกู้ แปลงสภาพและ (3) เพื่อทดสอบความสามารถในการพยากรณ์ราคาของแบบจำลองต่าง ๆ เพื่อที่จะบรรลุวัตถุประสงค์ดังกล่าว การศึกษานี้จะครอบคลุมหลักทรัพย์เฉพาะหมวด ธนาคารพาณิชย์และหมวดบริษัทเงินทุนและหลักทรัพย์ในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย ในช่วงปี 2536-2538 กรณีศึกษาทั้งหมดมี 24 กรณี โดยได้แบ่งออกเป็น 2 ส่วนคือ 1) การวิเคราะห์ทาง เลือกในการจัดหาเงินทุนของกิจการ และ 2) การประเมินราคาหลักทรัพย์ประเภทหนี้และกึ่งทุน ในส่วนแรก ได้ทำการศึกษาถึงลักษณะของกิจการที่ต้องการเงินทุนและหลักเกณฑ์ที่มีผล ต่อการตัดสินใจเลือกจัดหาเงินทุนแต่ละวิธี ผลการศึกษาพบว่าลักษณะของกิจการที่ต้องการเงิน ทุนเป็นดังนี้คือ กิจการต้องมีการเติบโตอย่างต่อเนื่องมีอัตราผลตอบแทนของผู้ถือหุ้นและมี อัตราผลตอบแทนของสินทรัพย์สูงกว่าค่าเฉลี่ยของกลุ่มอุตสาหกรรมสำหรับหลักเกณฑ์ทางด้านขนาด ของกิจการและจำนวนเงินทุนที่ต้องการเป็นตัวกำหนดวิธีจัดหาเงินทุนที่เป็นไปได้หลังจากนั้น จึงนำปัจจัยภายในของกิจการทางด้านอัตราส่วนหนี้สินต่อส่วนผู้ถือหุ้น อัตราดอกเบี้ยที่ จ่ายจริง ความสามารถในการจ่ายดอกเบี้ย และกำไรสุทธิต่อหุ้นและปัจจัยภายนอกของกิจการทาง ด้านภาวะตลาดหลักทรัพย์ฯและภาวะอัตราดอกเบี้ยมาร่วมพิจารณา เพื่อเลือกวิธีการจัดหาเงินทุน ที่เหมาะกับกิจการในขณะนั้นมากที่สุด จากการศึกษาพบว่าในการจัดหาเงินทุนแต่ละวิธีให้ความ สำคัญกับหลักเกณฑ์ในการตัดสินใจแตกต่างกันซึ่งสามารถสรุปได้ดังนี้คือ (1) หลักเกณฑ์ที่ มีผลต่อการตัดสินใจจัดหาเงินทุนโดยออกเป็นหุ้นสามัญควบวอร์แรนท์หรือวอร์แรนท์ประกอบด้วย หลักเกณฑ์ภายในได้แก่ กำไรสุทธิต่อหุ้นและอัตราส่วนหนี้สินต่อส่วนผู้ถือหุ้น ส่วนหลักเกณฑ์ ภายนอก ได้แก่ ภาวะตลาดหลักทรัพย์ฯ เฟื่องฟู (2) หลักเกณฑ์ที่มีผลต่อการตัดสินใจจัดหา เงินทุนโดยออกเป็นหุ้นกู้ พบว่าหลักเกณฑ์ภายในไม่มีผลต่อการตัดสินใจ ส่วนหลักเกณฑ์ภายนอก ได้แก่ ภาวะตลาดหลักทรัพย์ฯ ซบเซา มีผลต่อการตัดสินใจทุกกรณี (100%) (3) หลักเกณฑ์ที่ มีผลต่อการตัดสินใจจัดหาเงินทุนโดยออกเป็นหุ้นกู้ควบวอร์แรนท์ประกอบด้วย หลักเกณฑ์ภายใน ซึ่งได้แก่ ความสามารถในการจ่ายดอกเบี้ย อัตราส่วนหนี้สินต่อส่วนผู้ถือหุ้น กำไรสุทธิต่อ หุ้น และอัตราดอกเบี้ยที่จ่ายจริง ส่วนหลักเกณฑ์ภายนอกได้แก่ ภาวะตลาดหลักทรัพย์ฯ เฟื่องฟู และภาวะอัตราดอกเบี้ยอยู่ในระดับต่ำ และ (4) หลักเกณฑ์ที่มีผลต่อการตัดสินใจจัดหาเงินทุน โดยออกเป็นหุ้นกู้แปลงสภาพประกอบด้วย หลักเกณฑ์ภายในได้แก่ อัตราดอกเบี้ยที่จ่ายจริง ความ สามารถในการจ่ายดอกเบี้ย กำไรสุทธิต่อหุ้น และอัตราส่วนหนี้สินต่อส่วนผู้ถือหุ้น ส่วน หลักเกณฑ์ภายนอกได้แก่ ภาวะตลาดหลักทรัพย์ฯ เฟื่องฟู และภาวะอัตราดอกเบี้ยอยู่ในระดับ ต่ำ ในส่วนที่ 2 ทำการศึกษาการประเมินราคาหลักทรัพย์ประเภทหนี้และกึ่งทุน โดยแบ่งเป็น 3 กรณีคือ 1. การประเมินราคาหุ้นกู้ 2. การประเมินราคาวอร์แรนท์ และ 3. การประเมินราคา หุ้นกู้แปลงสภาพสกุลเงินต่างประเทศ กรณีที่ 1 การประเมินราคาหุ้นกู้ พบว่า เมื่อคำนวณ ราคาโดยใช้แบบจำลอง Present Value จะทำให้ความคลาดเคลื่อนในการคำนวณราคาน้อยที่สุด คือ โดยเฉลี่ยแล้วราคาตลาดของหุ้นกู้จะสูงกว่าราคาที่คำนวณได้จากแบบจำลองเพียงเล็กน้อย กรณี ที่ 2 การประเมินราคาวอร์แรนท์ พบว่า โดยเฉลี่ยแล้วราคาตลาดของวอร์แรนท์โดยรวมสูงกว่าราคา ที่คำนวณจากแบบจำลอง Original Black & Scholes และ แบบจำลอง Adjusted Black & Scholes ในการคำนวณราคาวอร์แรนท์เมื่อใช้แบบจำลอง Original Black & Scholes และใช้ส่วนเบี่ยงเบน มาตรฐานของอัตราผลตอบแทนของหุ้นสามัญที่คำนวณจากราคาปิดรายวันของหุ้นสามัญในช่วงวันก่อน หน้าอย่างน้อย 180 วัน มาคำนวณราคาจะทำให้สามารถพยากรณ์ราคาวอร์แรนท์ได้ดียิ่งขึ้น และ กรณีที่ 3 การประเมินราคาหุ้นกู้แปลงสภาพสกุลเงินต่างประเทศ พบว่า โดยเฉลี่ยราคาตลาดของ หุ้นกู้แปลงสภาพต่ำกว่าราคาที่คำนวณได้จากแบบจำลองในการคำนวณราคาหุ้นกู้แปลงสภาพเมื่อใช้ แบบจำลอง Adjusted Contingent Claims ใช้ government bond yields แทนอัตราผลตอบแทนของ สินทรัพย์ที่ไม่มีความเสี่ยง และ ใช้ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานของอัตราผลตอบแทนของหุ้นสามัญ ที่คำนวณจากราคาปิดรายวันของหุ้นสามัญในช่วงวันก่อนหน้า 30 วัน มาคำนวณราคาทำให้สามารถ พยากรณ์ราคาหุ้นกู้แปลงสภาพสกุลเงินต่างประเทศได้ดียิ่งขึ้น