การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาพฤติกรรมการใช้ห้องสุขาของครอบครัวชนบท ในจังหวัดยะลา และปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับพฤติกรรมการใช้ห้องสุขาของครอบครัวชนบทใน จังหวัดยะลา โดยการศึกษาครั้งนี้มุ่งศึกษาบนพื้นฐานตามแบบจำลอง PRECEDE FRAMEWORK, HEALTH BELIEFMODEL และ SOCIAL SUPPORT ซึ่งประกอบไปด้วย ปัจจัยนำ ได้แก่ ความรู้เรื่องห้องสุขาและการเกิดโรค ทัศนคติต่อการใช้ห้องสุขา การรับรู้ความเสี่ยงของ การเกิดโรค การรับรู้ความรุนแรงของโรค การรับรู้ประโยชน์ของห้องสุขา ปัจจัยเอื้ออำนวย ได้แก่ ความสะดวกในการใช้น้ำ ความสะดวกในการใช้ห้องสุขา ปัจจัยเสริม ได้แก่ แรง สนับสนุนทางสังคม การได้รับข้อมูลข่าวสาร และอีกปัจจัยหนึ่งคือปัจจัยทางด้านคุณลักษณะ ประชากร ได้แก่ อายุ เพศ ศาสนา อาชีพ ระดับการศึกษา ภูมิลำเนา โดยทำการสุ่มตัวอย่าง แบบหลายขั้นตอนจากหัวหน้าครอบครัวหรือผู้ที่มีบทบาทเป็นหัวหน้าครอบครัวที่อาศัยในเขตชนบท ได้จำนวนครอบครัวกลุ่มตัวอย่าง 406 ครอบครัว เครื่องมือในการเก็บรวบรวมข้อมูลใช้แบบ สัมภาษณ์และการสังเกต การวิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้โปรแกรมสำเร็จรูป SPSS/PC(+) โดยหาค่าความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานและการวิเคราะห์สหสัมพันธ์ของ เพียร์สัน แล้วทดสอบความมีนัยสำคัญของค่าสหสัมพันธ์ด้วยการทดสอบค่าที และค่าไคสแควร์ ผลการวิจัยพบว่า 1. พฤติกรรมการใช้ห้องสุขาของครอบครัวชนบทในจังหวัดยะลา อยู่ในระดับพอใช้ 2. ปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับพฤติกรรมการใช้ห้องสุขาของครอบครัวชนบทในจังหวัดยะลา พบว่า- ปัจจัยนำ ด้านความรู้เรื่องห้องสุขาและการเกิดโรค ทัศนคติต่อการใช้ห้องสุขา การรับรู้ความเสี่ยงของการเกิดโรค การรับรู้ถึงความรุนแรงของโรค และการรับรู้ประโยชน์ ของห้องสุขามีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการใช้ห้องสุขาอย่างมีนัยสำคัญที่ระดับ 0.01- ปัจจัยเอื้ออำนวย ด้านความสะดวกในการใช้น้ำ และความสะดวกในการใช้ห้องสุขา มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการใช้ห้องสุขาอย่างมีนัยสำคัญที่ระดับ 0.01- ปัจจัยเสริม ด้านแรงสนับสนุนทางสังคม และการได้รับข้อมูลข่าวสาร มีความ สัมพันธ์กับพฤติกรรมการใช้ห้องสุขาอย่างมีนัยสำคัญที่ระดับ 0.01- สำหรับปัจจัยคุณลักษณะประชากร พบว่าปัจจัยด้านระดับการศึกษาและอาชีพ มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการใช้ห้องสุขาอย่างมีนัยสำคัญที่ระดับ 0.01 ส่วนปัจจัยด้านอายุ มีความสัมพันธ์ทางลบกับพฤติกรรมการใช้ห้องสุขาอย่างมีนัยสำคัญที่ระดับ 0.01