การศึกษาผลของความหนาแน่นของประชากรต้นข้าวต่อช่วงระยะวิกฤติของการแก่งแย่ง แข่งขันของวัชพืชกับต้นข้าว ได้ทำการทดลองที่แปลงปฏิบัติการภาควิชาพืชไร่ คณะเกษตรศาตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ในช่วงเดือนกรกฎาคม 2539 ถึง เดือนมีนาคม 2540 การศึกษาแบ่ง ออกเป็น 2 การทดลอง การทดลองที่หนึ่ง เป็นการศึกษาถึงผลของช่วงเวลาการแข่งขันของวัชพืช ต่อต้นข้าวในระยะการเจริญเติบโตที่ต่างกันและการทดลองที่สองเป็นการศึกษาถึงผลของช่วงเวลา การปลอดวัชพืชหลังปักดำต้นข้าวถึงระยะการเจริญเติบโตที่ต่างกัน โดยวางแผนการทดลองทั้งสอง งานทดลองเป็นแบบ Split-split plot Design จำนวน 4 ซ้ำ กำหนดให้ main plot เป็น พันธุ์ข้าว 2 พันธุ์ ได้แก่ พันธุ์ กข 7 และขาวดอกมะลิ 105 subplot เป็นระยะปลูกข้าว 3 ระยะปลูก ได้แก่ 12.5x25, 25x25 และ 50x25 ซม. และ sub-subplot เป็นช่วงเวลาการ จัดการการควบคุมวัชพืชตามระยะการเจริญเติบโตของข้าว 6 ระยะ ได้แก่ ระยะข้าวเริ่มแตกกอ ระยะข้าวแตกกอสูงสุด ระยะข้าวตั้งท้อง ระยะข้าวออกดอก ระยะน้ำนมและระยะเก็บเกี่ยว จากผลการศึกษา พบว่า ทั้งสองงานทดลองมีจำนวนประชากรวัชพืชน้อยและไม่มีผลกระทบ ต่อการเจริญเติบโต องค์ประกอบผลผลิตและผลผลิตของข้าวอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ดังนั้น ผลการทดลองทั้งสองงานทดลองจึงคล้ายคลึงกัน โดยพบว่าความหนาแน่นของประชากรต้นข้าวที่ ต่างกันมีผลทำให้ต้นข้าวมีการเจริญเติบโต องค์ประกอบผลผลิตและผลผลิตของข้าวแตกต่างกัน ที่ระดับความหนาแน่นเดียวกัน ข้าวทั้ง 2 พันธุ์มีจำนวนหน่อต่อกอ น้ำหนักแห้งรวมต้น และใบต่อกอและน้ำหนักแห้งรวงต่อกอไม่แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ กล่าวโดยทั่วไป คือ จำนวนหน่อและน้ำหนักแห้งต่อกอของข้าวเพิ่มขึ้นเมื่อลดจำนวนประชากรต้นข้าวลง แต่ใน ทางกลับกันเมื่อคิดเเทียบเป็นต่อหน่วยพื้นที่แล้วพบว่า จำนวนหน่อต่อกอ น้ำหนักแห้งรวมต้น และใบต่อกอและน้ำหนักแห้งรวงต่อกอจะเพิ่มขึ้นเมื่อจำนวนประชากรต้นข้าวต่อหน่วยพื้นที่ เพิ่มขึ้น แต่ผลการทดลองพบว่า ข้าวพันธุ์ขาวดอกมะลิ 105 มีแนวโน้มของน้ำหนักรวงต่อ พื้นที่ที่ระยะปลูก 50x25 ซม. มากกว่าพันธุ์ กข 7 ความหนาแน่นของประชากรต้นข้าวมีผลกระทบต่อองค์ประกอบผลผลิตและผลผลิตของข้าว ทั้งสองพันธุ์ โดยเมื่อเพิ่มความหนาแน่นของประชากรต้นข้าวมีผลทำให้จำนวนรวงต่อกอและจำนวน เมล็ดต่อรวงลดลงแต่เมื่อคิดเทียบเป็นต่อหน่วยพื้นที่แล้วจำนวนรวงและจำนวนเมล็ดจะเพิ่มขึ้น เมื่อประชากรข้าวเพิ่มขึ้นสำหรับน้ำหนัก 1,000 เมล็ด ดัชนีเก็บเกี่ยวและความสูงต้นข้าว ที่ความหนาแน่นภายในประชากรข้าวต่างๆ กันนั้นมีค่าไม่แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญ ทางสถิติ องค์ประกอบผลผลิตมีความแตกต่างกันระหว่างพันธุ์ โดยข้าวทั้ง 2 พันธุ์มีำจำนวนรวง ต่อกอใกล้เคียงกัน แต่พันธุ์ กข 7 มีจำนวนรวงเฉลี่ยต่อพื้นที่มากกว่าขาวดอกมะลิ 105 จำนวนเมล็ดดีต่อรวงของพันธุ์ กข 7 น้อยกว่าขาวดอกมะลิ 105 แต่พันธุ์ กข 7 มีน้ำหนัก 1,000 เมล็ดและดัชนีเก็บเกี่ยวสูงกว่าขาวดอกมะลิ 105 โดยเฉลี่ยแล้วข้าวพันธุ์ขาวดอก มะลิ 105 ให้ผลผลิตมากกว่า กข 7 โดยผลผลิตของข้าวพันธุ์ขาวดอกมะลิ 105 เฉลี่ย 842 กิโลกรัมต่อไร่ และ กข 7 ให้ผลผลิตเฉลี่ย 790 กิโลกรัมต่อไร่ ตามลำดับ ผลการทดลอง แสดงให้เห็นว่า ข้าวทั้งสองพันธุ์มีระดับความหนาแน่นประชากรต้นข้าวสูง พบว่า ผลผลิตข้าว ได้มาจากการชดเชยองค์ประกอบผลผลิตที่ลดลงด้วยจำนวนต้นต่อพื้นที่ที่มากกว่า เปอร์เซ็นต์การส่องผ่านของแสงมีปฏิกิริยาสัมพันธ์ระหว่างพันธุ์และระยะปลูก โดย พบว่า ข้าวพันธุ์ กข 7 มีเปอร์เซ็นต์การส่องผ่านของแสงมากกว่าขาวดอกมะลิ 105 เปอร์เซนต์ การส่องผ่านของแสงที่วัดได้จะลดลงเมื่อลดระยะปลูกลง การปลูกข้าวที่ระยะปลูก 25x25 ซม. เมื่อคิดเทียบเป็นต่อหน่วยพื้นที่แล้ว ต้นข้าวมี การเจริญเติบโตและให้ผลผลิตไม่แตกต่างจากระยะปลูก 12.5x25 ซม. แต่ที่ระยะปลูก 12.5x25 ซม. จะต้องใช้จำนวนประชากรข้าวต่อพื้นที่ปลูกสูงกว่า ดังนั้นการปลูกข้าวด้วยระยะ ปลูก 25x25 ซม. จึงให้ผลดีกว่าทั้งในแง่ของการเจริญเติบโต การให้ผลผลิตและองค์ประกอบ ผลผลิตของข้าวและการจัดการหลังการปักดำข้าว