การวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์ที่จะศึกษาปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อ การมีส่วนร่วมระหว่างภาครัฐ องค์กรพัฒนาเอกชน และองค์กร ชุมชนในการป้องกันและแก้ไขปัญหายาเสพติดบนพื้นที่สูงโดยทำ การศึกษาเฉพาะกรณีเจ้าหน้าที่ของอำเภอแม่แจ่ม เจ้าหน้าที่ ตำรวจตระเวนชายแดน กองกำกับการตำรวจตระเวนชายแดนที่ 33 เจ้าหน้าที่มูลนิธิโครงการหลวง และอาสาสมัครป้องกันภัยฝ่ายพลเรือน ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงแม่แฮ รุ่นที่ 3 ดำเนินการในพื้นที่ ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงแม่แฮ ระหว่าง พ.ศ.2535-2537 ผู้วิจัยได้ตั้งสมมุติฐานว่า ผู้นำชุมชนมีความเข้าใจและเห็นด้วย กับการใช้อาสาสมัครป้องกันภัยฝ่ายพลเรือนในการป้องกันและ แก้ไขปัญหายาเสพติดโดยมีเจ้าหน้าที่มูลนิธิโครงการหลวงเป็น ที่ปรึกษา ชี้แนะ ประสานงาน และให้การสนับสนุน ทั้งนี้ อาสาสมัครป้องกันภัยฝ่ายพลเรือน และเจ้าหน้าที่มูลนิธิ โครงการหลวงมีความร่วมมืออยู่ในระดับดี ข้าราชการอำเภอ แม่แจ่มที่เข้าไปดำเนินการในพื้นที่ได้รับการยอมรับจากทุกฝ่าย และสามารถทำงานร่วมกันตามแผนป้องกันและแก้ไขปัญหา ยาเสพติดพื้นที่ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงแม่แจ่ม ได้เป็นอย่างดี ผลที่ได้จากการศึกษามีดังนี้ 1. ผู้นำชุมชน ไม่ว่าจะเป็นผู้นำทางการหรือผู้นำตาม ธรรมชาติ มีความรู้ ประสบการณ์ในการป้องกันและแก้ไขปัญหา ยาเสพติดโดยเฉพาะผู้ใหญ่บ้านลักษณะเป็นทั้งผู้นำทางการและ ผู้นำตามธรรมชาติมีความเข้าใจต่อบทบาทหน้าที่ ศักยภาพ และ ข้อจำกัดด้านการปราบปรามยาเสพติดของอาสาสมัครป้องกันภัย ฝ่ายพลเรือน พร้อมทั้งเป็นผู้นำจับกุมดำเนินการตามขั้นตอน ต่างๆ แทนเจ้าหน้าที่ตำรวจตระเวนชายแดนเมื่อหมดภารกิจ นอกจากนี้ ผู้นำความเชื่อผู้อาวุโสมีส่วนสนับสนุนกิจกรรมต่างๆ อย่างสอดคล้อง ผู้นำชุมชนมีทัศนะที่เห็นด้วยกับการใช้อาสาสมัคร ป้องกันภัยฝ่ายพลเรือนในการป้องกันและแก้ไขปัญหายาเสพติด 2. เจ้าหน้าที่มูลนิธิโครงการหลวงมีบทบาทในการจัด เวทีให้ข้อมูลเกี่ยวกับการใช้อาสาสมัครป้องกันภัยฝ่ายพลเรือน ในการป้องกันและปราบปรามยาเสพติดส่งผลให้ประชาชนสมัครใจ เข้าร่วมเป็นอาสาสมัครป้องกันภัยฝ่ายพลเรือน นอกจากนี้ ยังมี บทบาทในการเป็นที่ปรึกษาชี้แนะ ประสาน สนับสนุนให้การ ดำเนินงานของอาสาสมัครป้องกันภัยฝ่ายพลเรือน มีศักยภาพ ในภารกิจป้องกันและแก้ไขปัญหายาเสพติดอย่างต่อเนื่อง 3. ผลจากการร่วมสำรวจข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับการแพร่ ระบาดของยาเสพติด การวิเคราะห์จัดทำสถานการณ์ ปัญหาที่ ชัดเจน การเตรียมความพร้อม การจัดเวทีเสวนาปัญหายาเสพติด ระบบการจัดทำแผนอย่างมีส่วนร่วมระหว่างเจ้าหน้าที่อำเภอแม่แจ่ม ส่วนราชการที่เกี่ยวข้องมูลนิธิโครงการหลวงและอาสาสมัคร ป้องกันภัยฝ่ายพลเรือน คือเกิดความร่วมมือทั้ง 3 ฝ่าย เมื่อ สมาชิกอาสาสมัครป้องกันภัยฝ่ายพลเรือน ดำเนินการเลือกตั้ง คณะกรรมการอาสาสมัครป้องกันภัยฝ่ายพลเรือน ศูนย์พัฒนา โครงการหลวงแม่แฮ รุ่นที่ 3 ผู้นำที่เคยร่วมกิจกรรมกับเจ้าหน้าที่ ของรัฐ และเจ้าหน้าที่มูลนิธิโครงการหลวง ได้รับเลือกตั้งเป็น คณะกรรมการอาสาสมัครป้องกันภัยฝ่ายพลเรือนแม่แฮ รุ่นที่ 3 ดังนั้นความร่วมมือจึงอยู่ในระดับดี 4. ทัศนคติต่อปัญหายาเสพติดของข้าราชการอำเภอแม่แจ่ม และอาสาสมัครป้องกันภัยฝ่ายพลเรือน เป็นแนวทางเดียวกัน กอปร กับกระบวนการแก้ไขปัญหายาเสพติด ทั้งสองฝ่ายอยู่ในกระบวนการ เรียนรู้ และมีส่วนร่วมมาด้วยกัน มีแผนป้องกันและแก้ไขปัญหา ยาเสพติดพื้นที่ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงแม่แฮเป็นเครื่องมือใน การทำงานร่วมกันทำให้ทั้งสองฝ่ายต่างยอมรับซึ่งกันและกัน โดยเฉพาะนายอำเภอแม่แจ่ม และรองผู้กำกับสถานีตำรวจภูธร อำเภอแม่แจ่มเป็นผู้ที่ได้รับการยอมรับนับถือ ส่งผลให้สามารถ ทำงานร่วมกันได้เป็นอย่างดี