การค้นคว้าแบบอิสระครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษา สภาพการดำเนินงานโครงการและวิเคราะห์ปัจจัยที่มีผลต่อ ความสำเร็จหรือไม่สำเร็จของการดำเนินงานโครงการเฝ้า ระวังทันตสุขภาพนักเรียนประถมศึกษาโรงเรียนสังกัดสำนักงาน การประถมศึกษาอำเภอเวียงป่าเป้า จังหวัดเชียงราย โดยเก็บ รวบรวมข้อมูลจากผู้บริหารโรงเรียน 43 คน และครูประจำชั้น 70 คน จากโรงเรียนทั้งหมด 43 โรงเรียน การวิเคราะห์ข้อมูล จากแบบสอบถามใช้วิธีการแจกแจงความถี่ หาค่าร้อยละ และ บรรยายประกอบตาราง ผลการวิจัยสรุปได้ดังนี้ การวิเคราะห์สถานการณ์ ประชาชนในเขตบริการของ โรงเรียนส่วนใหญ่ฐานะทางเศรษฐกิจอยู่ในระดับปานกลาง การ ศึกษาอยู่ในระดับอ่านออกเขียนได้เป็นส่วนใหญ่ โรงเรียนมีน้ำดื่ม น้ำใช้ที่ใสสะอาดใช้ตลอดปี มีสถานที่ฝึกแปรงฟันซึ่งปรับปรุงจากที่ ดื่มน้ำและจัดทำตามแบบแปลนที่กำหนดให้ สภาพห้องเรียนส่วนใหญ่ เอื้ออำนวยต่อการจัดกิจกรรมทันตสุขภาพในระดับปานกลาง การวางแผนโครงการ คณะกรรมการของโรงเรียนส่วนใหญ่ ที่ได้รับการแต่งตั้งเป็นผู้ดำเนินการวางแผน และเป็นผู้พิจารณา ความเหมาะสมของการจัดกิจกรรมโครงการ ลักษณะโครงการ ของโรงเรียนเขียนเป็นโครงการชัดเจน และบางโรงเรียนปฏิบัติ เป็นประจำโดยไม่เขียนเป็นโครงการ คณะกรรมการส่วนใหญ่ได้ วางแนวปฏิบัติในการวางแผนงานโครงการตามคำแนะนำในคู่มือ ปฏิบัติงาน การดำเนินโครงการ โรงเรียนมีการประชาสัมพันธ์โครงการ เฝ้าระวังทันตสุขภาพนักเรียนโดยการแจ้งในที่ประชุมผู้ปกครอง นักเรียนและการประชุมนักเรียน ส่วนอุปกรณ์การแปรงฟันของ นักเรียนโรงเรียนกำหนดให้นักเรียนเป็นผู้จัดซื้อจัดหาเองเป็น ส่วนใหญ่ การจัดหางบประมาณเพื่อใช้สนับสนุนโครงการได้จาก การขอบริจาคจากผู้ปกครองและเอกชน การจัดทำสถานที่แปรงฟัน โรงเรียนใช้วิธีการดัดแปลงจากที่ดื่มน้ำ สำหรับการให้ความรู้ เกี่ยวกับทันตสุขศึกษาครูใช้วิธีการสอนสอดแทรกในทุกกลุ่ม ประสบการณ์เมื่อมีโอกาส สื่อการเรียนการสอนที่โรงเรียนมีอยู่ ได้แก่ แผ่นภาพและเอกสารประกอบการสอน การตรวจและการ บันทึกผลการตรวจสภาวะโรคในช่องปากของนักเรียน ส่วนใหญ่ เป็นครูประจำชั้น โดยมีการตรวจและบันทึกภาคเรียนละ 1 ครั้ง ส่วนการส่งต่อนักเรียนที่มีปัญหาโรคในช่องปาก ระดับรุนแรงไป รับการรักษาที่โรงพยาบาล โรงเรียนแจ้งให้ผู้ปกครองและหรือ ครูผู้รับผิดชอบโครงการเป็นผู้พาไปรับการรักษา การประเมินผล โรงเรียนมีการประเมินผลการดำเนิน งานทุกระยะ คือ การประเมินก่อนดำเนินการ การประเมิน ระหว่างดำเนินโครงการและการประเมินหลังการดำเนินงาน ผลสำเร็จของการปฏิบัติงานโครงการ ผู้รับผิดชอบ โครงการปฏิบัติงานสำเร็จในระดับปานกลาง ได้แก่ การจัด กิจกรรมรณรงค์เผยแพร่ความรู้ทางทันตสุขภาพในโรงเรียนและ การให้การบำบัดรักษาเบื้องต้นแก่นักเรียน ส่วนครูประจำชั้น ปฏิบัติงานสำเร็จในระดับปานกลางในด้านการคัดเลือกนักเรียน ผู้นำช่วยควบคุมดูแลการแปรงฟันหลังอาหารของนักเรียนที่มี ปัญหาโรคเหงือกอักเสบ ระดับ ข., ระดับ ค. สำหรับผู้บริหาร โรงเรียน ปฏิบัติงานสำเร็จในระดับปานกลางด้วยเช่นกัน ใน ด้านการนิเทศและติดตามผลการดำเนินงานโครงการ ผลสัมฤทธิ์ของการดำเนินงานโครงการ พบว่า ปัญหา โรคเหงือกอักเสบระดับ ก. (เหงือกปกติ) เพิ่มขึ้น ระดับ ข. (เหงือกมีปัญหาเล็กน้อย) ลดลง ระดับ ค. (เหงือกมีปัญหา ปานกลาง) ลดลง ระดับ ง. (เหงือกมีปัญหารุนแรง) ลดลง ระดับ จ. (เหงือกมีปัญหาต้องรักษาเร่งด่วน) ลดลง แต่ก็ยัง สูงกว่าเกณฑ์ ระดับ ค+ง+จ ลดลง ปัญหาโรคฟันถาวรผุ ระดับ 0 (ฟันถาวรไม่ผุ) เพิ่มขึ้น ระดับ 1 (ฟันถาวรผุ) ลดลง แต่ก็ยัง สูงกว่าเกณฑ์ ปัจจัยที่มีผลต่อความสำเร็จของโครงการ ได้แก่ การให้ ความร่วมมือและสนับสนุนของคณะครู เจ้าหน้าที่สาธารณสุข โรงพยาบาล ผู้ปกครองนักเรียนและชุมชน การดูแลเอาใจใส่ ของครูกับนักเรียนอย่างจริงจัง ส่วนปัจจัยที่มีผลต่อความไม่ สำเร็จของโครงการ ได้แก่ ผู้ปกครองนักเรียนไม่ให้ความ ร่วมมือในการดูแลเอาใจใส่เด็กในปกครองของตนเองขณะ อยู่ที่บ้าน ผู้ปกครองมีฐานะยากจน และโรงเรียนขาดงบประมาณ สนับสนุนในการจัดกิจกรรมโครงการ