การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาบริโภคนิสัย ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับบริโภคนิสัยและบริโภคนิสัยที่มีความ สัมพันธ์กับการเป็นโรคพยาธิใบไม้ตับของประชาชนบ้านแม่ขาน หลังถ้ำ ตำบลสองแคว อำเภอจอมทอง จังหวัดเชียงใหม่ กลุ่มตัวอย่างจำนวน 294 คน คัดเลือกจากประชากรที่มีอายุ 15 ปีขึ้นไป โดยใช้การสุ่มอย่างง่าย เครื่องมือที่ใช้เป็น แบบสอบถามที่ผู้วิจัยสร้างขึ้นเอง และนำข้อมูลมาวิเคราะห์ ด้วยโปรแกรมคอมพิวเตอร์สำเร็จรูป SPSS/PC+ โดยหาค่า ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย การประมาณค่าสัดส่วนประชากร ค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน ค่าสัมประสิทธิ์ สหสัมพันธ์แบบผลคูณ ของเพียร์สัน และแบบพอยท์ ไบซีเรียล คอรีเลชั่น และการ ทดสอบไคสแควร์ สำหรับการเป็นโรคพยาธิใบไม้ตับนั้นใช้การ ตรวจอุจจาระเพื่อหาไข่พยาธิใบไม้ตับ ผลการศึกษาพบว่า 1. ประชาชนบ้านแม่ขานหลังถ้ำ ตำบลสองแคว อำเภอ จอมทอง จังหวัดเชียงใหม่ มีบริโภคนิสัยในการปรุงอาหาร และ รับประทานอาหารประเภทเนื้อสัตว์และปลาทั้งแบบสุกๆ ดิบๆ และดิบ การรับประทานปลาสุกๆ ดิบๆ รับประทานน้อยกว่า 1 ครั้งต่อสัปดาห์ ปลาในตระกูลปลาตะเพียนที่นำมาบริโภค ได้แก่ ปลาขาว ปลาสร้อย ปลาซิว ปลาตะเพียน ปลาปก และ ปลาไส้ตัน นอกจากนั้นแล้ว ยังมีบริโภคนิสัยที่เสี่ยงต่อการเกิด โรคพยาธิใบไม้ตับ โดยบริโภคอาหารปลาที่ปรุงสุกๆ ดิบๆ และ ให้เหตุผลที่รับประทานเพราะชอบและติดใจในรสชาด การกำจัด เศษปลาสดที่เหลือจากการปรุงและรับประทาน ส่วนใหญ่มีการ กำจัดอย่างถูกวิธี โดยทิ้งในถังขณะที่มิดชิด 2. ปัจจัยที่สัมพันธ์กับบริโภคนิสัย2.1 เพศมีความสัมพันธ์กับบริโภคนิสัยอย่างมีนัยสำคัญ ทางสถิติที่ระดับ .01 โดยเพศหญิงมีแนวโน้มที่จะมีบริโภคนิสัย ดีกว่าเพศชาย2.2 อาชีพมีความสัมพันธ์กับบริโภคนิสัยอย่างมีนัยสำคัญ ทางสถิติที่ระดับ .01 โดยอาชีพรับจ้างมีแนวโน้มที่จะมีบริโภคนิสัย ที่ไม่ดีเมื่อเทียบกับอาชีพอื่น2.3 ความเชื่อเรื่องอาหารมีความสัมพันธ์กับบริโภค นิสัยอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 โดยผู้มีความเชื่อเรื่อง อาหารถูกต้องมีแนวโน้มที่จะมีบริโภคนิสัยที่ดี2.4 ความรู้ทางโภชนาการมีความสัมพันธ์กับบริโภค นิสัยอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 โดยผู้ที่มีความรู้ทาง โภชนาการดีมีแนวโน้มที่จะมีบริโภคนิสัยที่ดี 3. บริโภคนิสัยที่สัมพันธ์กับการเป็นโรคพยาธิใบไม้ตับ3.1 บริโภคนิสัยในการปรุงและรับประทานอาหาร สุกๆ ดิบๆ และปลาสุกๆ ดิบๆ มีความสัมพันธ์กับการเป็นโรค พยาธิใบไม้ตับอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .013.2 การบริโภคปลาร้า ปลาส้ม ปลาจ่อม ลาบปลา แอ่บปลา ส้าปลา และปลาปิ้ง ดิบหรือสุกๆ ดิบๆ มีความสัมพันธ์ กับการเป็นโรคพยาธิใบไม้ตับอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01