การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความตระหนัก และเปรียบเทียบความตระหนักต่อการใช้สารระเหยของนักเรียน ชั้นมัธยมศึกษาตอนต้นในจังหวัดเชียงใหม่ ในด้าน เพศ อายุ ระดับชั้น ระดับผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน สถานที่อยู่อาศัยปัจจุบัน อาชีพบิดาและอาชีพมารดา และศึกษาถึงพฤติกรรมการใช้สาร ระเหยในกลุ่มนักเรียนมัธยมศึกษาตอนต้นที่มีประสบการณ์ ใน การใช้สารระเหย กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการศึกษา และเปรียบ เทียบความตระหนักต่อการใช้สารระเหยเป็นนักเรียนชั้นมัธยม ศึกษาปีที่ 1,2 และ 3 สังกัดกรมสามัญศึกษาและสังกัดสำนักงาน คณะกรรมการศึกษาภาคเอกชนในจังหวัดเชียงใหม่ ปีการศึกษา 2538 จำนวน 652 คน คัดเลือกโดยใช้การสุ่มตัวอย่างแบบชั้นภูมิ ส่วนกลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการศึกษาพฤติกรรมการใช้สารระเหยได้ มาโดยการเลือกจากนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนต้นที่มีประสบการณ์ ในการใช้สารระเหย จำนวน 30 คน เครื่องมือที่ใช้ในการรวบ รวมข้อมูลเป็นแบบสอบถามความตระหนักต่อการใช้สารระเหย แบบมาตราส่วนประมาณค่า และแบบสัมภาษณ์พฤติกรรมการใช้ สารระเหย วิเคราะห์ข้อมูลในการศึกษาและเปรียบเทียบความ ตระหนักใช้โปรแกรมสำเร็จรูปทางคอมพิวเตอร์ เอส พี เอส พีซีพลัส (SPSS/PC+) โดยหาค่าเฉลี่ยส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน การทดสอบค่าที (t-test) และการวิเคราะห์ความแปรปรวน (ANOVA) ผลการวิจัย พบว่า 1. นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนต้นในจังหวัดเชียงใหม่ มีความตระหนักต่อการใช้สารระเหยอยู่ในระดับมาก 2. การเปรียบเทียบความตระหนักเกี่ยวกับสารระเหย ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนต้นในจังหวัดเชียงใหม่ ในด้าน เพศ อายุ ระดับชั้น ระดับผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน สถานที่อยู่ อาศัยปัจจุบัน อาชีพบิดาและอาชีพมารดา พบว่า2.1 นักเรียนชายกับนักเรียนหญิงมีความตระหนักต่อ การใช้สารระเหยแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .052.2 นักเรียนที่มีอายุต่างกัน มีความตระหนักต่อการ ใช้สารระเหยไม่แตกต่างกัน2.3 นักเรียนที่มีระดับชั้นเรียนที่ต่างกัน มีความตระหนัก ต่อการใช้สารระเหยไม่แตกต่างกัน2.4 นักเรียนที่มีระดับผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนที่ต่างกัน มีความตระหนักต่อการใช้สารระเหยแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญ ทางสถิติที่ระดับ .052.5 นักเรียนที่มีสถานที่อยู่อาศัยต่างกัน มีความ ตระหนักต่อการใช้สารระเหยไม่แตกต่างกัน2.6 นักเรียนที่มีบิดาอาชีพต่างกัน มีความตระหนัก ต่อการใช้สารระเหยไม่แตกต่างกัน และทำนองเดียวกับนักเรียน ที่มีมารดาอาชีพต่างกันก็มีความตระหนักต่อการใช้สารระเหยไม่ แตกต่างกัน 3. พฤติกรรมการใช้สารระเหยในกลุ่มนักเรียนมัธยมศึกษา ตอนต้นที่มีประสบการณ์ในการใช้สารระเหยพบว่า ประเภทของสาร ระเหยที่ใช้สูดดมส่วนใหญ่นิยมสูดดมกาว รองลงมาคือทินเนอร์ แลกเกอร์และทินเนอร์ผสมแลกเกอร์ วิธีการสูดดมสารระเหย จะใช้วิธีชุบสำลีแล้วสูดดม ใส่ถุงพลาสติกแล้วสูดดมทางหลอดและ ใส่ตลับยาดมแล้วสูดดม ความถี่ในการสูดดมเกือบทุกวัน ผลกระทบ ที่มีต่อสุขภาพระหว่างการสูดดมสารระเหย พบว่ามีอาการเจ็บป่วย ได้แก่ ปวดหัว อาเจียน หายใจไม่ออก และหายใจติดขัด ส่วนผล กระทบต่อสุขภาพหลังการดูดดมสารระเหยเป็นระยะเวลาติดต่อกัน นานๆ พบว่า ส่วนใหญ่จะมีอาการอ่อนเพลีย สมองทึบ คิดอะไรไม่ ออก ปวดศีรษะ เจ็บโพรงจมูก น้ำหนักลด เบื่ออาหาร