การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัจจัยที่มีผล ต่อการเข้าร่วมโครงการประกันสุขภาพของเกษตรกรตำบล ลาดยาว อำเภอลาดยาว จังหวัดนครสวรรค์ ซึ่งได้แก่ ปัจจัย ทางเศรษฐกิจสังคม ภาวะสุขภาพ การใช้บริการสาธารณสุข และความรู้เรื่องบัตรสุขภาพ เป็นการศึกษาเชิงวิเคราะห์ เปรียบเทียบระหว่างครอบครัวเกษตรกรที่ซื้อบัตรสุขภาพและ ครอบครัวเกษตรกรที่ไม่ซื้อบัตรสุขภาพจำนวนกลุ่มละ 112 ตัวอย่าง เลือกกลุ่มตัวอย่างแต่ละกลุ่มโดยวิธีสุ่มอย่างง่าย เครื่องมือที่ใช้ในการศึกษาเป็นแบบสัมภาษณ์ ในส่วนของแบบ ทดสอบความรู้เรื่องบัตรสุขภาพ มีค่าเชื่อมั่นเท่ากับ 0.74 วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา ค่า Odds ratio และ t-test ผลการศึกษาพบว่า ครอบครัวเกษตรกรที่ซื้อ ซื้อบัตร สุขภาพกับเจ้าหน้าที่สถานีอนามัยลาดยาว เจ้าหน้าที่โรงพยาบาล ลาดยาว อาสาสมัครสาธารณสุขและผู้นำชุมชนร้อยละ 50.0, 25.9, 17.9, 6.2 ตามลำดับ เหตุผลที่ซื้อบัตรสุขภาพคือ เมื่อเจ็บป่วยแล้วไม่เสียเงินมาก เจ้าหน้าที่แนะนำให้ซื้อ มี โรคประจำตัว มีสมาชิกในครอบครัวมากและเป็นการช่วยเหลือ ผู้อื่นร้อยละ 48.2, 31.3, 16.0, 3.6, 0.8 ตามลำดับ ส่วนครอบครัวเกษตรกรที่ไม่ซื้อบัตรสุขภาพเนื่องจากมีบัตร รักษาพยาบาลฟรีอย่างอื่น ไม่ค่อยเจ็บป่วย ไม่อยากซื้อ และ ไม่มีเงินร้อยละ 64.3, 20.5, 8.9 และ 6.3 ตามลำดับ รายได้ครอบครัวต่อเดือนและการใช้บริการสาธารณสุข เมื่อเจ็บป่วยไม่รุนแรงมีความสัมพันธ์กับการเข้าร่วมโครงการ ประกันสุขภาพของเกษตรกรอย่างมีนัยสำคัญ กล่าวคือเกษตรกร ที่มีรายได้ครอบครัวมากกว่า 6,800 บาท/เดือนมีแนวโน้มที่จะ เข้าร่วมโครงการประกันสุขภาพมากเป็น 2.27 เท่าของครอบครัว เกษตรกรที่มีรายได้น้อยกว่า 6,800 บาท/เดือน (Odds ratio = 2.27

95% CI = 1.02-5.15) และครอบครัวเกษตรกรที่ เข้าร่วมโครงการประกันสุขภาพ มักจะไปใช้บริการที่สถานบริการ สาธารณสุขของรัฐมากเป็น 2.09 เท่าของครอบครัวเกษตรกร ที่ไม่เข้าร่วมโครงการประกันสุขภาพ ซึ่งมักนิยมไปใช้บริการที่ สถานบริการของเอกชน (Odds ratio = 2.09, 95% CI = 1.16-3.78) ส่วนภาวะสุขภาพและความรู้เรื่องบัตรสุขภาพไม่ พบว่ามีความสัมพันธ์กับการเข้าร่วมโครงการประกันสุขภาพของ เกษตรกร