การวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อสร้างแบบสังเกต จริยธรรมในการปฏิบัติการพยาบาล สำหรับนักศึกษาพยาบาลและ ผดุงครรภ์ เพื่อหาคุณภาพของแบบสังเกต และสร้างคู่มือการ ใช้แบบสังเกต โดยมีกลุ่มตัวอย่างดังนี้ (1) กลุ่มตัวอย่าง สำหรับสร้างเครื่องมือ เป็นอาจารย์ 8 คน นักศึกษา 60 คน จากวิทยาลัยพยาบาลในเขตภาคเหนือตอนบน และพยาบาล 34 คน จากโรงพยาบาลที่เป็นสถานฝึกปฏิบัติงานของกลุ่มตัวอย่าง (2) กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ทดลองเครื่องมือเป็นนักศึกษาพยาบาล และผดุงครรภ์ จากวิทยาลัยพยาบาลในเขตภาคเหนือตอนบน จำนวน 420 คน การสร้างแบบสังเกต เริ่มจากวิเคราะห์งานเรื่อง การให้ยาทางปาก การอาบน้ำผู้ป่วยบนเตียง การวัดอุณหภูมิ ชีพจร การหายใจ และการฉีดยาเข้ากล้ามเนื้อ นำผลจากการ วิเคราะห์งานให้ผู้เชี่ยวชาญตรวจสอบความเที่ยงตรงของการ วิเคราะห์งาน จากนั้นกำหนดจริยธรรมตามขั้นตอนการปฏิบัติ งาน นำจริยธรรมไปหาพฤติกรรมบ่งชี้ และพฤติกรรมการแสดงออก หาความเที่ยงตรงเชิงโครงสร้าง เขียนแบบสังเกตและนำไป ทดลองใช้ ปรากฏผลดังนี้ 1. ได้แบบสังเกตจริยธรรมในการปฏิบัติการพยาบาล สำหรับนักศึกษาพยาบาลและผดุงครรภ์ 4 ฉบับ คือ1.1 แบบสังเกต เรื่อง การให้ยาทางปาก จริยธรรม ที่ต้องสังเกต คือ ความรับผิดชอบ ความละเอียดรอบคอบ มนุษยสัมพันธ์ และความเป็นระเบียบ1.2 แบบสังเกต เรื่อง การอาบน้ำผู้ป่วยบนเตียง จริยธรรมที่ต้องสังเกต คือ ความรับผิดชอบ ความละเอียด รอบคอบ มนุษยสัมพันธ์ ความเป็นระเบียบ และความเมตตากรุณา1.3 แบบสังเกต เรื่อง การวัดอุณหภูมิ ชีพจร การหายใจ จริยธรรมที่ต้องสังเกต คือ ความรับผิดชอบ ความละเอียดรอบคอบ มนุษยสัมพันธ์ และความเป็นระเบียบ1.4 แบบสังเกต เรื่อง การฉีดยาเข้ากล้ามเนื้อ จริยธรรมที่ต้องสังเกต คือ ความรับผิดชอบ ความละเอียด รอบคอบ มนุษยสัมพันธ์ และความเมตตากรุณา 2. คุณภาพของเครื่องมือ2.1 แบบสังเกตทุกฉบับมีความเที่ยงตรงเชิง โครงสร้าง อยู่ในระดับปานกลางถึงสูง2.2 แบบสังเกตทุกฉบับมีความเที่ยงตรงเชิงสภาพ ซึ่งหาโดยใช้เทคนิคกลุ่มรู้ชัด พบว่ามีนัยสำคัญที่ระดับ .0012.3 แบบสังเกตจริยธรรมในการปฏิบัติการพยาบาล ทั้ง 4 ฉบับ มีความเชื่อมั่นอยู่ระหว่าง .9359-.9808 3. คู่มือการใช้แบบสังเกต ประกอบด้วย วัตถุประสงค์ ของแบบสังเกต ลักษณะของแบบสังเกต การสร้างแบบสังเกต คุณภาพของแบบสังเกต การนำแบบสังเกตไปใช้ และการแปลผล คะแนนที่ได้จากการสังเกต