การศึกษาปัจจัยที่มีผลต่อทัศนคติของเกษตรกรผู้ปลูก ส้มเขียวหวานเกี่ยวกับการป้องกันกำจัดแมลงศัตรู โดยการ ใช้สารเคมี ในอำเภอลอง จังหวัดแพร่ มีวัตถุประสงค์เพื่อ ศึกษาปัจจัยส่วนบุคคล เศรษฐกิจ สังคม และจิตวิทยาของเกษตร กรผู้ปลูกส้มเขียวหวาน และเพื่อหาความสัมพันธ์ระหว่าง ปัจจัยส่วนบุคคล เศรษฐกิจ สังคมและจิตวิทยากับทัศนคติของ เกษตรกรผู้ปลูกส้มเขียวหวานในการป้องกันกำจัดแมลงศัตรู โดยการใช้สารเคมี ตลอดจนปัญหาและข้อเสนอแนะในการป้องกัน กำจัดศัตรูพืชของเกษตรกรผู้ปลูกส้มเขียวหวานในอำเภอลอง จังหวัดแพร่ ประชากรที่ใช้ในการศึกษาคือ เกษตรกรผู้ปลูก ส้มเขียวหวานในอำเภอลอง จังหวัดแพร่ จำนวน 1,250 ราย ทำการสุ่มตัวอย่างแบบหลายขั้นตอน (Multi-stage sampling) และสุ่มตัวอย่างอย่างง่าย (Simple randomed sampling) เพื่อให้ได้กลุ่มตัวอย่างจำนวน 188 ราย รวบรวมข้อมูลโดย การสัมภาษณ์ ข้อมูลที่ได้นำมาวิเคราะห์ผลทางสถิติ โดยใช้ สถิติ ค่าความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน ค่าไคสแควร์ (Chi-square) และการหาค่าสัมประสิทธิ์การณ์จร (Contingency coefficient) ผลการศึกษาพบว่า เกษตรกรผู้ปลูกส้มเขียวหวานมี ทัศนคติเห็นด้วยเกี่ยวกับการป้องกัน กำจัดแมลงศัตรู โดย การใช้สารเคมีให้ถูกต้องตรงตามหลักวิชาการ จากการทดสอบ สมมติฐานพบว่า มีตัวแปรอิสระ 2 ตัวแปรที่มีความสัมพันธ์ใน ทางบวกกับทัศนคติของเกษตรกรเกี่ยวกับการป้องกัน กำจัด แมลงศัตรู โดยการใช้สารเคมี คือ ประสบการณ์ในการปลูกส้ม เขียวหวาน และความรู้ความเข้าใจในการป้องกันกำจัดศัตรูพืช ปัญหาในการป้องกันกำจัดศัตรูพืชของเกษตรกรที่พบคือ 1) เกษตรกรประสบปัญหาแมลงศัตรูพืชระบาดในฤดูแล้ง 2) แมลง ศัตรูส้มเขียวหวานส่วนใหญ่มีความต้านทานต่อพิษของสารเคมี ป้องกันกำจัดแมลง 3) ปัญหาโรคทริสเตซ่าและโรคใบแก้ว มีการ ระบาดอย่างหนัก ในด้านความต้องการแหล่งความรู้และคำแนะนำ ทางด้านการป้องกันกำจัดศัตรูพืชของเกษตรกร พบว่า 1) เกษตรกรต้องการรับคำปรึกษา คำแนะนำจากเจ้าหน้าที่ส่งเสริม การเกษตร 2) เกษตรกรต้องการให้มีการเผยแพร่ความรู้ทางด้าน โทรทัศน์ 3) เกษตรกรต้องการความรู้จากการแนะนำของ เจ้าหน้าที่เกษตรของบริษัทเอกชน ข้อเสนอแนะจากผลการวิจัย ครั้งนี้ก็คือ หน่วยราชการที่เกี่ยวข้องควรให้การสนับสนุน เกษตรกรในด้านของการเพิ่มพูนประสบการณ์ในการปลูกส้มเขียว หวานให้แก่เกษตรกร โดยการให้ความรู้ในการป้องกันกำจัด ศัตรูพืชที่ถูกต้องตามหลักวิชาการให้แก่เกษตรกรมากขึ้น หน่วยงานในภาครัฐควรมีมาตรการที่เข้มงวด และจริงจังในการ ควบคุมการจัดจำหน่ายวัตถุมีพิษทางการเกษตร นอกจากนี้ หน่วยงานทั้งในภาครัฐและเอกชนควรร่วมมือกันในการนำวิธี การป้องกันกำจัดศัตรูพืชโดยวิธีผสมผสานมาใช้เพื่อเป็น การลดพิษภัยที่จะเกิดขึ้นต่อเกษตรกรและสิ่งแวดล้อมอีกด้วย