วัตถุประสงค์ของการศึกษาครั้งนี้ เพื่อที่จะศึกษาถึงโครงสร้างการผลิตและการตลาดของ การเลี้ยงโคขุน ตลอดจนศึกษาถึงปัจจัยที่ทำให้ผู้ผลิตโคขุนได้รับความสำเร็จจากการเลี้ยง วิธีการศึกษาครั้งนี้ได้ใช้วิธีการรวบรวมข้อมูลจากเอกสารที่เกี่ยวกับการผลิตและการตลาด ในระดับประเทศ และระดับจังหวัด โดยใช้จังหวัดเชียงใหม่เป็นตัวอย่างในการศึกษา นอกจากนี้ แล้วยังได้ออกแบบสอบถามเกษตรกรที่เลี้ยงโคขุนในอำเภอพร้าว จังหวัดเชียงใหม่ ซึ่งเป็นอำเภอ ที่มีการเลี้ยงโคขุนมากที่สุดในจังหวัดเชียงใหม่อีก 150 คน เพื่อจะดูว่าลักษณะการผลิต การตลาด หรือปัจจัยใดบ้างที่ทำให้เกษตรกรได้รับผลสำเร็จจากการเลี้ยงโคขุน การเลี้ยงโคขุนในประเทศไทย พบว่าภาคที่มีการเลี้ยงมากที่สุดได้แก่ ภาคกลางที่มีอยู่ ประมาณร้อยละ 40 รองลงมาคือ ภาคตะวันออกเฉียงเหนือประมาณร้อยละ 30 ภาคใต้ประมาณร้อยละ 17 และภาคเหนือประมาณร้อยละ 13 ตามลำดับ จำนวนโคขุนที่เลี้ยงทั่วประเทศในปี 2537 มีทั้งหมด 96,224 ตัว คิดเป็นมูลค่า 148.50 ล้านบาท สายพันธุ์ที่มีการเลี้ยงมากที่สุด ได้แก่ พันธุ์ อเมริกันบรามันห์ รองลงมาคือ พันธุ์ฮินดูบราซิล ขาวลำพูนชาโลเรย์ และซีบูร์ตามลำดับ สำหรับในจังหวัดเชียงใหม่มีการเลี้ยงโคขุนอยู่ทั้งหมด 10 อำเภอ และอำเภอที่เลี้ยง มากที่สุดได้แก่ อำเภอพร้าว รองลงมาคือ อำเภอสันทราย ซึ่งอำเภอดังกล่าวนี้มีการเลี้ยงโค ขุนทั้งระบบสหกรณ์ และระบบเกษตรกรรายย่อย โดยใช้พื้นที่ดำเนินการเลี้ยงในอัตรา 4 ไร่ต่อ ตัว และตั้งแต่ปี 2530 เป็นต้นมา พื้นที่ในการเลี้ยงลดลงในแต่ละปี เพราะพื้นที่ถูกใช้ ประโยชน์อย่างอื่น ส่วนสายพันธุ์ที่มีการเลี้ยงเหมือนกับการเลี้ยงในระดับประเทศ ลักษณะการ เลี้ยงนั้นวิธีการเลี้ยงขุนแบบกักมากที่สุด รองลงมาเป็นแบบขุนครึ่งกักครึ่งปล่อยและแบบ ขุนปล่อยตามลำดับ ต้นทุนการผลิตต่อตัวต่อรุ่นเฉลี่ยตัวละ 11,000 บาท มีรายรับต่อตัวรุ่นเฉลี่ยตัวละ 13,000 บาท ต้นทุนการผลิตและรายรับนี้จะมีมากหรือน้อยแล้วแต่ชนิดของสายพันธุ์ ผลการศึกษา พบว่า จะมีกำไรสุทธิต่อตัวต่อรุ่นเฉลี่ยตัวละ 2,000 บาท แหล่งเงินทุนของผู้เลี้ยงโคขุน จะใช้สถานบันการเงิน คือ ธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์เป็นส่วนใหญ่ และมีปริมาณใกล้เคียง กับการใช้ทุนส่วนตัวดำเนินการ สำหรับโครงสร้างการตลาดนั้น พบว่าการผลิตโคขุนเป็นการผลิตเพื่อตลาดภายในประเทศคือ เพื่อการบริโภคและการใช้แรงงานเป็นส่วนใหญ่ ที่เหลือนอกจากนั้นเป็นการผลิตเพื่อการส่ง ออกไปขายในต่างประเทศ ตลาดต่างประเทศที่สำคัญคือ ประเทศมาเลเซีย และสิงคโปร์ สำหรับตลาด ภายในประเทศนั้นผู้ผลิตโคขุนจะขายโคขุนไปยังสองตลาด คือ โรงงานฆ่าสัตว์ และตลาดนัดโค-กระบือ การขายโคขุนผ่าน