คุณภาพชีวิตที่ดีของผู้ป่วยโรคปอดอุดกั้นเรื้อรังเป็น เป้าหมายของการพยาบาล พบว่า ความสามารถในการดูแล ตนเองของผู้ป่วยมีผลต่อคุณภาพชีวิต การวิจัยครั้งนี้เป็นการ วิจัยกึ่งทดลองที่มุ่งศึกษาผลของการเตรียมผู้ป่วยและครอบครัว ต่อพฤติกรรมการดูแลตนเองและคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยโรคปอด อุดกั้นเรื้อรัง กลุ่มตัวอย่างเป็นผู้ป่วยที่มารับการตรวจรักษา ที่แผนกอายุรกรรม ตึกผู้ป่วยนอก โรงพยาบาลชลบุรี จำนวน 40 ราย ซึ่งได้รับการวินิจฉัยจากแพทย์ว่าเป็นโรคปอดอุดกั้น เรื้อรัง หรือหอบหืดเรื้อรัง และมีความรุนแรงของโรค ใน ระดับ 3-4 จัดกลุ่มตัวอย่างให้มีความคล้ายคลึงกันมากที่สุด ในเรื่อง เพศ และ อายุ กลุ่มทดลองได้รับการเตรียมทั้ง ผู้ป่วยและบุคคลในครอบครัวจากผู้วิจัย ส่วนกลุ่มควบคุมได้ รับคำแนะนำตามปกติจากแพทย์หรือเจ้าหน้าที่อื่น ๆ เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยครั้งนี้ประกอบด้วย 1) แบบ บันทึกข้อมูลส่วนบุคคลของผู้ป่วย 2) แบบสัมภาษณ์เกี่ยวกับ พฤติกรรมการดูแลตนเองของผู้ป่วยซึ่งผู้วิจัยสร้างขึ้น และ 3) แบบวัดคุณภาพชีวิตตามวิธีการของแคนทริล แบบสัมภาษณ์ ได้ผ่านการหาความเที่ยงตรงและความเชื่อมั่น ได้ค่าดัชนี ความตรงตามเนื้อหา 0.93 และค่าสัมประสิทธิ์ความเชื่อมั่น 0.70 สำหรับความเชื่อมั่นของคุณภาพชีวิตได้ทดสอบโดยวิธี ทดสอบซ้ำได้ค่าสัมประสิทธิ์ความเชื่อมั่น 0.88 การเก็บ รวบรวมข้อมูลทำโดยการสัมภาษณ์ ก่อนการทดลองและหลัง การทดลอง นำข้อมูลมาวิเคราะห์ด้วยการทดสอบค่าที (t-test) ผลการวิจัย พบว่า ภายหลังการเตรียมผู้ป่วยและครอบครัว ผู้ป่วยมีพฤติกรรมการดูแลตนเองทั้งโดยรวมและรายด้าน คือ ด้านการฟื้นฟูสมรรถภาพการทำงานของปอด ด้านการคงความ สามารถในการประกอบกิจกรรม ด้านการคงสภาวะโภชนาการ ด้านการปฏิบัติตัวในขณะได้รับยาและแผนการรักษา และด้านการ ป้องกันอันตรายและภาวะแทรกซ้อนต่าง ๆ รวมทั้งคุณภาพชีวิต ดีขึ้นกว่าก่อนได้รับการเตรียมผู้ป่วยและครอบครัวอย่างมีนัย สำคัญทางสถิติ (p < .01) และเมื่อเปรียบเทียบกับกลุ่ม ควบคุม พบว่า กลุ่มที่ได้รับการเตรียมผู้ป่วยและครอบครัว มีพฤติกรรมการดูแลตนเองโดยรวมและด้านต่าง ๆ ดีกว่า กลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < .01) ยกเว้น ด้านการปฏิบัติตัวในขณะได้รับยาและแผนการรักษา นอกจากนี้ กลุ่มที่ได้รับการเตรียมผู้ป่วยและครอบครัวยังมีคุณภาพชีวิต ดีกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติอีกด้วย (p < .01) ผลการวิจัยนี้สามารถใช้เป็นแนวทางในการเตรียมผู้ป่วยโรคปอด อุดกั้นเรื้อรัง เพื่อให้มีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น