การวิจัยครั้งนี้มีจุดประสงค์ เพื่อศึกษาขบวนการ นักศึกษาพม่าตามชายแดนไทยกับแนวทางแก้ไขปัญหา เพราะปัญหา ขบวนการนักศึกษาพม่านั้นเป็นปัญหาหนึ่งที่ส่งผลกระทบ ความสัมพันธไมตรีอันดี ระหว่างประเทศไทยและประเทศพม่า เป็นการศึกษาเพื่อให้เกิดความรู้ ความเข้าใจต่อปัญหาและ ที่มาของปัญหานี้ เพื่อนำความรู้ข้อมูลที่ได้ไปใช้ให้เกิด ประโยชน์และเป็นแนวทางในการแก้ไขปัญหา โดยในการศึกษาถึง ขบวนการนักศึกษาพม่านี้จะศึกษาถึงปัญหาและผลกระทบหลังจาก ปี 2531 เมื่อเกิดวิกฤติการณ์ทางการเมืองครั้งใหญ่ในพม่า และนักศึกษาพม่าได้หลบหนีการปราบปรามจากรัฐบาลกลายเป็น กลุ่มปฏิปักษ์ต่อต้านรัฐบาลทหารพม่า โดยมีการเคลื่อนไหว ทางทหาร ติดแนวพรมแดนไทยและการเคลื่อนไหวทางการเมือง โดยใช้สถานที่ประเทศไทยในการเคลื่อนไหว หรือใช้เป็นทาง ผ่านไปสู่การเคลื่อนไหวทางการเมืองในระดับนานาประเทศ จากการสัมภาษณ์บุคคล ศึกษาข้อมูลเอกสาร และหน่วยงาน ที่เกี่ยวข้อง ปรากฏผลแยกออกได้เป็นประเด็นต่าง ๆ ดังนี้ 1. ขบวนการนักศึกษาพม่าตามแนวชายแดนไทยนั้น ส่งผลกระทบต่อสัมพันธไมตรีอันดี ระหว่างไทยต่อประเทศพม่า ในลักษณะที่ถูกมองจากประเทศเพื่อนบ้านว่าไทยให้การ สนับสนุน พร้อมให้ที่พักพิงแก่กลุ่มต่อต้านรัฐบาลพม่า ทั้งใช้ประเทศไทยเคลื่อนไหวทางการเมือง โจมตีต่อ รัฐบาลพม่า ในแนวทางแก้ไขปัญหาจากการถูกกล่าวหาจากรัฐบาลพม่า รัฐบาลไทยโดยเฉพาะกระทรวงการต่างประเทศ ต้องเป็นผู้มี บทบาทสูงต่อการแสดงความเข้าใจกับประเทศเพื่อนบ้าน ที่มีพรมแดนยาวติดต่อกันมากกว่าพรมแดนด้านอื่น ๆ การหลบหนีของบุคคลสัญชาติพม่าเกิดจากปัญหากิจการภายในของ พม่าเอง ทางไทยได้ใช้ความพยายามป้องกันอย่างเต็มที่ไม่ให้ มีการใช้พื้นที่เขตประเทศไทย เป็นฐานในการโจมตีต่อประเทศ พม่า สำหรับการเคลื่อนไหวทางการเมืองนั้น รัฐบาลไทย สมควรสร้างภาพที่ชัดเจนให้เห็นว่าประเทศไทยเป็นประเทศเสรี ประชาธิปไตย การแสดงออกซึ่งความคิดเห็นทางการเมืองใน ประเทศถือว่าเป็นสิทธิส่วนบุคคล ถึงแม้ว่าประเทศทางตะวันตก จะพยายามร้องขอให้หลาย ๆ ประเทศร่วมมือในการคว่ำบาตรทางเศรษฐกิจต่อรัฐบาลพม่า ประเทศไทยในฐานะที่อยู่จุดกึ่งกลางก็ไม่ได้ปฏิบัติตามข้อ เรียกร้อง เพราะไม่เห็นด้วยกับการโดดเดียวพม่าจึงได้นำ นโยบาย "การมีส่วนร่วมเชิงสร้างสรรค์" มาใช้ 2. การแก้ไขปัญหาขบวนการนักศึกษาพม่า โดยการจัดตั้ง ศูนย์ควบคุมนักศึกษาพม่าขึ้นที่ จังหวัดราชบุรี ในความ ควบคุมของกระทรวงมหาดไทย นั้น นักศึกษาพม่าส่วนใหญ่ไม่มา รายงานตัวเพื่อเข้าสู่ศูนย์ดังกล่าว โดยให้เหตุผลหลัก เหตุผลเดียวคือ กลัวการส่งตัวกลับสู่ประเทศพม่า ต่อกรณีปัญหานี้ รัฐบาลไทย โดยกระทรวงการต่างประเทศ และกระทรวงมหาดไทย จะต้องดำเนินการเพื่อแก้ภาพลักษณ์ ดังกล่าว 3. การแก้ไขปัญหาระยะยาว ซึ่งเป็นการแก้ไขปัญหาที่ ถูกจุด และสมเหตุสมผลที่สุดคือ ในฐานะประเทศเพื่อนบ้าน ที่ต่างก็เอื้ออำนวยต่อผลประโยชน์แห่งชาติต่อกัน รัฐบาลไทยต้องส่งเสริม ให้ประเทศพม่ามีความก้าวหน้าและมี เสถียรภาพทั้งทางเศรษฐกิจ และทางการเมือง โดยโน้มน้าวและ ชี้ให้เห็นว่าความเจริญทางเศรษฐกิจนั้น มีผลดีต่อการพัฒนา ประเทศและเสถียรภาพของรัฐบาลหากว่าจะใช้การพัฒนาเศรษฐกิจ นำการพัฒนาทางการเมืองและประเทศไทยควรเป็นตัวหลักต่อการ ส่งเสริมการพัฒนาตามแนวทางนี้