การศึกษานี้เป็นการวิจัยกึ่งทดลอง มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษา ผลการส่งเสริมพฤติกรรมการดูแลของผู้ดูแลผู้สูงอายุโรคข้อเข่าเสื่อมโดยประยุกต์ ทฤษฎีความสามารถตนเอง กลุ่มตัวอย่างคือ ผู้ดูแลที่มีผู้สูงอายุในความดูแล เป็นโรคข้อเข่าเสื่อมซึ่งเข้ารับการการรักษา ณ คลีนิกออร์โธปิดิกส์ แผนกผู้ป่วยนอก โรงพยาบาลพระปกเกล้าจันทบุรี ตั้งแต่เดือนมกราคม ถึงเดือนธันวาคม ปี พ.ศ.2543 จำนวน 20 ราย แบ่งเป็น กลุ่มควบคุม 10 ราย และกลุ่มทดลอง 10 ราย กลุ่มทดลองได้รับการส่งเสริมพฤติกรรมการดูแล ประกอบด้วยวิธีการให้ผู้ดูแลทดลองปฎิบัติตามคำแนะนำ การเรียนรู้จากประสบการณ์ ของผู้อื่น โดยใช้คู่มือการดูแลที่มีภาพประกอบแและการสาธิต การใช้คำพูดชักจูง โน้มน้าว การกระตุ้นให้ผู้ดูแลระบายความรู้สึกและปํญหาต่างๆ รำลึกถึง ความผูกพันความรักหรือความประทับใจระหว่างผู้สูงอายุกับผู้ดูแลในอดีต และเปิดโอกาสให้ผู้ดูแลซักถามแล้วชี้แจงเหตุผลในการเก็บรวบรวมข้อมูล ใช้แบบสัมภาษณ์การรับรู้ความสามารถของตนเอง แบบสัมภาษณ์ความคาดหวัง ผลจากการดูแล แบบสัมภาษณ์พฤติกรรมการดูแล ซึ่งผ่านการตรวจสอบความเที่ยงตรง ตามเนื้อหาจากผู้ทรงคุณวุฒิและตรวจสอบค่าความเชื่อมั่นโดยใช้สัมประสิทธิ์ แอลฟาครอนบาค (Cronbachs alpha coefficient) ได้เท่ากับ .83 .70 .87 ตามลำดับ รวมทั้งตรวจสอบค่าอำนาจจำแนกของแบบสัมภาษณ์ความคาดหวัง ผลจากการดูแลด้วยวิธีทดสอบค่าที (t-test) สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์คือ การแจกแจงความถี่และร้อยละ ทดสอบสมมติฐาน โดยการใช้สถิติวิลคอกชัน (Wilcoxon signed-ranks test) และแมนวิทนีย์ยู (Mann-Whitney u test) ~bผลการวิจัยพบว่า~b ผู้ดูแลผู้สูงอายุโรคข้อเข่าเสื่อมในกลุ่มทดลองมีพฤติกรรมการดูแล การรับรู้ความสามารถของตนเอง และความคาดหวังผลจากการดูแลดีกว่า ก่อนการเข้าร่วมส่งเสริมพฤติกรรมการดูแลอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<.05) สำหรับการศึกษาเปรียบเทียบระหว่างกลุ่มพบว่า ผู้ดูแลผู้สูงอายุโรคข้อเข่าเสื่อม ในกลุ่มทดลองมีพฤติกรรมการดูแลดีกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<.05) ส่วนการรับรู้ความสามารถของตนเอง ความคาดหวังผลจากการดูแล ดีกว่าควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<.05)