การวิจัยครั้งนี้ ได้ทำการศึกษาการกำจัดไซยาไนด์และโลหะหนักในน้ำเสียโรงงานชุบโลหะขนาดกลางและขนาดเล็กด้วยกระบวนการแลกเปลี่ยนไอออน โดยเลือกใช้เรซินแลกเปลี่ยนไอออนบวกและไอออนลบที่มีจำหน่ายอยู่ในท้องตลาด นำมาทดลองกับน้ำเสียสังเคราะห์ไซยาไนด์อย่างเดียว และไซยาไนด์ผสมโลหะหนัก ได้แก่ น้ำเสียสังเคราะห์ไซยาไนด์ผสมโครเมียมไซยาไนด์ผสมทองแดง ไซยาไนด์ผสมนิกเกิล ไซยาไนด์ผสมสังกะสี และไซยาไนด์ผสมโลหะรวม4 ชนิด ที่พีเอช 10 และ 12 เพื่อศึกษาพีเอชที่เหมาะสมในการกำจัดไซยาไนด์และโลหะหนัก ผลการทดลองแบบแบตช์ พบว่า เรซินแลกเปลี่ยนไอออนลบ IRA 402 CI ปริมาตร 0.15 ลิตรเรซินต่อลิตรน้ำ สามารถกำจัดไซยาไนด์ในน้ำเสียสังเคราะห์ไซยาไนด์อย่างเดียวความเข้มข้น200 มิลลิกรัมต่อลิตร ได้มากกว่าร้อยละ 94 และในน้ำเสียสังเคราะห์ไซยาไนด์ผสมโลหะหนักสามารถกำจัดไซยาไนด์และโลหะหนหัก ได้มากกว่าร้อยละ 91 และ 96 ตามลำดับ โดยที่พีเอชของน้ำเสียและประเภทของโลหะหนักที่ผสมอยู่ในน้ำเสีย ไม่มีผลต่อประสิทธิภาพของการกำจัดไซยาไนด์และโลหะหนัก ส่วนเรซินแลกเปลี่ยนไอออนบวก IR 120 Na สามารถกำจัดไซยาไนด์และโลหะหนักในน้ำเสียสังเคราะห์ไซยาไนด์ผสมโลหะหนักได้ร้อยละ 1.5 และ 3 ตามลำดับ สำหรับผลการทดลองแบบคอลัมน์พบว่า น้ำเสียที่ไหลผ่านชุดคอลัมน์เรซินแลกเปลี่ยนไอออนบวกไม่สามารถกำจัดได้ทั้งไซยาไนด์และโลหะหนัก ดังนั้นในการบำบัดน้ำเสียสังเคราะห์ไซยาไนด์อย่างเดียวและไซยาไนด์ผสมโลหะหนัก ควรใช้ชุดคอลัมน์เรซินแลกเปลี่ยนไอออนลบประเภทของโลหะหนักที่ผสมอยู่ในน้ำเสียมีผลต่อค่าความจุของเรซินในการกำจัดไซยาไนด์ทำให้มีค่าความจุของเรซินน้อยกว่าน้ำเสียสังเคราะห์ไซยาไนด์อย่างเดียว และเมื่อนำชุดคอลัมน์เรซินแลกเปลี่ยนไอออนลบไปประยุกต์ใช้บำบัดน้ำเสียสังเคราะห์ไซยาไนด์ และไซยาไนด์ผสมโลหะหนหัก ให้มีค่าไม่เกินมาตรฐานคุณภาพน้ำทิ้ง พบว่า น้ำเสียสังเคราะห์ไซยาไนด์อย่างเดียว ความเข้มข้น 200 มิลลิกรัมต่อลิตร สามารถบำบัดได้ถึง 50 BV (ปริมาตรของคอลัมน์)สำหรับน้ำเสียสังเคราะห์ไซยาไนด์ผสมโครเมียม ไซยาไนด์ผสมทองแดง ไซยาไนด์ผสมนิกเกิลสามารถบำบัดได้ 40 BV ส่วนไซยาไนด์ผสมสังกะสี ไซยาไนด์ผสมโลหะรวม 4 ชนิด สามารถบำบัดได้60 และ 110 BV ตามลำดับ