การวิจัยครั้งนี้มีจุดประสงค์เพื่อศึกษาสภาพและปัญหาการปฏิบัติงานของครูประถมศึกษาในโรงเรียนที่เข้าร่วมโครงการวิจัยและพัฒนาเพื่อปฏิรูปการเรียนรู้ทั้งโรงเรียน กลุ่มตัวอย่างคือ ครูประถมศึกษาในโรงเรียนที่เข้าร่วมโครงการวิจัยและพัฒนาเพื่อปฏิรูปการเรียนรู้ทั้งโรงเรียน จำนวน 450 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ แบบสอบถาม วิเคราะห์ข้อมูลโดยการแจกแจงความถี่และหาค่าร้อยละ ผลการวิจัยพบว่า ครูส่วนใหญ่ได้ปฏิบัติงานวิชาการ ดังนี้ 1) การพัฒนาหลักสูตรสถานศึกษา ครูเตรียมการจัดทำหลักสูตรโดยการศึกษาหลักสูตรการศึกษาขั้นพื้นฐาน เข้าอบรมการจัดทำหลักสูตรสถานศึกษา จัดทำหลักสูตรระดับกลุ่มสาระการเรียนรู้ และนำหลักสูตรไปใช้โดยวิเคราะห์หลักสูตร จัดทำแผนการจัดการเรียนรู้ และปฏิบัติการสอนโดยยึดผู้เรียนเป็นสำคัญ2) การพัฒนากระบวนการเรียนรู้ ครูเตรียมการสอนล่วงหน้า จัดการเรียนรู้โดยให้ผู้เรียนได้ร่วมกันทำงานเป็นกลุ่ม บูรณาการสาระการเรียนรู้ด้านต่าง ๆ และ จัดกิจกรรมที่ส่งเสริมคุณธรรมจริยธรรม มีการจัดบรรยากาศที่กระตุ้นและส่งเสริมการเรียนรู้โดยสร้างความเป็นกันเองระหว่างครูและผู้เรียน ร่วมกับผู้เรียนจัดห้องเรียนให้สะอาด สวยงาม เป็นระเบียบ รวมทั้งให้ผู้เรียนได้แสดงความคิดเห็นอย่างอิสระ มีการจัดสอน ซ่อมเสริมสำหรับผู้เรียนที่เรียนอ่อนหรือมีปัญหาด้านการเรียนรู้ โดยใช้วิธีสอนที่เหมาะสมกับผู้เรียนแต่ละคน 3) การวัดผลประเมินผลการศึกษา ครูดำเนินการวัดผล ประเมินผลโดยใช้วิธีการและเครื่องมือที่สอดคล้องกับกิจกรรมการเรียนรู้และ ผลการเรียนรู้ที่คาดหวังของหลักสูตร และวัดผล ประเมินผลตามสภาพจริง มีการรายงานผลการวัดผล ประเมินผลและนำผลไปใช้เป็นข้อมูลในการพัฒนาการจัดการเรียนรู้และการสอนซ่อมเสริม 4) การวิจัยเพื่อพัฒนาคุณภาพการศึกษา ครูศึกษาหาความรู้ในการทำวิจัยโดยเข้าอบรม ปรึกษากับเพื่อนครู และศึกษาจากตำรา เอกสาร ตลอดจนเทคโนโลยีสารสนเทศ โดยทำวิจัยเกี่ยวกับปัญหาการเรียนรู้ของผู้เรียน และการพัฒนาแนวคิด เทคนิควิธีการจัดการเรียนรู้ เผยแพร่ผลงานวิจัยโดยการจัดนิทรรศการ สร้างเครือข่ายเพื่อนครูนักวิจัย และเป็นวิทยากรให้ความรู้เกี่ยวกับงานวิจัยของตน 5) การพัฒนาสื่อ นวัตกรรมและเทคโนโลยีเพื่อการศึกษา ครูจัดหาสื่อ นวัตกรรม และเทคโนโลยีโดยผลิตขึ้นเองบางส่วนและซื้อด้วยงบประมาณของโรงเรียน โดยใช้สื่อฯ ให้สอดคล้องกับผลการเรียนรู้ที่คาดหวังสาระการเรียนรู้และกิจกรรมการเรียนรู้ รวมทั้งสอดคล้องกับพัฒนาการและความสนใจของผู้เรียนมีการพัฒนาสื่อ นวัตกรรมและเทคโนโลยีด้วยการปรับปรุง พัฒนา เทคนิควิธีการสอน และการผลิตคิดค้น เครื่องมือ วัสดุอุปกรณ์ที่ใช้ในการจัดการเรียนรู้ มีการประเมินการใช้สื่อโดยพิจารณาจากการปฏิบัติและผลที่เกิดกับผู้เรียน 6) การพัฒนาแหล่งเรียนรู้ ครูจัดแหล่งเรียนรู้ในห้องเรียน ร่วมกับคณะครูและผู้เรียนจัดสภาพแวดล้อมในโรงเรียนให้เป็นแหล่งเรียนรู้ ส่งเสริมให้ผู้เรียนใช้แหล่งเรียนรู้ทั้งในและนอกโรงเรียน 7) การนิเทศการศึกษาครูมีส่วนร่วมในการเป็นผู้รับการนิเทศและเป็น ผู้นิเทศ โดยการเยี่ยมเยียนชั้นเรียนการสังเกตการสอน และการสนทนาทางวิชาการ 8) การแนะแนวการศึกษา ครูจัดบริการให้คำปรึกษาแก่ผู้เรียน รวบรวมข้อมูล ผู้เรียนรายบุคคลอย่างเป็นปัจจุบัน 9) การส่งเสริมความรู้ด้านวิชาการแก่ชุมชน ครูจัดนิทรรศการทางวิชาการให้คนในชุมชนให้เยี่ยมชม จัดทำเอกสารเผยแพร่ความรู้ และบริการให้คนในชุมชนได้ใช้ห้องสมุดและแหล่งเรียนรู้อื่นในโรงเรียน ปัญหาการปฏิบัติงานวิชาการของครูส่วนใหญ่ ได้แก่ ครูมีภาระงานสอนและงานอื่นในโรงเรียนมาก ขาดความรู้ความเข้าใจในการพัฒนาหลักสูตรสถานศึกษา การวิจัย การพัฒนาสื่อนวัตกรรม และเทคโนโลยี การนิเทศการศึกษา ตลอดจนรูปแบบการวัดผล ประเมินผลที่หลากหลายขาดความรู้ในการสร้างเครื่องมือวัดผลประเมินผลที่มีคุณภาพ ขาดการสำรวจและรวบรวมแหล่งเรียนรู้อย่างเป็นระบบ ใช้แหล่งเรียนรู้ไม่คุ้มค่า และขาดความพร้อมด้านงบประมาณ บุคลากรวัสดุอุปกรณ์ในการส่งเสริมความรู้ด้านวิชาการแก่ชุมชน