วิทยานิพนธ์ฉบับนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษา การสร้างและพัฒนาระบบการทดสอบด้วยคอมพิวเตอร์ตามทฤษฎีการทดสอบแบบดั้งเดิมและทฤษฎีการตอบสนองของข้อทดสอบ ระบบการทดสอบประกอบด้วยโปรแกรมคอมพิวเตอร์ 4 โปรแกรม คือ โปรแกรมการวิเคราะห์ข้อทดสอบแบบดั้งเดิม โปรแกรมการวิเคราะห์ข้อทดสอบแบบพารามิเตอร์เดียว (แบบราช) โปรแกรมคลังข้อทดสอบ และโปรแกรมการทดสอบแบบปรับเหมาะตามความสามารถของผู้สอบ การสร้างและพัฒนาแต่ละระบบแบ่งออกเป็น 6 ขั้นตอน ได้แก่ การออกแบบกระบวนการทำงาน การออกแบบฐานข้อมูล การออกแบบส่วนประสานงานกับผู้ใช้ การออกแบบส่วนนำเข้าข้อมูล การออกแบบส่วนการแสดงผลและการออกแบบระบบรักษาความปลอดภัยในการใช้งาน ซึ่งแต่ละขั้นตอนได้ออกแบบให้เหมาะสมกับความต้องการของผู้ใช้ในสถาบันการศึกษา โปรแกรมทั้งหมดเขียนด้วยภาษา Visual Basic รุ่น 6.0 สำหรับใช้กับระบบปฏิบัติการวินโดว์ เพื่อทำการตรวจสอบความถูกต้องของผลการคำนวณและการทำงานของโปรแกรมผู้วิจัยได้ทำการเปรียบเทียบผลของการทำงานของโปรแกรมกับผลที่ได้จากชุดของโปรแกรมที่เขียนโดย สุพัฒน์ สุกมลสันต์ และจากโปรแกรม SPSS จำนวนหลายครั้ง ภายหลังจากการปรับปรุงแก้ไขโปรแกรมและการใช้งานจริงหลายครั้ง ปรากฏว่าผลของการคำนวณและการทำงานของโปรแกรมที่พัฒนาขึ้นได้ผลที่เช่นเดียวกับผลที่ได้จากทั้ง 2 แหล่งดังกล่าวแล้ว นอกจากนี้โปรแกรมยังสามารถทำงานเป็นแบบอิสระ หรือใช้ร่วมกันก็ได้ ตัวอย่างเช่นโปรแกรมที่ 3 และ 4 สามารถใช้ผลลัพธ์จากโปรแกรมที่ 1 หรือ 2 ได้ และโปรแกรมที่ 4ใช้จากโปรแกรมที่ 3 ได้ แต่อย่างไรก็ตาม โปรแกรมเหล่านี้สามารถทำงานแยกเป็นอิสระจากกันได้